| YouTube Channel

कीर्तनम् (kIrtanam)

 
Apte
English
कीर्तनम् [kīrtanam], [कत्-ल्युट्]
Telling, narrating.
Praising, celebrating
सा तस्य वचनं श्रुत्वा रामकीर्तनहर्षिता
Rām.*
 5.33.14.
A temple
any work of art, a building
न कीर्तनैरलङ्कृता मेदिनी
K.*
 28
119. शंभोर्यो द्वादशानि व्यरचयदचिरात् कीर्तनानि ... । (Ind. Ant. Vol.IX. p.34.)
ना Narration, recital.
Fame, glory.
Apte Hindi
Hindi
कीर्तनम्
नपुं*
 - कॄ - ल्युट्
"कथन, वर्णन"
कीर्तनम्
नपुं*
 - कॄ - ल्युट्
मन्दिर
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
 प्रशंसा, स्तवनम्, स्तुतिः, कीर्तनम्
noun
यशसः वर्णनम्।
"सः स्वस्य गुरोः प्रशंसायाः न विरमति।"
Synonyms:
 कीर्तनम्
noun
भक्तेः तद् रूपं यस्मिन् ईश्वरस्य गुणवर्णनम् अस्ति।
"नवधाभक्तिषु एकं कीर्तनम् अस्ति।"
Synonyms:
 यशः, कीर्तिः, ख्यातिः, प्रतिष्ठा, मर्यादा, सुकीर्तिः, सत्कीर्तिः, सुख्यातिः, परिख्यातिः, विश्रुतिः, प्रतिष्ठा, विश्रावः, प्रसिद्धिः, प्रकीर्तिः, कीर्तनम्, प्रथा, प्रथितिः, सम्प्रथी, समज्ञा, समाज्ञा, प्रतिपत्तिः, विख्यातिः, प्रविख्यातिः, प्रतिख्यातिः, समाख्या, जनश्रुतिः, जनप्रवादः, जनोदाहरणम्, कीर्तना, अभिख्यानम्, समज्या, आज्ञा
noun
दानादि-सद्गुण-प्रभवाद् विद्या-कलादिषु प्रावीण्याद् वा आदरस्य भावनया सहिता जनेषु श्रुतिः।
"सचिन तेण्डुलकर महोदयेन क्रिकेट क्रीडायां यशः धनं च अर्जितम्।/ मन्दः कविः यशःप्रार्थी गमिष्यामि उपहास्यताम्। प्रांशुलभ्ये फले लोभाद् उद्बाहुर् इव वामनः॥"
Synonyms:
 मन्दिरम्, देवालयः, ईश्वरसद्म, देवकुलम्, देवगृहम्, देवभवनम्, देववेश्मन्, देवागारम्, देवायतनम्, देवावसथः, देवतागारम्, परिष्कन्दः, पुण्यगृहम्, पूजागृहम्, मङ्गलगृहम्, महालयः, वयुनम्, कीर्तनम्
noun
यत्र भवने देवता प्रतिष्ठापनां कृत्वा पूज्यते।
"सः स्नात्वा मन्दिरं गच्छति।"
कृदन्तरूपमाला
Sanskrit
1 {@“कॄत संशब्दने”@} 2 संशब्दनम् = उद्धोषः।
‘कृणत्ति कृन्ततीत्येते वेष्टने च्छेदने क्रमात्।
कीर्तयेदिति संशब्दे--’ 3 इति देवः।
4 कीर्तकः-र्तिका, 5 कीर्तकः-र्तिका, 6 चिकीर्तयिषकः-षिका, 7 चेकीर्तकः-र्तिका
कीर्तयिता-त्री, कीर्तिता-त्री, चिकीर्तयिषिता-त्री, चेकीर्तिता-त्री
कीर्तयन्-न्ती, 8 कीर्तन्-न्ती, चिकीर्तयिषन्-न्ती
-- कीर्तयिष्यन्-न्ती-ती, कीर्तिष्यन्-न्ती-ती, चिकीर्तयिषिष्यन्-न्ती-ती
