कीनाश (kInAza)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

In this section, you'll find information about the dhatus (verbal roots) related to your search. This includes details like dhatu information, forms, and any available commentaries.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

शब्दसागरः

English

 कीनाश mfn.
   (-शः-शी-शं)
	 1. A labourer or cultivator of the soil.
	 2. Small, 
little.
	 3. Covetous,  niggardly.
	 4. A slayer of cattle.
	 m.
  (-शः)
	 1. A
name of YAMA.
	 2. A particular monkey.
 E.
  की for का or कु bad, 
vile,  नाश who destroy,  the causal form of नश् to destroy,  with
अच् aff.
  

Capeller Eng

English

 कीना॑श m.
  plougher,  drudge,  slave,  niggard. 

Yates

English

 कीनाश (शः) 1.
m.
  A name of
Yama
of a monkey.
a. Labouring
 small, 
stingy
 destroying.

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

Spoken Sanskrit

English

कीनाश 	-	 kInAza 	-	 adj.
  	-	  killing animals
कीनाश 	-	 kInAza 	-	 m.
  	-	  kind of monkey
कीनाश 	-	 kInAza 	-	 m.
  	-	  niggard
कीनाश 	-	 kInAza 	-	 m.
  	-	  cultivator of the soil
कीनाश 	-	 kInAza 	-	 m.
  	-	  kind of demon 
कीनाश 	-	 kInAza 	-	 m.
 

कीनाश 	-	  kInAza 	-	 m.
  	-	 niggard
कृपण 	-	  kRpaNa 	-	 m.
  	-	 niggard
टाक 	-	  TAka 	-	 m.
  	-	 niggard
टक्क 	-	  Takka 	-	 m.
  	-	 niggard
पणि 	-	  paNi 	-	 m.
  	-	 niggard
वण्डर 	-	  vaNDara 	-	 m.
  	-	 niggard
आशय 	-	  Azaya 	-	 m.
  	-	 niggard
अनमितम्पच 	-	  anamitampaca 	-	 adj.
  	-	 niggardly
अनुदार 	-	  anudAra 	-	 adj.
  	-	 niggardly
अर्थपर 	-	  arthapara 	-	 adj.
  	-	 niggardly
अर्थलुब्ध 	-	  arthalubdha 	-	 adj.
  	-	 niggardly
अवदान्य 	-	  avadAnya 	-	 adj.
  	-	 niggardly
कदर्य 	-	  kadarya 	-	 adj.
  	-	 niggardly
क्षुद्र 	-	  kSudra 	-	 adj.
  	-	 niggardly
गाढमुष्टि 	-	  gADhamuSTi 	-	 adj.
  	-	 niggardly
तद्धन 	-	  taddhana 	-	 adj.
  	-	 niggardly
दृढमुष्टि 	-	  dRDhamuSTi 	-	 adj.
  	-	 niggardly
रङ्क 	-	  raGka 	-	 adj.
  	-	 niggardly
रेपस् 	-	  repas 	-	 adj.
  	-	 niggardly
रेफस् 	-	  rephas 	-	 adj.
  	-	 niggardly
मल 	-	  mala 	-	 adj.
  	-	 niggardly
कार्पण्य 	-	  kArpaNya 	-	 n.
  	-	 niggardliness
स्वल्पव्यय 	-	  svalpavyaya 	-	 adj.
  	-	  very niggardly
प्रदानकृपण 	-	  pradAnakRpaNa 	-	 adj.
  	-	  mean or niggardly in making presents

Wilson

English

 कीनाश
mfn.
   (-शः-शी-शं)
1 A labourer or cultivator of the soil.
2 Small,  little.
3 Covetous,  niggardly.
4 A slayer of cattle.
m.
  (-शः)
1 A name of YAMA.
2 A particular monkey.
E.
  की for का or कु bad,  vile,  नाश who destroys,  the causal
form of नश to destroy,  with अच् aff.
  

Apte

English

कीनाश [kīnāśa],  a.
  [Uṇ.*  5.36]

Cultivating the soil
 Ms.*
  9.15
 Bhāg.*
  3.3.13.

Poor,  indigent.

