किन्नर (kinnara)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

शब्दसागरः

English

 किन्नर m.
  (-रः)
	 1. A demigod attached to the service of KUVERA,  a
celestial quirister or musician. 
	 2. A kind of flower or attendant on
a Jina or Jaina saint.
	 f.
  (-री) A female Kinnara,  or chorister.
 E.
  किं
what,  used contemptuously,  (what kind of) नर a man: the Kinnara
having,  with the human figure,  the head of a horse.

Capeller Eng

English

 किंनर m.
  a class of mythical beings (half man half
animal).

Yates

English

 किन्न-र (रः) 1.
m.
  A demigod in the
service of
Kuvera. f.
  (री) a demi-
goddess
 a celestial musician. 

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

Wilson

English

 किन्नर
m.
  (-रः)
1 A demigod attached to the service of KUVERA,  a celestial quirister or
musician. 
2 A kind of follower or attendant on a Jina or Jaina saint.
f.
 
(-री) A female Kinnara,  or chorister.
E.
  किं what,  used contemptuously,  (what kind of) नर a man: the
Kinnara having,  with the human figure,  the head of a horse.

Apte

English

किन्नर [kinnara],  See under किम्.

1 किम् ind.
  Used for कु only at the beginning of comp.
  to convey the senses of 'badness',  'deterioration',  'defect',  'blame' or 'censure'
 e. g.  किंसखा a bad friend
 किन्नरः a bad or deformed man &c.
 
 see comp.
  below. Comp.
   -ज a.
  born somewhere (not in a noble family) मन्ये किंजमहं घ्नन्तं त्वामक्षत्रियजे रणे Bk.*
  6.133. -दासः a bad slave,  or servant. -नरः a bad or deformed man
 a mythical being with a human figure and the head of a horse (अश्वमुख)
 चयोदाहरणं बाह्वोर्गापयामास किन्नरान् R.*
  4.78
 उद्गास्य- तामिच्छति किन्नराणां तानप्रदायित्वमिवोपगन्तुम् Ku.*
  1.8. ˚ईशः,  ˚ईश्वरः

an epithet of Kubera. 

a kind of musical instrument. (-री f.
 )

a female Kinnara
 Me.*
  58.

a kind of lute. -पुरुषः 'a low or despicable man',  a mythical being with a human head and the form of a horse
 Ku.*
  1.14
 किंपुरुषाणां हनुमान् Bhāg.*
  11.16.29. ˚ईश्वरः an epithet of Kubera.  -प्रभुः a bad master or king
 हितान्न यः संशृणुते स किंप्रभुः Ki.*
  1.5. -राजन् a.
  having a bad king. (m.  ) a bad king. -विवक्षा Slandering
 Rām.*
  5. -सखि m.
  (nom.  sing.
  किंसखा) a bad friend
 स किंसखा साधु न शास्ति यो$धिपम् Ki.*
  1.5. 2 किम् pron.  a.
  (nom.  sing.
  कः m.
 ,  का f.
 ,  किम् n.
 )

Who,  what,  which used interrogatively)
 प्रजासु कः केन पथा प्रयातीत्यशेषतो वेदितुमस्ति शक्तिः Ś.*
  6.26
 करुणाविमुखेन मृत्युना हरता त्वां वद किं न मे हृतम् R.*
  8.67
 का खल्वनेन प्रार्थ्यमानात्मना विकत्थते V.*
  2
 कः को$त्र भोः. कः कौ के कं कौ कान् हसति च हसतो हसन्ति हरणाक्ष्यः Udb. The pronoun is oft
 en used to imply 'power or authority to do a thing'
 i. e.  के आवां परित्रातुं दुष्यन्तमाक्रन्द Ś.*
  1
 'who are we &c.
 ',  i. e.  what power have we &c.
 
