| YouTube Channel

काश्यपि (kAzyapi)

 
शब्दसागरः
English
काश्यपि
m.
 (-पिः)
1. A name of ARUNA.
2. A name of GARUDA the bird
of VISHNU.
E.
 कश्यप the saint, and इञ् affix of descent, being both
sons of KASYAPA.
f.
 (-पी) The earth.
E.
 As before: alluding to a
legend from the Puranas, in which PARASURAMA, after the des-
truction of the Kshetriya race, and performance of an Aswame-
dha, presented the sovereignty of the world to his Guru,
KASYARA.
Yates
English
काश्यपि (पिः) 2.
m.
 Arjuna
Garuḍa.
f.
 (पी) The earth.
Wilson
English
काश्यपि
m.
 (-पिः)
1 A name of ARUṆA.
2 A name of GARUḌA, the bird of VIṢṆU.
E.
 कश्यप the saint, and इञ् affix of descent, being both sons of
KAŚYAPA.
f.
 (-पी) The earth.
E.
 as before
alluding to a legend from the Purāṇas, in which
PARAŚURĀMA, after the destruction of the Kṣatriya race, and performance
of an Aśvamedha, presented the sovereignty of the world to his Guru,
KAŚYAPA.
Apte
English
काश्यपिः [kāśyapiḥ], An epithet of Garuḍa and of Aruṇa.
Apte 1890
English
काश्यपिः An epithet of Garuḍa and of Aruṇa.
Monier Williams Cologne
English
काश्यपि
m.
 id.
N.
 of Tārkṣya,
Kathās.
 xc, 110
N.
 of Garuḍa,
L.
N.
 of Aruṇa,
L.
Monier Williams 1872
English
काश्यपि, इस्, m. (a patronymic fr. काश्यप), an
epithet of Aruṇa, the charioteer of the sun
also of
Garuḍa, the bird of Viṣṇu.
Apte Hindi
Hindi
काश्यपिः
पुं*
 - कश्यप् - इञ्
गरुड़ और अरुण का विशेषण
Shabdartha Kaustubha
Kannada
काश्यपि
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಗರುಡ
प्रयोगाः - > "देवेन तेनैष च काश्यपिश्च साम्यं समीक्ष्योभयपक्षभाजौ"
उल्लेखाः - > नैष० २२-८९
काश्यपि
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಅರುಣ
निष्पत्तिः - > "इञ्" (४-१-९६)
व्युत्पत्तिः - > "कश्यपस्यापत्यम्
L R Vaidya
English
kASyapi {% m. %} 1. An epithet of Garuḍa
2. of Aruṇa.
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
मरीचिका मृगतृष्णा मण्डलं तूपसूर्यकम् ॥ १०१ ॥
परिधिः परिवेषश्च सूरसूतस्तु काश्यपिः ।
अनूरुर्विनतासूनुररुणो गरुडाग्रजः ॥ १०२ ॥
-wordlist-
मरीचिका (स्त्री), मृगतृष्णा (स्त्री), मण्डल (क्ली), उपसूर्यक (क्ली), परिधि (पुं), परिवेष (पुं), सूरसूत (पुं), काश्यपि (पुं), अनूरु (पुं), विनतासूनु (पुं), अरुण (पुं), गरुडाग्रज (पुं)
--source--
गरुडः शाल्मल्यरुणावरजो विष्णुवाहनः ॥ २३० ॥
सौपर्णेयो वैनतेयः सुपर्णसर्पारातिर्वज्रजिद्वज्रतुण्डः ।
पक्षिस्वामी काश्यपिः स्वर्णकायस्तार्क्ष्यः कामायुर्गरुत्मान्सुधाहृत् ॥ २३१ ॥
-wordlist-
गरुड (पुं), शाल्मलिन् (पुं), अरुणावरज (पुं), विष्णुवाहन (पुं), सौपर्णेय (पुं), वैनतेय (पुं), सुपर्ण (पुं), सर्पाराति (पुं), वज्रिजित् (पुं), वज्रतुण्ड (पुं), पक्षिस्वामिन् (पुं), काश्यपि (पुं), स्वर्णकाय (पुं), तार्क्ष्य (पुं), कामायुस् (पुं), गरुत्मत् (पुं), सुधाहृत् (पुं)
Mahabharata
English
Kāśyapi (“the son of Kaśyapa”) = Rājadharman (Nāḍījaṅgha): XII, 6346.
