| YouTube Channel

किराततिक्त (kirAtatikta)

 
शब्दसागरः
English
किराततिक्त
m.
 (-क्तः) A kind of gentian, (Gentiana cherayta.)
E.
 किरात a
savage, तिक्त pungent, bitter.
Yates
English
किरात-तिक्त (क्तः) 1.
m.
 Gentian.
Wilson
English
किराततिक्त
m.
 (-क्तः) A kind of gentian, (Gentiana cherayta.)
E.
 किरात a savage, तिक्त pungent, bitter.
Monier Williams Cologne
English
किरात—तिक्त
m.
 the plant Agathotes Chirayta (a kind of gentian),
Suśr.
Shabdartha Kaustubha
Kannada
किराततिक्त
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ನೆಲಬೇವು
निष्पत्तिः - > "अच्" (५-२-१२७)
व्युत्पत्तिः - > किरातदेशो जन्मस्थानमस्य । किरातश्चासौ तिक्तश्च
Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch
German
°किराततिक्त ein bitterer Enzian, Kauṭ. 95, 2.
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
किराततिक्तः,
पुं,
 (किरातः भूनिम्बस्तद्वत् तिक्तः ।)वृक्षविशेषः । चिराता इति भाषा । तत्पर्य्यायः ।भूनिम्बः २ अनार्य्यतिक्तः ३ । इत्यमरः । २ । ४ ।१४३ ॥
कैरातम् ४ काण्डतिक्तकः ५ । इति रत्न-माला ॥
किरातकः ६ इति जटाधरः ॥
चिरतिक्तः७ चिरातिक्तः ८ तिक्तकः ९ सुतिक्तकः १० ।इति शब्दरत्नावली ॥
कटुतिक्तः ११ रामसेनकः१२ ॥
अस्य गुणाः । वायुवृद्धिकारित्वम् । रूक्षत्वम् ।कफपित्तज्वरनाशित्वञ्च । इति राजवल्लभः ॥
“किरातकोऽन्यो नैपालः सार्द्धतिक्तो ज्ज्वरान्तकः ।किरातः सारको रूक्षः शीतलस्तिक्तको लघुः ॥
सन्निपातज्वरश्वासकफपित्तास्रदाहनुत् ।काशशोषतृषाकुष्ठञ्वरव्रणकृमिप्रणुत्” ॥
इति भावप्रकाशः ॥
राजनिर्घण्टोक्तगुणपर्य्यायौभूनिम्बशब्दे द्रष्टव्यौ ॥
(“किराततिक्तममृतां द्राक्षामामलकीं शठी ।निष्क्वाथ्य पित्तानिलजे क्वाथन्तं सगुडं पिबेत् ॥
इति वैद्यकचक्रपाणिसंग्रहे ज्वराधिकारे ॥
)
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
किराततिक्त
पु०
 किरातो भूनिम्बैव तिक्तः (चराता) वृक्षेअमरः “किराततिक्तस्तु हिमस्तिक्तः पित्तकफापहः” भावप्र०