 नृपसद्मनि नाम के वयम् Bh.*
  3.27
 who are we,  i. e.  what position have we &c.
  Sometimes किम् means 'long' as applied to time especially in combination with खलु or अपि or इव
 का खलु वेला पत्रभवत्याः प्राप्तायाः Ve.*
  1
 'what a time' i. e.  a long time has elapsed,  &c.
 
 so को$पि कालस्तस्या आगत्य गतायाः Ratn.*
  3
 or क इव कालः Māl.
 3.

The neuter (किम्) is frequently used with instr.
  of nouns in the sense of 'what is the use of'
 किं स्वामिचेष्टानिरूपणेन H.*
  1
 लोभश्चेदगुणेन किम् &c.
  Bh.*
  2.55
 किं तया दृष्ट्या Ś.*
  3
 किं कुलेनोपदिष्टेन शीलमेवात्र कारणम् Mk.*
  9.7. अपि,  चित्,  चन,  चिदपि or स्वित् are oft
 en added to किम् to give it an indefinite sense
 विवेश कश्चिज्जटिलस्तपोवनम् Ku.*
  5.3. a certain ascetic
 दमघोषसुतेन कश्चन प्रतिशिष्टः प्रतिभानवानथ Śi.*
  16.1
 कश्चित्कान्ताविरहगुरुणा स्वाधिकारात्प्रमत्तः Me.*
  1. &c.
 
 का$पि तत एवागतवती Māl.
 1
 a certain lady
 कस्या$पि को$पिति निवेदितं च 1.33
 किमपि,  किमपि ... जल्पतोरक्रमेण U.*
  1.27
 कस्मिंश्चिदपि महाभागधेयजन्मनि मन्मथ- विकारमुपलक्षितवानस्मि Māl.
 1
 किमपि,  किंचित् 'a little',  वस्तु- सिद्धिर्विचारेण न किंचित् कर्मकोटिभिः Vivekachūdamaṇi
 'somewhat' Y.*
  2.116
 U.*
  6.35. किमपि also means 'indeseribable'
 see अपि. इव is sometimes added to किम् in the sense of 'possibly',  'I should like to know'
 (mostly adding force and elegance to the period)
 विना सीतादेव्या किमिव हि न दुःखं रघुपतेः U.*
  6.3
 किमिच हि मधुराणां मण्डनं नाकृतीनाम् Ś.*
  1.2
 see इव also. ind.
  

A particle of interrogation
 जातिमात्रेण किं कश्चिद्धन्यते पूज्यते क्वचित् H.*
  1.55 'is any one killed or worshipped' &c.
 
 ततः किम् what then. 

A particle meaning 'why',  'wherefore'
 किमकारणमेव दर्शनं बिलपन्त्यै रतये न दीयते Ku.*
  4.7.

Whether (its correlatives in the sense of 'or' being किं,  उत,  उताहो,  आहोस्वित्,  वा,  किंवा,  अथवा
 see these words). Comp.
   -अपि ind.
 

to some extent,  somewhat,  to a considerable extent.

inexpressibly,  indescribably (as to quality,  quantity,  nature &c.
 ).

very much,  by far
 किमपि कमनीयं वपुरिदम् Ś.*
  3
 किमपि भीषणम्,  किमपि करालम् &c.
  -अर्थa.  having what motive or aim
 किमर्थोयं यत्नः. -अर्थम् ind.
  why,  wherefore. -आख्य a.
  having what name
 किमाख्यस्य राजर्षेः सा पत्नी. Ś.*
  7. -इति ind.
  why,  indeed,  why to be sure,  for what purpose (emphasizing the question)
 तत्किमित्युदासते भरताः Māl.
 1
 किमित्यपास्याभरणानि यौवने धृतं त्वया वार्धकशोभि वल्कलम् Ku.*
  5.44.

