किञ्जल्क (kiJjalka)
This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.
Warning!
This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.
शब्दसागरः
EnglishHelp us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form
Spoken Sanskrit
Englishकिञ्जल्क - kiJjalka - - filament of a plant
किञ्जल्क - kiJjalka - - flower of Indian rose chestnut [ Mesua Roxburghii - Bot. ]
Wilson
EnglishMonier Williams Cologne
EnglishMonier Williams 1872
EnglishBenfey
EnglishApte Hindi
Hindiकिञ्जल्कः
- "किञ्चित् जलं यत्र ब* स*, किंचित् जलम् अपवारयति - किम् - जल - क"
कमल का सूत या फूल या कोई दूसरा पौधा
Shabdartha Kaustubha
Kannadaकिञ्जल्क
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಕಮಲ ಮೊದಲಾದ ಹೂವುಗಳ ಕೇಸರ /ಹೂವುಗಳ ಕುಸುರು
निष्पत्तिः - > जल (अपवारणे) - "कः" बाहु० ।
व्युत्पत्तिः - > किञ्चित् जलति
प्रयोगाः - > "किञ्जल्कव्यतिकरपिञ्जरान्तराभिश्चित्रश्रीरलमलकाग्रवल्लरीभिः"
उल्लेखाः - > माघ० ८-५६
किञ्जल्क
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಗಗನ /ಆಕಾಶ
विस्तारः - > "किञ्ञल्कः केसरे खे क्ली" - वैज० ।
L R Vaidya
EnglishBopp
LatinSanskrit Tibetan
Tibetange sar
१) काश्मीरज २) किञ्जल्क ३) केसर ४) केसरिन् ५) पक्ष्मन् ६) प्रियक ७) सुरभिगन्धि
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskritकिंजल्कं केसरं संवर्तिका तु स्यान्नवं दलम् ।
किञ्जल्क (पुंक्ली), केसर (पुंक्ली), संवर्तिका (स्त्री)
अभिधानरत्नमाला
Sanskritकिञ्जल्क
किञ्जल्क, केसर
कर्णिका बीजकोशः स्यात्किञ्जल्कं केसरं स्मृतम् ।
verse 3.1.1.682
page 0078
नाममाला
Sanskritपराग, मधु, किञ्जल्क, मकरन्द, कौसुम
परागं मधु किञ्जल्कं मकरन्दं च कौसुमम् ।
verse 0.1.1.151
page 0073
कलङ्क, अवद्य, मलिन, किञ्जल्क, लक्ष्मन्, लाञ्छन, निबोध, अधम, पङ्क, मलीमस
कलङ्कावद्यमलिनं किञ्जल्कं लक्ष्म लाञ्छनम् ।
निबोधमधमं पङ्कं मलीमसमपि त्यजेत् ॥ १५२ ॥
verse 0.1.1.152
page 0074
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskritकिञ्जल्कं, (किञ्चित् जलति । जल् अपवारणे+ बाहुलकात् कः ।) नागकेशरपुष्पम् । पद्मा-भ्यन्तरस्थं केशाकारं करहाटकवेष्ठनम् । केसरइति ख्यातम् । (यथा, रघुः १५ । ५२ ।“स तद्वक्त्रं हिमक्लिष्टकिञ्जल्कमिव पङ्कजम् ।ज्योतिष्कणाहतश्मश्रु कण्ठनालादपातयत्” ॥
)तत्पर्य्यायः । मकरन्दम् २ किशरम् ३ पद्मकेशरम्४ किञ्जम् ५ पीतपरागम् ६ तुङ्गम् ७ चाम्पे-यकम् ८ । अस्य गुणाः । मधुरत्वम् । रूक्षत्वम् ।कटुत्वम् । आस्यब्रणापहत्वम् । शिशिरत्वम् ।रुच्यत्वम् । पित्ततृष्णादाहविनाशित्वञ्च । इतिराजनिर्घण्टः ।
किञ्जल्कः, (किम् + जल + बाहुलकात् कः ।)केशरः । इत्यमरः । १ । १० । ४७ ॥
पद्मकेशरः ।तत्पर्य्यायगुणाः ।“किञ्जल्कः केशरः प्रोक्तश्चाम्पेयश्चापि स स्मृतः ।किञ्जल्कः शीतलो रूक्षः कषायोग्राहकोऽपि सः ॥
कफपिंत्ततृषादाहरक्तार्शोविषशोथजित्” ।इति भावप्रकाशः । (वैद्यचक्रपाणिसंग्रहे रक्तपित्ताधिकारे दूर्व्वाद्यतैले व्यवहारो यथा, --“दूर्व्वासोत्पलकिञ्जल्कमञ्चिष्ठासैलवालुकाः” ॥
)
वाचस्पत्यम्
Sanskritकिञ्जल्क किञ्चित् जलति जल--अपवारणे क तस्य नेत्त्वम् ।पुष्पादेः १ केशरे, २ पुष्परेणौ, ३ नागकेशरे च मेदि० पद्ममध्य-स्थे केशाकारे पदार्थे । “केचित् किञ्जल्कसङ्काशाः केचित्पीताः पयोधराः” भा० व०१८८ अ० । “पद्मोदरच्युतरजःकिञ्जल्कारुणतां गतैः” भा० व०१५८ अ० “किञ्जल्किनींददौ चार्ब्धिमालामम्लानपङ्कजाम्” देवीमा अमरे पुंस्त्वंजटाधरे क्लीवतेत्युभयलिङ्गता तद्गुणादिकं भावप्र०उक्तं “किञ्जल्कः शीतलोरूक्षः कषायो ग्राह-कोऽपि सः । कफपित्तवृषानाहरक्तार्शोविषशोथजित्”तत्र पुष्पकेशरे “हिरण्यस्रजोयाजयेयुः वज्रकिञ्जल्काःशतपुष्करा होतुः” आ० श्रौ० ९, ४, ५ “वज्रैःकृतकिञ्जल्काःकृतकेशरा” होतुः स्रजःकार्य्याः नारा०
No entries for this word is found.
What is this? (Hidden Dictionary)
To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.
How to hide/unhide dictionary?
Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.