| YouTube Channel

किण्व (kiNva)

 
शब्दसागरः
English
किण्व mn. (-ण्वः-ण्वं) Ferment, a drug or seed used to produce fermenta-
tion, in the manufacture of spirits from sugar, bassia, &c.
n.
 (-ण्वं)
Sin.
E.
 कण् to sound, &c. क्वन् Unadi affix, and the इ
irr
 egularly in-
serted: see कण्व.
Capeller Eng
English
किण्व
n.
 ferment, lees.
Yates
English
किण्व (ण्वः-ण्वं) 1.
m.
n.
 Ferment, yeast
a drug used for it.
n.
 Sin.
Spoken Sanskrit
English
किण्व - kiNva -
n.
 - drug or seed used to produce fermentation in the manufacture of spirits from sugar
किण्व - kiNva -
n.
 - bassia
किण्व - kiNva -
n.
 - sin
किण्व - kiNva -
n.
 - ferment
किण्व मुदगराणु - kiNva mudagarANu - Corynebacterium enzymicum
Wilson
English
किण्व
mn. (-ण्वः-ण्वं) Ferment, a drug or seed used to produce
fermentation, in the manufacture of spirits from sugar, bassia, &c.
n.
(-ण्वं) Sin.
E.
 कण to sound, &c. क्वन् Uṇādi affix, and the इ
irr
 egularly
inserted: see कण्व.
Apte
English
किण्वम् [kiṇvam], Sin. -ण्वः, -ण्वम् A drug or seed used to cause fermentation in the manufacture of spirits
Ms.*
 8.326.
Apte 1890
English
किण्वं Sin.
ण्वः,
ण्वं A drug or seed used to cause fermentation in the manufacture of spirits
Ms. 8. 326.
Monier Williams Cologne
English
किण्व
n.
 [अस्
m.
 ,
L.
 ] ferment, drug or seed used to produce fermentation in the manufacture of spirits from sugar, bassia,
&c.
 ,
Āp.
Mn.
 viii, 326
Suśr.
 (cf. तण्डुल-क्°)
किण्व
n.
 sin,
Uṇ.
 i, 150.
Monier Williams 1872
English
किण्व किण्व, अस्, अम्, m. n. ferment, a drug
or seed used to produce fermentation in the manufac-
ture of spirits from sugar, bassia, &c.
(अम्), n. sin.
Macdonell
English
किण्व kiṇva,
n.
 yeast
ferment (used in making 🞄spirit).
Benfey
English
किण्व किण्व,
n.
 Ferment, a material
used to produce fermentation in the
manufacture of spirits from sugar, etc.,
Man. 8, 326.
Apte Hindi
Hindi
किण्वम्
नपुं*
 - "कण् - क्वन्, इत्वम्"
पाप
किण्वः
पुं*
 - "कण् - क्वन्, इत्वम्"
"मदिरा के निर्माण में खमीर उठाने वाला बीज, या औषधि"
किण्वम्
नपुं*
 - "कण् - क्वन्, इत्वम्"
"मदिरा के निर्माण में खमीर उठाने वाला बीज, या औषधि"
Shabdartha Kaustubha
Kannada
किण्व
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಸುರಾಬೀಜ /ಮದ್ಯವನ್ನು ತಯಾರಿಸಲು ಉಪಯೋಗಿಸುವ ಒಂದು ಮಾದಕ ದ್ರವ್ಯ
प्रयोगाः - > "सूत्रकार्पासकिण्वानां गोमयस्य गुडस्य च"
उल्लेखाः - > मनु० ८-२३६
किण्व
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಪಾಪ
L R Vaidya
English
kiRva {% n. %} 1. Sin
2. a drug or reed from which spirits are produced, M.viii.326.