उ,  उत whether-or (showing doubt or uncertainty)
 किमु विष- विसर्पः किमु मदः U.*
  1.35
 Amaru.*
  12.

why (indeed) कं च ते परमं कामं करोमि किमु हर्षितः Rām.*
  1.18.52. प्रियसुहृ- त्सार्थः किमु त्यज्यते.

how much more,  how much less
 यौवनं धनसंपत्तिः प्रभुत्वमविवेकिता । एकैकम यनर्थाय किमु यत्र चतुष्टयम् ॥ .II Pr.11
 सर्वाविनयानामेकैकमप्येषामायतनं किमुत समवायः K.*
  13
 R.*
  14.35
 Ku.*
  7.65. -कथिका f.
  A doubt or hesitation
 यत्र कर्मणि क्रियमाणे किंकथिका न भवति तत्कर्तव्यम् । यत्र तु हृदयं न तुष्यति तद्वर्जनीयम् ॥ Medhātithi's gloss on Ms.*
  4.161. -करः a servant,  slave
 अवेहि मां किंकरमष्टमूर्तेः R.*
  2.35. (-रा) a female servant. (-री) the wife of a servant. -कर्तव्यता,  -कार्यता any situation in which one asks oneself what should be done
 यथा किंकार्यतामूढा वयस्यास्तस्य जज्ञिरे Ks.*
  1.11. किंकर्तव्यतामूढः 'being at a loss or perplexed what to do'. -कारण a.
  having what reason or cause,  -किल ind.
  what a pity (expressing displeasure or dissatisfaction न संभावयामि न मर्षयामि तत्रभवान् किंकिल वृषलं याजयिष्यति Kāshika on P.
 III.3.146. -कृतेind.  what for ? कामस्य किंकृते पुष्पकार्मुकारोपणग्रहः Ks.*
  71.79.-क्षण a.
  one who says 'what is a moment',  a lazy fellow who does not value moments
 H.*
  2.89. -गोत्र a.
  belonging to what family
 किंगोत्रो नु सोम्यासि Ch. Up.*
   4.4.4.-च ind.
  moreover,  and again,  further. -चन ind.
  to a certain degree,  a little
 -चित् ind.
  to a certain degree,  somewhat,  a little
 किंचिदुत्क्रान्तशैशवौ R.*
  15.33,  2.46, 12.21. ˚ज्ञ a.
  'knowing little',  a smatterer. ˚कर a.
  doing something useful. ˚कालः sometime,  a little time. ˚प्राण a.
  having a little life. ˚मात्र a.
  only a little. -छन्दस् a.
  conversant with which Veda. -स्तनुः a species of spider. -तर्हि ind.
  how then,  but,  however. -तु ind.
  but,  yet,  however,  nevertheless
 अवैमि चैनामनघेति किंतु लोकापवादो बलवान्मतो मे R.*
  14.43, 1.65.-तुघ्नः one of the eleven periods called Karaṇa.  -दवः an inferior god,  demi-god
 किंदेवाः किन्नराः नागाः किम्पुरुषादयः Bhāg.*
  11.14.6. -देवत a.
  having what deity. -नामधेय,  -नामन् a.
  having what name. -निमित्त a.
  having what cause or reason,  for what purpose. -निमित्तम् ind.
  why,  wherefore,  -नु ind.
 

whether
 किं नु मे मरणं श्रेयो परित्यागो जनस्य वा Nala.*
  1.1.

much more,  much less
 अपि त्रैलोक्यराज्यस्य हेतोः किं नु महीकृते Bg.*
  1.35.

what indeed
 किं नु मे राज्येनार्थः

but,  however
 किं नु चित्तं मनुष्याणामनित्यमिति मे मतम् Rām.*
  2.4.27.-नु खलु ind.
 

how possibly,  how is it that,  why indeed,  why to be sure
 किं नु खलु गीतार्थमाकर्ण्य इष्टजनविरहा- दृते$पि बलवदुत्कण्ठितो$स्मि Ś.*
  5.

