| YouTube Channel

कावेरी (kAverI)

 
Spoken Sanskrit
English
कावेरी - kAverI -
f.
- courtezan
कावेरी - kAverI -
f.
- courtesan
कावेरी - kAverI -
f.
- turmeric
कावेरी - kAverI -
f.
- harlot
Apte
English
कावेरी [kāvērī], 1
N.
of a river in the south of India
कावेरीं सरितां पत्युः शङ्कनीयामिवाकरोत्
R.*
4.45.
A harlot, courtezan.
Turmeric.
Apte 1890
English
कावेरी 1 N. of a river in the south of India
कावेरीं सरितां पत्युः शंकनीयमिवाकरोत् R. 4. 45.
2 A harlot, courtezan.
3 Turmeric.
Monier Williams Cologne
English
कावेरी
f.
turmeric,
L.
a courtezan, harlot,
L.
N.
of a river in the Dekhan (accord. to a legend [Hariv. 1421
f.
, 1761
f.
] daughter of Yuvanāśva and wife of Jahnu, changed by her father's curse from one half of the Gaṅgā into the river Kāverī, therefore also called Ardha-gaṅgā or -jāhnavī),
MBh.
Hariv.
R.
&c.
Macdonell
English
कावेरी kāverī,
f.
N. of a river.
Benfey
English
कावेरी कावेरी,
f.
The name of a
river, MBh. 2, 372.
Apte Hindi
Hindi
कावेरी
स्त्री*
- कं जलमेव वेरं शरीरमस्याः- - वेर - अण् - ङीप्
दक्षिणभारत में बहने वाली एक नदी
कावेरी
स्त्री*
- कुत्सितं वेगं शरीरमस्याः
"वेश्या, रंडी"
Shabdartha Kaustubha
Kannada
कावेरी
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಕೊಡಗು ಜಿಲ್ಲೆಯ ತಲಕಾವೇರಿಯಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿ ಮೈಸೂರು ಮತ್ತು ಮದರಾಸು ಪ್ರಾಂತಗಳಲ್ಲಿ ಹರಿಯುತ್ತಿರುವ ಒಂದು ಮಹಾನದಿ
निष्पत्तिः - > "अण्" (४-३-१२०) "ङीप्" (४-१-१५)
व्युत्पत्तिः - > कं जलमेव बेरं शरीरम्, तस्य इदम्
प्रयोगाः - > "कावेरीं सरितां पत्युः शङ्कनीयामिवाकरोत" "ततो गच्छेत कावेरीं वृतामप्सरसां गणैः तत्र स्नात्वा नरो राजन् गोसहस्रफलं लभेत् ॥"
उल्लेखाः - > रघु० ४-४५, भा० वन० ८५
कावेरी
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ವೇಶ್ಯೆ /ಸೂಳೆ
कावेरी
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಹರಿದ್ರೆ /ಅರಿಶಿನ
विस्तारः - > "कावेरी तु हरिद्रायां वेश्यायां सरिदन्तरे" - हेम०
L R Vaidya
English
kAverI {% f. %} 1. Turmeric
2. a courtezan
3. name of a river in the south of India, कावेरीं सरितां पत्युः शंकनीयामिवाकरोत् R.iv.45.