Niggardly
 समृद्धो यश्च कीनाशः Mb.
 *  13.78.12
 Bhāg.*
  3.22.13.

Small,  little.

Killing secretly (उपांशुघातिनि Nm. ).

Cruel
 Mb.
 *  14.2.3.

शः An epithet of Yama,  the god of death
 विधेहि कीनाशनि- केतनातिथिम् Śi.*
  1.73.

A kind of monkey.

A butcher
 न वधार्थं प्रदातव्या न कीनाशे न नास्तिके Mb.
 *  13.66.51.

Apte 1890

English

 कीनाश a. [Uṇ. 5. 36] 1 Cultivating the soil. 
2 Poor,  indigent. 
3 Niggardly. 
4 Small,  little. 
शः 1 An epithet of Yama,  the god of death
 विधेहि कीनाशनिकेतनातिथिं Śi. 1. 73. 
2 A kind of monkey. 

Monier Williams Cologne

English

 कीना॑श m.
  (√ क्लिश्,  Uṇ.
  v,  56) a cultivator of the soil,  RV.
   iv,  57,  8
 VS.
  xxx,  11
 AV.
   &c.
  

 niggard,  MBh.
  

 Das,  BhP.
  
 Kathās.

 N.
  of Yama,  Naiṣ. vi,  75
 Bālar.
 

 (=  कीश) a kind of monkey,  L.
 

 a kind of Rākṣasa,  L.
 

 कीना॑श mfn.
   killing animals (or ‘killing secretly’),  L.
 

Monier Williams 1872

English

 कीनाश कीनाश,  अस्,  m. (said to be fr. rt.
क्लिश्
 according to others fr. किम् and नाश),  a
labourer or cultivator of the soil
 the poverty of this
class of men in India was proverbial,  so that कीनाश
meant sometimes ‘a very poor man
’ according to
native lexicographers कीनाश may be an adj. and has
the following meanings,  cultivating the soil
 poor
covetous,  niggardly
 small,  little,  killing animals or
killing secretly
 (अस्),  m. a kind of monkey [cf.
कीश]
 an epithet of Yama
 a kind of Rākṣasa.

Macdonell

English

 कीनाश kī-nā́śa,  m.
  [acquiring what? = indigent],  🞄agricultural labourer
 miser.

Benfey

English

 कीनाश कीनाश, 
 I. m.
 
 1. The chief
servant in husbandry,  Man.  9,  150.
 2.
A poor labourer,  or in general a poor
man,  MBh. 13,  3743.
 II. adj.
 ,  f.
  शा, 
Covetous,  Daśak. in Chr. 193,  11.

Apte Hindi

Hindi

कीनाश
वि* - "क्लिश् कन्,  ई उपधाया ईत्वम्,  लस्य लोपो नामागमश्च"
भूमिधर

कीनाश
वि* - "क्लिश् कन्,  ई उपधाया ईत्वम्,  लस्य लोपो नामागमश्च"
"गरीब,  दरिद्र"

कीनाश
वि* - "क्लिश् कन्,  ई उपधाया ईत्वम्,  लस्य लोपो नामागमश्च"
कृपण

कीनाश
वि* - "क्लिश् कन्,  ई उपधाया ईत्वम्,  लस्य लोपो नामागमश्च"
"लघु,  तुच्छ"

कीनाशः
पुं*
  - "क्लिश् कन्,  ई उपधाया ईत्वम्,  लस्य लोपो नामागमश्च"
मृत्यु के देवता यम की उपाधि

कीनाशः
पुं*
  - "क्लिश् कन्,  ई उपधाया ईत्वम्,  लस्य लोपो नामागमश्च"
एक प्रकार का बन्दर

कीनाश
वि* - "क्लिश्+कन्,  ईत्वं, लस्य लोपो नामागमश्च"
धरती जोतने वाला

कीनाश
वि* - "क्लिश्+कन्,  ईत्वं, लस्य लोपो नामागमश्च"
"निर्धन,  दरिद्र"

