| YouTube Channel

कित् (kit)

 
Yates
English
कित् (लि) चिकेत्ति 3.
a. To know.
चिकित्सति 1.
a. To cure. With (क)
केतयति to dwell
to desire.
Apte
English
कित् [kit], I. 1
P.
 (केतति)
To desire.
To live.
(चिकित्सति) To heal, cure.
To doubt, suspect. -II. 3
P.
Ved.
 (चिकित्ति) To know.
Apte 1890
English
कित् {vI.v} {c1c} P. (केतति) 1 To desire.
2 To live.
3 (चिकित्सति) To heal, cure.
4 To doubt, suspect. {vII.v} {c3c} P. Ved. (चिकित्ति) To know.
Monier Williams Cologne
English
कित्
cl.
 3. चि॑केत्ति See 2. चित् and केतय.
Monier Williams 1872
English
कित् कित्। See चित् and केतय।
Macdonell
English
कित् k-it,
a.
 having k as its it (gr.).
Benfey
English
कित् कित् (akin to कि), ii. 3, Par.
To perceive, to know (ved.). Fre-
quent. चेकित्, To see, Bhāg. P. 6, 16,
48. Desider. चिकित्स।
1. To cure,
Bhartṛ. 1, 83
to administer remedies,
Pañc. 183, 22 (read चिकित्स्यमानो).
चिकित्सित,
n.
 Physic, Man. 10, 47.
चिकित्स्य, Curable, MBh. 12, 418.
Comp.
अ-,
adj.
 incurable, Yājñ. 2, 140. --
2. † To chastise.
3. † To remove.
4. † To destroy.
5. † To coerce. -- Caus.
of the desider. चिकित्सय, To cure,
Mālav. 47, 11. -- Caus. or i. 10, Par.
केतय।
1. To invite, MBh. 13, 1596
Man. 3, 190.
2. † To dwell.
3. † To
desire. -- With the prepos. वि वि, de-
sider. To doubt, MBh. 5, 2701. विचि-
कित्सित, Uncertain, Bhāg. P. 2, 4, 10. --
Cf. संकेत्।
Apte Hindi
Hindi
कित्
भ्वा* पर* - -
चाहना
कित्
भ्वा* पर* - -
रहना
कित्
भ्वा* पर* - -
"स्वस्थ करना, चिकित्सा करना"
L R Vaidya
English
kit {% vt. or vi. 1P %} 1. To cure (pres. चिकित्सति in this sense)
2. to live
3. to desire
(pres. केतति in these senses).
Bopp
Latin
1. कित् 3. P. चिकेत्मि (cf. कि unde कित् ortum esse vi-
detur adjecto त्, v. gr. comp. 109^b).)
1) videre,
cernere, percipere, animadvertere. RIGV. apud Rosen.
p. 81. 3.: यथा नो मित्रो वरुणो यथा रुद्रश् चिकेतति
«ut nos Mitras, Varunas, et Rudras animadvertat» (चि-
केतति pro चिकेत्ति, adjecto charactere 1^*mae classis, ita
ut चिकिति pro radice haberi posset)
p. 100. 7.: तव
वज्रश् चिकिते बाह्वोर् हितः «telum conspicitur tuis
in manibus positum» (praeter. redupl. hic sicut saepe in
dialecto Vêdicâ praesentis loco fungitur
posset tamen
etiam चिकिते pro praes. cognatae radicis कि haberi)
p. 106. 3.: तवेऽद् इदम् अभितश् चेकिते वसु «tua
haec ubique conspicitur opulentia» (चेकिते pro चि-
किते, quod supra)
140. 5.: चिकेतद् अस्मै «animum
advertat huic» (चिकेतद् pro चिकेद् (चिकेत्) sicut
supra चिकेतति pro चिकेत्ति).
2) scire, nosse. RIGV.
p. 137. 4.: य ईञ् चिकेत गुहा भवन्तम् «qui eum novit
in specu versantem»
p. 144. 4.: चिकित्वान् अग्निम्
पदे परमे तस्थिवांसम् «cognoscens Agnim loco sum-
mo insistentem». (In utroque tamen loco significatio-
nem cernere, percipere praetulerim
grammatici
vero hanc radicem explicant per ज्ञाने K. मतौ v.)