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
काश्यपिः,
पुं,
 (कश्यपस्यापत्यं बाहुलकात् इञ् ।)अरुणः । “काश्यपिर्गरुडाग्रजः” । इत्यमरः १ । ३ ।३२ ॥
गरुडः । इति हेमचन्द्रः ॥
(महाभारते१ पर्व्वणि तयोरुत्पत्तिविवरणम् । यथा, --“एतस्मिन्नेव काले तु देवी दाक्षायणी शुभा ।विनता नाम कल्याणी पुत्त्रकामा यशस्विनी ॥
तपस्तप्ता व्रतपरा स्नाता पुंसवने शुचिः ।उपचक्राम भर्त्तारं तामुवाचाथ कश्यपः ॥
आरम्भः सफलो देवि ! भविता यस्त्वयेप्सितः ।जनयिष्यसि पुत्त्रौ द्वौ घीरौ त्रिभुवनेश्वरौ ।तपसा वालिखिल्यानां मम सङ्कल्पजौ तथा” ॥
)
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
काश्यपि
पु०
 कश्यपे भवः इञ् । १ अरुणे २ गरुडे च । तयोःकश्यपेन विनतायामुत्पत्तिकथा च भा० आ० ३१ अ० यथा“एतस्मिन्नेव काले तु देवी दाक्षायणी शुभा । विनतानाम कल्याणी पुत्रकामा यशस्विनी । तपस्तप्त्वा व्रतपराम्नाता पुंसयने शुचिः । उपचक्राम भर्त्तारं, तामुवाचाथकश्यपः । आरम्भः सफलो देवि! भविता यस्त्वयेप्सितः ।जनयिष्यसि पुत्त्रौ द्वौ वीरौ त्रिभुवनेश्वरौ । तपसा वा-लिखिल्यानां मम सङ्कल्पजौ तथा । भविष्यतो महाभा-गौ पुत्त्रौ त्रैलोक्यपूजितौ । उवाच चैनां भगवान् क-श्यपः पुनरेव ह । धार्य्यतामप्रमादेन गर्भोऽयं सुमहो-दयः । एतौ सर्व्वपतत्त्रिणामिन्द्रत्वं कारयिष्यतः । लो-कसम्भावितौ वीरौ कामरूपविहङ्गमौ । शतक्रुतुम-थोवाच प्रीयमाणः प्रजापतिः । त्वत्सहायौ महावीर्य्यौभ्रातरौ ते भविष्यतः । नैताभ्यां भविता दोषः सका-शात्ते पुरन्दरः । व्येतु ते शक्र! सन्तापस्त्वमेवेन्द्रो भवि-ष्यसि । न चाप्येवं त्वया भूयः क्षेप्तव्या ब्रह्मवादिनः ।न चावमान्था दर्पात्ते वाग्वज्रा भृशकोपनाः । एवमुक्तोजगामेन्द्रो निर्विशङ्कस्त्रिपिष्टपम् । विनता चापिसिद्धार्था बभूव मुदिता तथा । जनयामास पुत्त्रौ द्वावरु-णं गरुडं तथा । विकलाङ्गोऽरुणस्तत्र भास्करस्य पुरःस-रः । पतत्त्रिणाञ्च गरुड इन्द्रत्वेनाभ्यषिच्यत” ।
Stchoupak
French
काश्यपि-
m.
n.
 de Tārkṣya.