कीनाश
वि* - "क्लिश्+कन्,  ईत्वं, लस्य लोपो नामागमश्च"
गुप्त हत्या

कीनाश
वि* - "क्लिश्+कन्,  ईत्वं, लस्य लोपो नामागमश्च"
क्रूर

Shabdartha Kaustubha

Kannada

कीनाश
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಬೇಸಾಯಗಾರ /ರೈತ
निष्पत्तिः - > क्लिशू (विबाधने) - "कन्" उपधाया ईत्त्वम् लस्य लोपः नाम् आगमश्च (उ० ५-५६)
व्युत्पत्तिः - > क्लिश्नाति
प्रयोगाः - > "कीनाशो गोवृशो यानमलङ्कारश्च वेश्म च । विप्रस्यौद्धारिकं देयमेकांशश्च प्रधानतः ॥"
उल्लेखाः - > मनु० ९-१५०
कीनाश
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಯಮಧರ್ಮರಾಯ
निष्पत्तिः - > णश (अदर्शने) + णिच् - "अच्" (३-१-१३४)
व्युत्पत्तिः - > की कुत्सितं नाशयति
प्रयोगाः - > "हुताशकीनाशजलेशदूतीर्निराकरिष्णोः कृतकाकुयाञ्चाः" । "येषां चित्ते वसेद्भक्तिः सर्वदा पेमरूपिणी । न ते पश्यन्ति कीनाशं स्वप्नेऽप्यमलमूर्तयः ॥"
उल्लेखाः - > नैष० ६-७५,  भाग० मा० २-१६
कीनाश
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಕೃಪಣ /ಜಿಪುಣ
कीनाश
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ರಹಸ್ಯದಲ್ಲಿ ಕೊಲ್ಲುವವನು
विस्तारः - > "कीनाशः शुद्रयमयोः कर्षकोपांशुघातिनोः" - हेम० ।

L R Vaidya

English

 kInASa {% (I) a. (f. शा) %} 1. Cultivating the soil
 2. poor,  indigent
 3. niggardly.

 kInASa {% (II) m. %} 1. An epithet of Yama,  the god of death
 2. a kind of monkey.

Anekartha-Dvani-Manjari

Sanskrit

भूत
पुक्ली
भूत,  अपत्य,  पृथिव्यादि,  काल,  सित,  राक्षस,  प्राप्त,  प्राणिन्,  कीनाश
अपत्ये च पृथिव्यादौ काले सिते च राक्षसे ।
प्राप्ते प्राणिनि कीनाशे भूतशब्दं प्रचक्षते ॥ ९७ ॥
verse 1.1.1.97
page 0007

कीनाश
पु
कीनाश,  कपर्द,  यम,  कर्षक
कीनाशश्च कपर्दः स्यात् कीनाशौ यमकर्षकौ ॥ २९ ॥
verse 2.1.1.29
page 0009

Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch

German

 कीनाश Adj. °poor. Harṣac. 202,  14. — m. 3. auch H 43,  203.

अभिधानचिन्तामणिः

Sanskrit

--source--
 
यमः कृतान्तः पितृदक्षिणाशाप्रेतात्पतिर्दण्डधरोऽर्कसूनुः ।
कीनाशमृत्यू समवर्तिकालौ शीर्णाङ्घ्रिहर्यन्तकधर्मराजाः ॥ १८४ ॥
यमराजः श्राद्धदेवः शमनो महिषध्वजः ।
कालिन्दीसोदरश्चापि धूमोर्णा तस्य वल्लभा ॥ १८५ ॥
-wordlist-
 
यम (पुं),  कृतान्त (पुं),  पितृपति (पुं),  दक्षिणाशापति (पुं),  प्रेतपति (पुं),  दण्डधर (पुं),  अर्कसूनु (पुं),  कीनाश (पुं),  मृत्यु (पुं),  समवर्तिन् (पुं),  काल (पुं),  शीर्णाङ्घ्रि (पुं),  हरि (पुं),  अन्तक (पुं),  धर्मराज (पुं),  यमराज (पुं),  श्राद्धदेव (पुं),  शमन (पुं),  महिषध्वज (पुं),  कालिन्दीसोदर (पुं),  यमवल्लभा (स्त्री),  धूमोर्णा (स्त्री)