may it be that
 किं नु खलु यथा वयमस्यामेवमियमप्यस्मान् प्रति स्यात् Ś.*
  1. -पच,  -पचानa.  miserly,  niggardly. -पराक्रम a.
  of what power or energy. -पाक a.
  not mature,  ignorant,  stupid. -कः a.
  medical plant,  Strychnos nux vomica (Mar.  कुचला)
 न लुब्धो बुध्यते दोषान्किंपाकमिव भक्षयन् Rām.*
  2.66.6. -पुनर्ind.  how much more,  how much less
 स्वयं रोपितेषु तरुषूत्पद्यते स्नेहः किं पुनरङ्गसंभवेष्वपत्येषु K.*
  291
 Me.*
  3.17
 Ve.*
  3. -पुरुषः an inferior man,  Bhāg.*
  11.14.6.-प्रकारम् ind.
  in what manner. -प्रभाव a.
  possessing what power. -भूत a.
  of what sort of nature.-रूप a.
  of what form or shape. -वदन्ति,  -न्ती f.
  rumour,  report
 स किंवदन्तीं वदतां पुरोगः (पप्रच्छ) R.*
  14.31. मत्संबन्धात्कश्मला किंवदन्ती U.*
  1.42
 U.*
  1.4. -वराटकः an extravagant man.  -वा ind.
 

a particle of interrogation
 किं वा शकुन्तलेत्यस्य मातुराख्या Ś.*
  7.

or (corr. of किं 'whether')
 राजपुत्रि सुप्ता किं वा जागर्षि Pt.*
  1
 तत्किं मारयामि किं वा विषं प्रयच्छामि किं वा पशुधर्मेण व्यापादयामि ibid.
 
 Ś. Til.7. -विद a.
  knowing what. -व्यापार a.
  following what occupation.  -शील a.
  of what habits,  -स्वित्ind.  whether,  how
 अद्रेः शृङ्गं हरति पवनः किंस्विदित्युन्मुखीभिः Me.*
  14.

Apte 1890

English

 किन्नर See under किम्. 

Monier Williams Cologne

English

 किं-नर a &c.
   See कि॑म्.

 किं—नर b m.
  ‘what sort of man?’ a mythical being with a human figure and the head of a horse (or with a horse's body and the head of a man,  Śiś.
  iv,  38
 originally perhaps a kind of monkey cf.
   वा-नर
 in later times (like the Naras) reckoned among the Gandharvas or celestial choristers,  and celebrated as musicians
 also attached to the service of Kubera
 (with Jains) one of the eight orders of the Vyantaras),  Mn.
  
 MBh.
   &c.
  

 N.
  of a prince,  VP.
  

 of Nara (a son of Vibhīṣaṇa),  Rājat.
  i,  197

 of the attendant of the fifteenth Arhat of the present Avasarpiṇī,  Jain.
  

 N.
  of a locality g. तक्षशिलादि

Macdonell

English

 किंनर kiṃ-nara,  m.
  fabulous being (half man 🞄half animal) in the service of Kubera
 N. of 🞄various persons
 -nāmaka (ikā),  -nāmadheya,  -ta,  🞄a.  occasioned by what? -m,  why?

Benfey

English

 किंनर किंनर,  i. e. किम्-नर,  m.
 
and f.
  री,  A class of demigods attached
to the service of Kuvera,  Man.  1,  39.
 2. A proper name,  Rājat. 1,  197.