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
कावेरी
noun
सम्पूर्णयाः जातेः रागिणीविशेषः।
"सङ्गीतज्ञः कावेरीं गायति।"
Synonyms:
हरिद्रा, हरित्, सुवर्णा, काञ्चनी, पीता, गौरी, स्वर्णवर्णा, कावेरी, उमा, शिवा, दीर्घरागा, हलद्दी, पौञ्जा, पीतवालुका, हेमनाशा, रञ्जनी, भङ्गवासा, घर्षिणी, पीतिका, रजनी, मेहघ्नी, बहुला, वर्णिनी, रात्रिनामिका, निशाह्वा, निशा, शर्वरी, वरवर्णिनी, वर्णदाता, मङ्गलप्रदा, हेमरागिणी, घर्षणी, जनेष्टा, कृमघ्नी, लसा, यामिनी, वराङ्गी, वरा, वर्णदात्री, पवित्रा, हरिता, विषघ्नी, पिङ्गा, मङ्गल्या, मङ्गला, लक्ष्मीः, भद्रा, शिफा, शोभा, शोभना, सुभगाह्वया, श्यामा, जयन्तिका
noun
ओषधिमूलविशेषः। हरिद्रा नाम ओषधेः पीतवर्णीयानि मूलानि ये जनैः पाकादिषु व्यञ्जनत्वेन उपयुज्यन्ते। रक्तशुद्धिकरत्वात् ते भेषजे तथा देहवर्णविधायित्वात् प्रसाधकेषु उपयुज्यन्ते।
"हरिद्रायाः लेपेन त्वक्शुद्धिः भवति।"
Synonyms:
हरिद्रा, हरित्, सुवर्णा, काञ्चनी, पीता, गौरी, स्वर्णवर्णा, कावेरी, उमा, शिवा, दीर्घरागा, हलद्दी, पौञ्जा, पीतवालुका, हेमनाशा, रञ्जनी, भङ्गवासा, घर्षिणी, पीतिका, रजनी, मेहघ्नी, बहुला, वर्णिनी, रात्रिनामिका, निशाह्वा, निशा, शर्वरी, वरवर्णिनी, वर्णदाता, मङ्गलप्रदा, हेमरागिणी, घर्षणी, जनेष्टा, कृमघ्नी, लसा, यामिनी, वराङ्गी, वरा, वर्णदात्री, पवित्रा, हरिता, विषघ्नी, पिङ्गा, मङ्गल्या, मङ्गला, लक्ष्मीः, भद्रा, शिफा, शोभा, शोभना, सुभगाह्वया, श्यामा, जयन्तिका
noun
ओषधिविशेषः अस्य पीतवर्णीयानि मूलानि पाकादिषु व्यञ्जनत्वेन उपयुज्यन्ते रक्तशुद्धिकरत्वात् ते भेषजे तथा देहवर्णविधायित्वात् प्रसाधकेषु अपि उपयुज्यन्ते।
"समये अकृतेन सिंचनेन हरिद्रा शुष्का जाता। / हरिद्रा कफ-पित्तास्त्रशोथ-कण्डुव्रणापहा।"
Synonyms:
कावेरी
noun
भारतदेशस्य दक्षिणे भागे वर्तमाना एका नदी।
"कावेर्यः जलविषये कर्नाटकतमिळनाडुदेशयोः मध्ये विवादः अस्ति।"
Sanskrit Tibetan
Tibetan
kA be ri
कावेरी
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
शुतुद्रिस्तु शतद्रुः स्यात्कावेरी त्वर्धजाह्नवी १०८४
-wordlist-
शुतुद्रि (स्त्री), शतद्रु (स्त्री), कावेरी (स्त्री), अर्धजाह्नवी (स्त्री)
Mahabharata
English
Kāverī, a river. § 268 (Varuṇasabhāv.): II, 9, 372 (among the rivers present in the palace of Varuṇa).--§ 370 (Tīrthayātrāp.): III, 85, 8164 (a tīrtha).--§ 459 (Mārkāṇḍeyas.): III, 188, 12910 (among the rivers seen by Mārkāṇḍeya in the stomach of Nārāyaṇa).--§ 494 (Āṅgirasa): III, 222, 14232 (among the rivers who are mothers of fires).--§ 574 (Jambūkh.): VI, 9, 328 (in Bhāratavarsha).--§ 775 (Ānuśāsanik.): XIII, 166, 7646, 7648.