--source--
 
स्याद्राक्षसः पुण्यजनो नृचक्षा यात्वाशरः कौणपयातुधानौ ।
रात्रिंचरो रात्रिचरः पलादः कीनाशरक्षो निकसात्मजाश्च ॥ १८७ ॥
क्रव्यात्कर्बुरनैरृतावसृक्पो वरुणस्त्वर्णवमन्दिरः प्रचेताः ।
जलयादःपतिपाशिमेघनादा जलकान्तारः स्यात्परंजनश्च ॥ १८८ ॥
-wordlist-
 
राक्षस (पुं),  पुण्यजन (पुं),  नृचक्षस् (पुं),  यातु (क्ली),  आशर (पुं),  कौणप (पुं),  यातुधान (पुं),  रात्रिञ्चर (पुं),  रात्रिचर (पुं),  पलाद (पुं),  कीनाश (पुं),  रक्षस् (पुं),  निकसात्मज (पुं),  क्रव्याद् (पुं),  कर्बुर (पुं),  नैरृत (पुं),  असृक्प (पुं),  वरुण (पुं),  अर्णवमन्दिर (पुं),  प्रचेतस् (पुं),  जलपति (पुं),  यादःपति (पुं),  पाशिन् (पुं),  मेघनाद (पुं),  जलकान्तार (पुं),  परञ्जन (पुं)

--source--
 
महेच्छे तूद्भटोदारोदात्तोदीर्णमहाशयाः ।
महामना महात्मा च कृपणस्तु मितंपचः ॥ ३६७ ॥
कीनाशस्तद्धनक्षुद्रकदर्यदृढमुष्टयः ।
किंपचानो दयालुस्तु कृपालुः करुणापरः ॥ ३६८ ॥
सूरतोऽथ दया शूकः कारुण्यं करुणा घृणा ।
कृपानुकम्पानुक्रोशो हिंस्रे शरारुघातुकौ ॥ ३६९ ॥
-wordlist-
 
महेच्छ (पुं),  उद्भट (पुं),  उदार (पुं),  उदात्त (पुं),  उदीर्ण (पुं),  महाशय (पुं),  महामनस् (पुं),  महात्मन् (पुं),  कृपण (पुं),  मितम्पच (पुं),  कीनाश (पुं),  तद्धन (पुं),  क्षुद्र (पुं),  कदर्य (पुं),  दृढमुष्टि (पुं),  किम्पचान (पुं),  दयालु (पुं),  कृपालु (पुं),  करुणापर (पुं),  सूरत (पुं),  दया (स्त्री),  शूक (पुं),  कारुण्य (क्ली),  करुणा (स्त्री),  घृणा (स्त्री),  कृपा (स्त्री),  अनुकम्पा (स्त्री),  अनुक्रोश (पुं),  हिंस्र (पुं),  शरारु (पुं),  घातुक (पुं)

अभिधानरत्नमाला

Sanskrit

शमन
शमन,  समवर्तिन्,  प्रेतपति,  पितृपति,  कीनाश,  वैवस्वत,  कृतान्त,  कालिन्दीसोदर,  काल,  अन्तक,  धर्मराज,  यम,  दण्डधर,  हरि,  दक्षिणाशापति,  श्राद्धदेव
शमनः समवर्ती च प्रेतपतिः पितृपतिश्च कीनाशः ।
वैवस्वतः कृतान्तः कालिन्दीसोदरः कालः ॥ ७१ ॥
अन्तको धर्मराजश्च यमो दण्डधरो हरिः ।
दक्षिणाशापतिः सद्भिः श्राद्धदेवश्च कथ्यते ॥ ७२ ॥
verse 1.1.1.71
page 0010

कदर्य
कदर्य,  हीन,  कीनाश,  किम्पचान,  मितम्पच,  कृपण,  क्षुल्लक,  क्लीव,  क्षुद्र
कदर्यहीनकीनाशकिम्पचानमितम्पचाः ।
कृपणक्षुल्लकक्लीवक्षुद्रा एकार्थवाचकाः ॥ ३४७ ॥
verse 2.1.1.347
page 0041