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
जगलो मेदको मद्यपङ्कः किण्वं तु नग्नहूः ॥ ९०४ ॥
नग्नहुर्मद्यबीजं च मद्यसंधानमासुतिः ।
आसवोऽभिषवो मद्यमण्डकारोत्तमौ समौ ॥ ९०५ ॥
-wordlist-
जगल (पुं), मेदक (पुं), मद्यपङ्क (पुं), किण्व (क्ली), नग्नहू (पुं), नग्नहु (पुं), मद्यबीज (क्ली), मद्यसन्धान (क्ली), आसुति (स्त्री), आसव (पुं), अभिषव (पुं), मद्यमण्ड (क्ली), कारोत्तम (क्ली)
--source--
अलक्ष्मीर्निरृतिः कालकर्णिका स्यादथाशुभम् ।
दुष्कृतं दुरितं पापमेनः पाप्मा च पातकम् ॥ १३८० ॥
किल्बिषं कलुषं किण्वं कल्मषं वृजिनं तमः ।
अंहः कल्कमघं पङ्क उपाधिर्धर्मचिन्तनम् ॥ १३८१ ॥
-wordlist-
अलक्ष्मी (स्त्री), निरृति (स्त्री), कालकर्णिका (स्त्री), अशुभ (क्ली), दुष्कृत (क्ली), दुरित (क्ली), पाप (क्ली), एनस् (क्ली), पाप्मन् (पुं), पातक (पुंक्ली), किल्बिष (क्ली), कलुष (क्ली), किण्व (क्ली), कल्मष (क्ली), वृजिन (क्ली), तमस् (क्ली), अंहस् (क्ली), कल्क (क्ली), अघ (क्ली), पङ्क (पुंक्ली), उपाधि (पुं), धर्मचिन्तन (क्ली)
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
किण्वं,
क्ली,
 (कण + “उल्वादयश्च” । उणां ४ । ९५इति साधुः । यद्वा “अशूप्रुषि लटीति” । उणां१ । १५१ । इति क्वन् बहुलवचनादित्वम् ।) सुरा-वीजम् । (यथा, मनुः । ८ । ३२६ ।“सूत्रकार्पासकिण्वानां गोमयस्य गुडस्य च” ॥
)पापम् । इति मेदिनी ॥
किण्वः,
पुं,
क्ली,
 (कण् + “अशूप्रुषीति” उणां १ ।१५१ । इति क्वन् बहुलवचनादित्वम् ।) सुरा-बीजम् । इति वाचस्पतिरित्यमरटीकायां भरतः ॥
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
किण्व
न०
 उल्वादि० नि० । १ सुरावीजे २ पापे च मेदि०सुरावीजद्रव्यभेदश्च नानाविधः सौत्रामणीशब्दे वक्ष्यते, भावप्र० “सुरावीजन्तु किण्वकम्” इति परिभाष्य “सुरावीजंयवगोधूमतण्डुलादि” इति व्याख्यातं सुश्रुते तु कल्वस्यतण्डुलादिती भिन्नत्वेन निर्द्देशः कृतः यथा“वैरेचनिकमूलानां क्वाथे माषान् सुभावितान् । सुधौतां-स्तत्कषायेण शालीनाञ्चापि तण्डुलान् । अवक्षुद्यैकतःपिण्डान् कृत्वा शुष्कान् सुचूर्णितान् । शालितण्डुलचूर्णञ्च तत्कषायोष्मसाधितम् । तस्य पिष्टस्य भागांस्त्रीन्किण्वभागविमिश्रितान् । मण्डोदकार्थे क्वाथञ्चदद्यात्तत्य-र्व्वमेकतः । निदध्यात्कलसे तान्तु सुरां जातरसां पिवेत्”“किण्वादिभ्योमदशक्तिवत्” सां० सू० । अयं शब्द
पु०
न०
 इति भरतः । तस्मै हितम् अपूपा० यत् छ वा किण्व्यकिण्वीत्य तत्साधने द्रव्ये
त्रि०
Capeller
German
किण्व
n.
 Hefe, überh. Gährungsstoff.
Burnouf
French
किण्व किण्व
m.
n.
 ferment, matière végétale qui sert dans
les fabriques de rhum et autres esprits à produire la fermentation
alcoolique.
N. au fig. corruption, vice
péché.
Stchoupak
French
किण्व-
nt. ferment utilisé pour certaines eaux-de-vie.