पुराणम्
English
कावेरी / KĀVERĪ. A holy river in South india. Famous sacred places like Śrīraṅga and Kumbhakoṇa are on its banks. The devī of the river lives in Varuṇa's assembly worshipping him. (Sabhā Parva, Chapter 9, Verse 20). The skanda purāṇa has the following story as to how kāverī came down to earth: Once agastya propitiated śiva at kailāsa and sought the boon of some water for him to found a sacred place on earth. At the same time kāverī also was worshipping śiva. śiva filled Agastya's bowl with kāverī water. agastya, on his way back from kailāsa cursed the rākṣasa called krauñca and kicked the vindhya mountain down. (See under agastya). After overcoming various difficulties agastya at last reached South india. He sat in meditation with the bowl of kāverī water before him, and then, at the request of indra, gaṇapati, in the guise of a crow came and sat on the brink of the bowl and upset it. The water in the bowl flowed as a river, and that river is the present kāverī. (Asurakāṇḍa, skanda purāṇa).
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
कावेरी,
स्त्री,
(कं जलमेव वेरं शरीरं तस्येयम् ।“तस्येदम्” १२० इति अण् ङीप् ।)नदीविशेषः इत्यमरः १० ३५
(यथा, महाभारते ८५ २२ ।“ततो गच्छेत कावेरीं वृतामप्सरसां गणैः ।तत्र स्नात्वा नरो राजन् गोसहस्रफलं लभेत्”
इयं हि सह्याद्रेः मलयपर्व्वतस्य सानुसन्नि-कटस्था इति रघुः
कुत्सितं अपवित्रं वेरंशरीरं यस्याः कोः कादेशः ।) वेश्या हरिद्रा
इति मेदिनी
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
कावेरी स्त्री कस्य जलस्य वेरं शरीरं तस्येदमित्यण् ङीप् ।१ सरिद्भेदे कुत्सितमपवित्रं वेरं यस्याः स्वाङ्गत्वात्ङीष् वेश्यायाम् ब० हरिद्रायाम् “दृषद्वतीच कावेरी वङ्कुर्मन्दाकिनी तथा” भा० आनु०१६५ अ० ।“भारतीगुप्ततोया कावेरी मुर्म्मुरा तथा”भा० व०२२१ “चन्द्रवशा ताम्रपर्ण्णी अवटोदा कृतमाला-वोहा मसी कावेरी वेन्नेत्यादि भाग० ५, १९, १८, भारतवर्षनदीकथने सा सह्याद्रेः मलयाद्रेश्चसानुसन्निकृष्टस्था तदेतत् रघौ वर्ण्णितम् यथा“गृहीतप्रतिमुक्तस्य धर्म्मविजयी नृपः श्रियं महेन्द्रनाथस्य जहार नतु मेदिनीम् ततो वेलातटेनैव फल-वत्पूगमालिना अगस्त्याचरितामाशाम् अनाशास्य-जयो ययौ सैत्यपरिभोगेण गजदानसुगन्धिना ।कावेरीं सरितां पत्युः शङ्कनीयामिवाकरोत् बलै-रध्युप्रितास्तस्य विजिगीषोर्गताध्वनः मारीचोद्भ्रा-न्तहारीताः मलयाद्रेरुपत्यकाः” “कावेरीतीर-भूमीरुहभुजगबधूभुक्तमुक्तावशिष्टः” मलयजवातवर्णने“ततो गच्छेत कावेरीं वृतामप्सरसा गणैः तत्र स्नात्वानरो राजन्! गोसहस्रफलं लभेत्” भा० व० ८५ ।गङ्गे! यमुने! चैव गोदावरि! सरस्वति! नर्म्मदे!सिन्धु! कावेरि! जलेऽस्मिन् सन्निधिं कुरु, तीर्थवाहन मन्त्र
Burnouf
French
कावेरी कावेरी
f.
np. d'une rivière du Deccan, la
Cavêrî.
Courtisane.
Stchoupak
French
कावेरी-
f.
n.
d'une rivière du Sud de l'Inde (côte du Coromandel).