Apte Hindi

Hindi

किन्नर
वि* - -
बुरा या विकृत पुरुष

किन्नरः
पुं*
  किम्-नरः -
बुरा या विकृत पुरुष

Shabdartha Kaustubha

Kannada

किन्नर
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಮನುಷ್ಯನ ಮುಖ ಕುದುರೆಯ ಮೈಯುಳ್ಳ ಒಂದು ವಿಚಿತ್ರ ಪ್ರಾಣಿ /ಕುದುರೆಯ ಮುಖ ಮತ್ತು ಮನುಷ್ಯನ ದೇಹವುಳ್ಳ ಒಂದು ವಿಚಿತ್ರ ಪ್ರಾಣಿ /ದೇವಯೋನಿವಿಶೇಷ
व्युत्पत्तिः - > किं कुत्सितो नरः
प्रयोगाः - > "राक्षसश्च पुलस्त्यश्च वानराः किन्नरास्तथा । यक्षाश्च मनुजव्याघ्र पुत्रास्तस्य च धीमतः ॥" "बिम्बोष्ठं बहु मनुते तुरङ्गवक्त्रश्चुम्बन्तं मुखमिह किन्नरं प्रियायाः" ।
उल्लेखाः - > भा० आदि० ६७-७। माघ० ४-३८

L R Vaidya

English

 kim-nara {% m. %} a mythical being with a human figure and the head of a horse,  जयोदाहरणं बाह्वोर्गापयामास किंनरम् R.iv.78,  K.S.i.8.

Bopp

Latin

 किन्नर (KARM. e किम् quid,  et नर vir,  v. gr. 671.) nomen
ordinis Geniorum,  qui Kuvêri sunt famuli et coelestes
cantores et fidicines.

Edgerton Buddhist Hybrid

English

 Kiṃnara,  n. of a yakṣa: Māy 〔40〕.

Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch

German

 किंनर 2. Kathās. 37,  64.

अभिधानचिन्तामणिः

Sanskrit

--source--
 
स्याद्गोमुखो महायक्षस्त्रिमुखो यक्षनायकः ॥ ४१ ॥
तुम्बरुः कुसुमश्चापि मातङ्गो विजयोऽजितः ।
ब्रह्मा यक्षेट् कुमारः षण्मुखपातालकिंनराः ॥ ४२ ॥
गरुडो गन्धर्वो यक्षेट् कुबेरो वरुणोऽपि च ।
भृकुटिर्गोमेधः पार्श्वो मातङ्गोऽर्हदुपासकाः ॥ ४३ ॥
-wordlist-
 
अर्हदुपासक (पुं),  गोमुख (पुं),  महायक्ष (पुं),  त्रिमुख (पुं),  यक्षनायक (पुं),  तुम्बुरु (पुं),  कुसुम (पुं),  मातङ्ग (पुं),  विजय (पुं),  अजित (पुं),  ब्रह्मन् (पुं),  यक्षेश् (पुं),  कुमार (पुं),  षण्मुख (पुं),  पाताल (पुं),  किन्नर (पुं),  गरुड (पुं),  गन्धर्व (पुं),  यक्षेश् (पुं),  कुबेर (पुं),  वरुण (पुं),  भृकुटि (पुं),  गोमेध (पुं),  पार्श्व (पुं),  मातङ्ग (पुं)

--source--
 
स्युः पिशाचा भूता यक्षा राक्षसाः किंनरा अपि ।
किंपुरुषा महोरगा गन्धर्वाश्चान्तरा अमी ॥ ९१ ॥
-wordlist-
 
व्यन्तर (पुं),  पिशाच (पुं),  भूत (पुं),  यक्ष (पुं),  राक्षस (पुं),  किन्नर (पुं),  किम्पुरुष (पुं),  महोरग (पुं),  गन्धर्व (पुं)

--source--
 
किंनरस्तु किंपुरुषस्तुरंगवदनो मयुः ॥ १९४ ॥
-wordlist-
 
किन्नर (पुं),  किम्पुरुष (पुं),  तुरङ्गवदन (पुं),  मयु (पुं)

अभिधानरत्नमाला

Sanskrit

किन्नर
किन्नर,  किम्पुरुष,  मयु,  अश्वमुख
किन्नरः स्यात्किम्पुरुषो मयुरश्वमुखस्तथा ॥ ८२ ॥
verse 1.1.1.82
page 0011