2. कित् 1. P. (रोगापनयने K. संशयेच्छावासारोग्येषु v.)
sanare
dubitare
desiderare
habitare
valere. In
dialecto Vêdicâ कित् cl. 1. item significat cernere, ani-
madvertere. RIGV. p. 3. 2.
Kridanta Forms
Sanskrit
कित् (कि꣡तँ꣡ निवासे रोगापनयने च - भ्वादिः - सेट्)
ल्युट् = केतनम्
अनीयर् = केतनीयः - केतनीया
ण्वुल् = केतकः - केतिका
तुमुँन् = केतितुम्
तव्य = केतितव्यः - केतितव्या
तृच् = केतिता - केतित्री
क्त्वा = केतित्वा / कितित्वा
ल्यप् = प्रकित्य
क्तवतुँ = कितितवान् - कितितवती
क्त = कितितः - कितिता
शतृँ = केतन् - केतन्ती
कित् (कि꣡तँ꣡ ज्ञाने च - जुहोत्यादिः - सेट्)
ल्युट् = केतनम्
अनीयर् = केतनीयः - केतनीया
ण्वुल् = केतकः - केतिका
तुमुँन् = केतितुम्
तव्य = केतितव्यः - केतितव्या
तृच् = केतिता - केतित्री
क्त्वा = केतित्वा / कितित्वा
ल्यप् = प्रकित्य
क्तवतुँ = कितितवान् - कितितवती
क्त = कितितः - कितिता
शतृँ = चिकितत् / चिकितद् - चिकितती
धातुपाठः (Krishnacharya)
Sanskrit
धातुः:
 कित्
मूलधातुः:
 कित
धात्वर्थः:
 निवासे, रोगापनयने च
गणः:
 भ्वादिः
कर्मकत्वं:
 सकर्मकः
इट्त्वं:
 सेट्
उपग्रहः:
 परस्मैपदी
रूपम्:
 चिकित्सति
अनुबन्धादिविशेषः:
 निवासार्थे- केतति इति वोपदेवः
Abhyankara Grammar
English
कित् (l) marked with the mute letter क् which is applied by Pāṇini to affixes, for preventing guṇa and vṛddhi substitutes to the pre- ceding इक् vowel (इ, उ, ऋ or लृ)
cf.क्ङिति च, Pāṇ. I.1.5
(2) con- sidered or looked upon as marked with mute indicatory क् for pre- venting guna
cf. असंयोगाल्लिट् कित् and the following P.I.2.5 etc. The affixes of the first type are for instance क्त, क्त्वा, क्तिन् and others. The affixes of the second type are given mainly in the second pada of the first Adhyāya by Pāṇini. Be- sides the prevention of guṇa and wrddhi, affixes marked with कु or affixes called कित्, cause Saṁprasā- raṇa (see P. VI.1.15, 16), elision of the penultimate न् (P.VI.4.24), elision of the penultimate vowel (P. VI.4.98, 100), lengthening of the vowel (VI.4.15), substitution of ऊ (VI.4.19, 21), elision of the final nasal (VI. 4.37), substitution of अI (VI.4.42). The taddhita affixes which are marked with mute क् cause the Vṛddhi substi- tute for the first vowel in the word to which they are added.
Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch
German
कित् + °नि sich aufhalten, S I, 351, 2 (निकेत).
Burnouf
French
*कित् कित्। चिकेत्मि 3, [चिकेत्सि, चिकेल्लि ou
चिकेतति 1
etc.] apprendre, apercevoir
p. चिकेल savoir,
voir, ac. et d.
Vd.: अतानि धिरो चिकेत le sage connait ces
choses, Vd.: ब्रवितु य उ तच् चिकेतत्, qu'il le dise, celui
qui sait cela, Vd.
चिक् तद् अस्मै qu'il le regarde, Vd. (pour
चिकत्). -- Ps. चिकित्
et चेकिले 3p. sg. Vd.: लव
वज्रम् चिक्र्ते बाहु ओस् on voit l'arme [la foudre] dans tes mains,
Vd.
Cf. कि।
*कित् कित्। केतामि 1
etc. Apercevoir, voir,
connaître, Vd.
Douter
désirer.
Habiter.
Guèrir
se bien
porter.