नाममाला

Sanskrit

कीनाश,  कृपण,  लुब्ध,  गृध्नु,  दीन,  अभिलाषुक
कीनाशः कृपणो लुब्धो गृध्नुर्दीनोऽभिलाषुकः ॥ १७५ ॥
verse 0.1.1.175
page 0085

Vedic Reference

English

 Kīnāśa,  a name of the ploughman or cultivator of the soil,  is
found in the Rigveda^1 and the later Saṃhitās.^2 See Kṛṣi.
1) iv. 57,  8.
2) Av. iv. 11,  10
 vi. 30,  1
 Vāja-
saneyi Saṃhitā,  xxx. 11
 Taittirīya
Brāhmaṇa,  ii. 4,  8,  7.
Cf. Zimmer,  Altindisches Leben,  237
Weber,  Indische Studien,  18,  45
 Hop-
kins,  Journal of the American Oriental
Society,  17,  86,  n.

शब्दकल्पद्रुमः

Sanskrit

 कीनाशः,  पुं,
   (क्लिश्नातीति । क्लिशू विबाधने वधे वा ।“क्लिशेरीच्चोपधायाः लोपश्च लो नाम् च” ।उणां ५ । ५६ ॥
 इति कन् उपधाया ईत्वं ललोपोनामागमश्च ।) यमः । इत्यमरः ३ । ३ । २१४ ॥
(“विधेहि कीनाशनिकेतनातिथिं ।” माघः ।१ । ७३ ॥
) वानरविशेषः । इति तट्टीकायांस्वामी ॥

 कीनाशः,  त्रि,  (क्लिश्नातीति । क्लिशूविवाधने वधेच । “क्लिशेरीच्चोपधाया लोपश्च लो नाम् च” ।उणां ५ । ५६ । इति कन् उपधाया ईत्वं ललोपोनामागमश्च ।) कर्षकः । (यथा मनुः ९ । १५० ।“कीनाशो गोवृषो यानमलङ्कारश्च वेश्म च ।विप्रस्योद्धारिकं देयमेकांशश्च प्रधानतः” ॥
)क्षुद्रः । पशुघाती । इति मेदिनीकरहेमचन्द्रौ ॥

वाचस्पत्यम्

Sanskrit

 कीनाश पु०
  कुत्सितं नाशयति,  कीचनाशि अच् क्लिश्नातिनि० वा । १ यमे “विधेहि कीनाशनिकेतनातिथिम्”माघः । २ वानरे पुंस्त्री अभरः स्त्रियां जातित्वात् ङीष् ।३ पशुकेः । ४ क्षुद्रे ५ कर्षके च त्रि०
  मेदि० । “कीनाशोगोवृषो यानमलङ्कारश्च वेश्म च । विप्रस्यौद्धारिकंदेयमेकांशश्च प्रधानतः” मनुः “कीनाशः कर्षकः” कुल्लू० ।“शुनं न फाला विकृषन्तु भूमिं शुनं कीनाशा अभि-यन्तु वाहैः” ऋ०४,  ५७,  ८,  “कीनाशाः बलीवर्द्धरक्षकाः”भा० । “नाद्रियन्ते यथापूर्व्वं कीनाशाइव गोजरम्” भाग० ३, ३०,  ११ । क्षुद्रे “य उद्यतमनादृत्य कीनाशमभियाचते ।क्षीयते तद्यशः स्फीतं मानश्चावज्ञया हतः” भाग० ३२२,  १२

Capeller

German

 कीना॑श m.
  Pflüger,  Ackerbauer
 Geizhals.

 कीना॑श m.
  Ackernecht (st. -bauer).

Grassman

German

 kīnā́śa,  m.,  Pflüger.
-ās {353, 8}.

Burnouf

French

 कीनाश कीनाश a. (कस् a
 नश्) avare,  avide, 
chiche.
		 Petit. -- S. m.
  laboureur,  cultivateur [m à m.
  comment
périrait-il?].
		 Abatteur de bestiaux,  boucher [m à m.
  que ne
tuerait-il pas?]
		 Esp. de singe.
		 Surnom de Yama.

Stchoupak

French

 कीनाश-
 m.
  laboureur 
 misérable,  mendiant,  pauvre.

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.