यक्ष
यक्ष,  राक्षस,  गन्धर्व,  सिद्ध,  किन्नर,  गुह्यक,  विद्याधर,  अप्सरस्,  भूत,  पिशाच,  देवयोनि
यक्षराक्षसगन्धर्वसिद्धकिन्नरगुह्यकाः ।
विद्याधराप्सरोभूतपिशाचा देवयोनयः ॥ ८७ ॥
verse 1.1.1.87
page 0011

वैजयन्तीकोषः

Sanskrit

Word: किन्नरः
Root: किन्नर
Gender: पुं
Number: all
अर्थः ⇒ अश्वमुखत्वात् कुत्सितनरः स्वर्गगायकः तुम्बुरुप्रभृतिः
Meaning(s):
⇒ Name of a lower deity
Shloka(s):
1|3|3|1 ► किन्नराः स्युः किम्पुरुषा मयवोऽश्वमुखाश्च ते। (स्वर्गकाण्डः/यक्षाद्यध्यायः)
Synonym(s):
➠ 1|3|3|1 ⇢ किन्नरः (किन्नर) (पुं) ⇒ Name of a lower deity ⇒ अश्वमुखत्वात् कुत्सितनरः स्वर्गगायकः तुम्बुरुप्रभृतिः
➠ 1|3|3|1 ⇢ किम्पुरुषः (किम्पुरुष) (पुं) ⇒ Epithet of Kinnara ⇒ अश्वमुखत्वात् कुत्सितनरः स्वर्गगायकः तुम्बुरुप्रभृतिः
➠ 1|3|3|1 ⇢ मयुः (मयु) (पुं) ⇒ Epithet of Kinnara ⇒ अश्वमुखत्वात् कुत्सितनरः स्वर्गगायकः तुम्बुरुप्रभृतिः
➠ 1|3|3|1 ⇢ अश्वमुखः (अश्वमुख) (पुं) ⇒ Epithet of Kinnara ⇒ अश्वमुखत्वात् कुत्सितनरः स्वर्गगायकः तुम्बुरुप्रभृतिः
Related word(s):
परा_अपरासंबन्धः ➡ देवयोनिः
स्व_स्वामीसंबन्धः ➡ कुबेरः
जातिः ➡ देवयोनिः
    