कीर्तयमानः, -- चिकीर्तयिषमाणः, चेकीर्त्यमानः
कीर्तयिष्यमाणः, -- चिकीर्तयिषिष्यमाणः, चेकीर्तिष्यमाणः
कीर्त्-कीर्तौ-कीर्तः
-- -- -- 9 कीर्तितम्-तः, कीर्तितः, चिकीर्तयिषितः, चेकीर्तितः-तवान्
कीर्तः, 10 कॄतः, चिकीर्तयिषुः, चेकीर्तः
कीर्तयितव्यम्, कीर्तितव्यम्, चिकीर्तयिषितव्यम्, चेकीर्तितव्यम्
11 12 कीर्तनीयम्, कीर्तनीयम्, चिकीर्तयिषणीयम्, चेकीर्तनीयम्
कीर्त्यम्, कीर्त्यम्, चिकीर्तयिष्यम्, चेकीर्त्यम्
ईषत्कीर्तः-दुष्कीर्तः-सुकीर्तः
-- -- -- कीर्त्यमानः, कीर्त्यमानः, चिकीर्तयिष्यमाणः, चेकीर्त्यमानः
13 कीर्तः, कीर्तः, चिकीर्तयिषः, चेकीर्तः
कीर्तयितुम्, कीर्तितुम्, चिकीर्तयिषितुम्, चेकीर्तितुम्
14 कीर्तिः- 15 कीर्तना, 16 कीर्त्तिः, चिकीर्तयिषा, चेकीर्ता
कीर्तनम्, कीर्तनम्, चिकीर्तयिषणम्, चेकीर्तनम्
कीर्तयित्वा, कीर्तित्वा, चिकीर्तयिषित्वा, चेकीर्तित्वा
सङ्कीर्त्य, सङ्कीर्त्य, सञ्चिकीर्तयिष्य, सञ्चेकीर्त्य
कीर्तम् २, कीर्तयित्वा २, कीर्तम् २, कीर्तित्वा २, चिकीर्तयिषम् २, चिकीर्तयिषित्वा २, चेकीर्तम् २
चेकीर्तित्वा २।
प्रासङ्गिक्यः
01
=>
 (२५९)
02
=>
 (१०-चुरादिः-१६५४। सक। सेट्। उभ।)
03
=>
 (श्लो। ९४)
04
=>
 [[१। ‘उपधायाश्च’ (७-१-१०१) इति इत्त्वम्, रपरत्वम्, ‘उपधायाञ्च’ (८-२-८) इति दीर्घः।]]
05
=>
 [[२। ‘ऋदुपधाच्च--’ (३-१-११०) इत्यत्र एतद्व्यावर्तकेन तपरकरणेन--णिचोऽत्र वैकल्पि- कत्वं बोध्यते। अतश्शुद्धधातोरपि रूपाणि प्रदर्शितानि।]]
06
=>
 [[३। ण्यन्तात् सनि रूपम्। णिजभावपक्षे शुद्धात् सनि तु ‘चिकीर्तिषकः-षिका, ’ इत्यादीनि रूपाणि ऊह्यानि।]]
07
=>
 [[४। णिजभावपक्षे शुद्धधातोरेकाच्त्वात् हलादित्वाच्च यङन्तरूपाण्यपि लिखितानि।]]
08
=>
 [[५। ‘शेषात् कर्तरि परस्मैपदम्’ (१-३-७८) इति परस्मैपदमेव। नात्मनेपदम्।]]
09
=>
 [[६। ‘निष्ठायां सेटि’ (६-४-५२) इति णेर्लोपः।]]
10
=>
 [[७। णिजभावपक्षे ‘इगुपधज्ञा--’ (३-१-१३५) इति कर्तरि कः। तेन लघूपधगुणो न।]]
11
=>
 [पृष्ठम्०२६३+ २४]
12
=>
 [[१। ‘णेरनिटि’ (६-४-५१) इति णिलोपः।]]
13
=>
 [[२। ण्यन्तात् ‘एरच्’ (३-३-५६) इत्यच्।]]
14
=>
 [[३। ‘ऊतियूतिजूतिसातिहेतिकीर्त्तयश्च’ (३-३-९७) इत्ति युजपवादः क्तिन् निपात्यते।]]
15
=>
 [[४। वाहुलकात् युजपि--इति कालापाः, इति माधवीयधातुवृत्तिः।]]
16
=>
 [[आ। ‘जूतिमिच्छथ चेत्तूर्णं कीर्तिं वा पातुमात्मनः। करोमि वो बहिर्यूतीन् पिधध्वं पाणिभिर्दृशः।।’ भ। का। ७-६९।]]