Mahabharata

English

Kinnara,  pl. (āḥ),  a class of beings. § 28 (Amṛtamanthana): I,  18,  1113 (ºair Apsarobhiś ca devair api sevitaṃ,  sc. Mandara).--§ 112 (Aṃśāvat.): I,  66,  2571 (among the offspring of Pulastya).--§ 133 (Dushyanta): I,  70,  2858 (matta-vānara-Kºṃ,  sc. vanaṃ),  2868 (nadīṃ…saKºgaṇāvāsaṃ). § 222 (Tapatyup.): I,  172,  6569 (ºodgītabhāshiṇī).--§ 258 (Khāṇḍavadahanap.): I,  228,  8304 (Yaksha-Rākshasa-Gandharva-Nara-Kº-pannagaiḥ,  worship Kṛshṇa and Arjuna).--§ 264 (Sabhākriyāp.): II,  4,  132 (kṛtaniśramāḥ,  sing in the palace of Yudhishṭhira).--§ 269 (Vaiśrāvaṇasabhāv.): II,  10,  396 (ºā nāma Gandharvāḥ,  in the palace of Kubera),  409 (śataśaḥ,  do.).--§ 359 (Vaḍavā): III,  82,  5036 (at Vaḍavā).--§ 370 (Tīrthayātrāp.): III,  84,  7083 (at Saugandhikavana)
 85,  8168 (at Gokarṇa).-§ 377 (Dhaumyatīrthak.): III,  90,  8391 (Kirāta-Kºāvāsaṃ śailaṃ,  at Gaṅgādvāra).--§ 389 (Gaṅgāvataraṇa)
 III,  108,  9929 (on Himavat).--§ 418d (Kailāsa): III,  139,  10831 (Yaksha-Rākshasa-Kºāḥ,  on Kailāsa).--§ 423 (Gandhamādanapr.): III,  143,  10968 (ºcaritaṃ giriṃ,  i.e. Gandhamādana)
 145,  11027 (vānara-Kºaiḥ).--§ 424 (Bhīmakadalīkh.): III,  146,  11083 (giriṃ…Kºcaritaṃ,  i.e. Gandhamādana). --§ 432 (Saugandhikāh.): III,  153,  11359 (at Kubera's lotus lake).--§ 436 (Yakshayuddhap.): III,  158,  11622 (ºsevitāṃ,  sc. Mahāgaṅgāṃ).--§ 437 (do.): III,  160,  11696. --§ 438 (do.): III,  162,  11813 (followers of Kubera).-§ 439 (Ājagarap.): III,  177,  †12339 (nagottamaṃ prasravaṇair upetaṃ…Kºpakshibhiḥ).--§ 474 (Mārkaṇḍeyas.): III,  201,  13485 (kathāṃ…Kºāpsarasāṃ).--§ 495 (Skandotpatti): III,  224,  14264 (deva-Dānava-Yakshāṇāṃ Kºoraga-rakshasāṃ jetā,  i.e. Skanda).--§ 526 (Rāmopākhvānap.): III,  275,  15913 (sarpa-Kº-Bhūtebhyaḥ).- § 542 (Rāvaṇavadha): III,  290,  16525 (deva-DānavaKºāḥ).--§ 553b (Yudhishṭhira): IV,  70,  2271 (GandharvaYakshapravarāḥ sa-Kºmahoragāḥ).--§ 555 (Indravijaya): V,  12,  369 (jagat…sa-Kºmahoragaṃ)
 15,  464 (ºoragaRākshasāḥ).--§ 596 (Pratijñāp.): VII,  80,  2848 (Gaṅgāṃ …Kºgītanāditāṃ),  2852 (Mahā-Mandaraṃ…Kºaiś caiva śobhitaṃ).--§ 599 (Jayadrathavadhap.): VII,  111,  4269 (pṛthivī…sa-Kºmahoragā).--§ 600 (Ghaṭotkacavadhap.): VII,  163,  †7293.--§ 615u (Skanda): IX,  46,  2706.-§ 658b (Kṛtaghnop.): XII,  169,  6323 (Yaksha-Kºsevitaṃ,  sc. vanaṃ).--§ 674b (Śrī-Vāsavas.): XII,  229,  †8425 (º-Yaksha-Rākshasāḥ).--§ 677 (Mokshadh.): XII,  233,  8524 (nara-Kº-Rakshāṃsi).--§ 705 (do.): XII,  303,  11244 (trailokye…sa-Kºmahorage).--§ 714b (Himavat): XII,  328,  12315 (on Himavat).--§ 717b (Nārāyaṇīya): XII,  335,  12665 (sa-Kºmahoragāḥ).--§ 730g (Upamanyu): XIII,  14,  †643 (gītaiḥ…Kºāṇāṃ,  at the hermitage of Upamanyu).--§ 731b (Ashṭāvakra-Diks.): XIII,  19,  1421 (in the palace of Kubera).--§ 746 (Ānuśāsanik.): XIII,  58,  2998 (ºoraga-Rakshāṃsi)
 83,  3886 (ºoraga-Rākshasāḥ).-§ 749 (do.): XIII,  87,  4224 (Piśāca-Kºāṇāṃ).--§ 757f (Nandana): XIII,  102,  †4865 (ºrājajushṭaṃ…Nandanaṃ Nāradasya).--§ 768b (Umā-Maheśvaras.): XIII,  140,  6344.--§ 782g (Guruśishyas.): XIV,  43,  1183 (nara-KºYakshāṇām…īśvaraḥ)
 44,  1226 (nara-Kº-Yakshāṇāṃ …prabhuḥ).--§ 785 (Anugītāp.): XIV,  63,  1885
 88,  2639 (present at the aśvamedha of Yudhishṭhira).--§ 786e (Agastya): XIV,  92,  2870 (Gandharvāś ca sa-Kºāḥ).

पुराणम्

English

किन्नरस् / KINNARA(S). A sect of devas all of whom hold Vīṇās in their hands. (agni purāṇa,  Chapter 51).

अमरकोशः

Sanskrit

Word:  किन्नरः
Root:  किन्नर
Gender:  पुं
Number:  all
Meaning(s): 
⇒ heavenly music
Shloka(s): 
1|1|71|1 ► स्यात्किन्नरः किम्पुरुषस्तुरङ्गवदनो मयुः। (स्वर्गवर्गः)
Synonym(s): 
➠ 1|1|71|1 ⇢ किन्नरः (किन्नर) (पुं)
➠ 1|1|71|1 ⇢ किम्पुरुषः (किम्पुरुष) (पुं) ⇒ division of the earth, what sort of a man? a mongrel being
➠ 1|1|71|1 ⇢ तुरङगवदनः (तुरङ्गवदन) (पुं)
➠ 1|1|71|1 ⇢ मयुः (मयु) (पुं) ⇒ deer, antelope, kimpuruSa or a particular man-like animal
Related word(s): 
परा_अपरासंबन्धः ➡ देवयोनिः
स्व_स्वामीसंबन्धः ➡ कुबेरः
जातिः ➡ देवयोनिः
    

शब्दकल्पद्रुमः

Sanskrit

 किन्नरः,  पुं,
   स्त्री,
   (किं कुत्सितो नरः । अश्वमुखत्वात्तथात्वम् ।) स्वनामख्यातदेवयोनिः । स तुअश्वमुखत्वात् कुत्सितनरः स्वर्गगायकः तुम्बुरु-प्रभृतिः । तत्पर्य्यायः । किम्पुरुषः २ तुरङ्गवदनः ३मयुः ४ । इत्यमरः । १ । १ । ७४ ॥
अश्वमुखः ५ गीतमोदी ६ हरिणनर्त्तकः ७ ।इति शब्दरत्नावली ॥
 (यथा,  --“राक्षसाश्च पुलस्त्यस्य वानराः किन्नरास्तथा ।यक्षाश्च मनुजव्याघ्र ! पुत्त्रास्तस्य च धीमतः” ॥
इति महाभाते । १ । ६६ । ७ ॥
)अर्हदुपासकविशेषः ॥
 इति हेमचन्द्रः ॥

वाचस्पत्यम्

Sanskrit

 किन्नर पुंस्त्री कः कुत्सितो नरः तुरङ्गवदनत्वात् । देव-योनिभेदे स च पुलस्त्यर्षिपुत्रभेदः । “राक्षसाश्च पुल-स्वस्य वानराः किन्नरास्तथा । यक्षाश्च मनुजव्याघ्र!पुत्रास्तस्य च धीमतः” भा० आ० ६६ अ० । “किन्नरान्वानरान् मत्स्यान् विविधांश्च विहङ्गमान्” मनुः स्त्रियांङीष् । “ऋक्षीषु च तथा जाता वानराः किन्नरीषु च”रामा० । किञ्चित्क्वणत्किन्नरमध्युवास” “उद्गास्यता-मिच्छति किन्नराणाम्” कुमा० । “किमिदं किन्नर-कण्ठि! सुप्यते” रघुः । २ वर्षभेदे च किम्पुरुशब्देविवृतिः ३ अर्हदुपासकभेदे हेम० ।

Capeller

German

 किंनर m.
  Art mythischer Wesen,  ein Kinnara
(halb Mensch halb Tier).

Burnouf

French

 किन्नर किन्नर m.
  (किम्
 नर) np. de génies attachés au
service de कुवेर,  et qui sont chanteurs et musiciens célestes
ils ont un corps d'homme et une tête de cheval.
किन्नरेश m.
  (ईश) le chef des Kiṃnaras,  Kuvera.

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.