| YouTube Channel

काल्यम् (kAlyam)

 
Monier Williams Cologne
English
काल्°यम्
ind.
acc.
at day-break,
R.
Suśr.
Sanskrit Tibetan
Tibetan
nang par sngar
काल्यम्
कृदन्तरूपमाला
Sanskrit
1 {@“कल शब्दसंख्यानयोः”@} 2 ‘कलेः कालयति क्षेपे, गतिसंख्यानयोर्द्वयोः।
कलयेत्, शब्दसंख्यानविषये कलते शपि।।’ 3 इति देवः।
कालकः-लिका, कालकः-लिका, चिकलिषकः-षिका, चाकलकः-लिका
कलिता-त्री, कालयिता-त्री, चिकलिषिता-त्री, चाकलिता-त्री
-- कालयन्-न्ती, कालयिष्यन्-न्ती-ती
-- कलमानः, कालयमानः, चिकलिषमाणः, चाकल्यमानः
कलिष्यमाणः, कालयिष्यमाणः, चिकलिषिष्यमाणः, चाकलिष्यमाणः
कल्-कलौ-कलः
-- -- -- कलितम्-तः, कालितः-तम्, चिकलिषितः, चाकलितः-तवान्
4 कलः, विकलः, सकलः, 5 कलनः, कालः, चिकलिषुः, चिकालयिषुः, चाकलः
कलितव्यम्, कालयितव्यम्, चिकलिषितव्यम्, चाकलितव्यम्
6 प्रनिकलनीयम्, प्रनिकालनीयम्, चिकलिषणीयम्, चाकलनीयम्
काल्यम्, काल्यम्, चिकलिष्यम्, चाकल्यम्
ईषत्कलः-दुष्कलः-सुकलः
-- -- कल्यमानः, काल्यमानः, चिकलिष्यमाणः, चाकल्यमानः
7 कालः-काली, कालः, चिकलिषः, चाकलः
कलितुम्, कालयितुम्, चिकलिषितुम्, चाकलितुम्
कल्तिः, 8 कला, कालना, चिकलिषा, चिकालयिषा, चाकला
कलनम्, कालनम्, चिकलिषणम्, चाकलनम्
कलित्वा, कालयित्वा, चिकलिषित्वा, चाकलित्वा
9 संकल्य, प्रकाल्य, प्रचिकलिष्य, प्रचाकल्य
कालम् २, कलित्वा २, कालम् २, कालयित्वा २, चिकलिषम् २, चिकलिषित्वा २, चाकलम्
चाकलित्वा २।
प्रासङ्गिक्यः
01
=>
(१७४)
02
=>
(१-भ्वादिः-४९७। सक। सेट्। आत्म।)
03
=>
(श्लो-१५५)
04
=>
[[आ। ‘मामल्यमानं स्मितमल्लिकावलीमाभाल्यदैत्याधिपभल्लनोद्धुरम्। कलोरुकल्लोलकलिन्दजाजले बालैस्तयूभिस्सह देवनोत्सुकम्।।’ धा। का। १-६४।]]
05
=>
[[१। ‘अनुदात्तेतश्च हलादेः’ (३-२-१४९) इति युच् ताच्छीलिकः।]]
06
=>
[[२। ‘शेषे विभाषा--’ (८-४-१८) इति णत्वनिषेधः।]]
07
=>
[[३। ‘अकर्तरि कारके संज्ञायाम्’ (३-३-१९) इति घञ्। स्त्रियां ‘जानपद--’ (४-१-४२) इत्यादिना ङीष् वर्णे विवक्षिते, काली। अन्यत्र काला।]]
08
=>
[[४। बाहुलकात् अङ्।]]
09
=>
[पृष्ठम्०१७१+ २६]
1 {@“कल क्षेपे”@} 2 ‘कलेः कालयति क्षेपे, गतिसंख्यानयोर्द्वयोः।
कलयेत्, शब्दसंख्यानविषये कलने शपि।।’ 3 इति देवः।
कालकः-लिका, 4 चिकालयिषकः-षिका
कालयिता-त्री, चिकालयिषिता-त्री
कालयन्-न्ती, चिकालयिषन्-न्ती
कालयिष्यन्-न्ती-ती, चिकालयिषिष्यन्-न्ती-ती
कालयमानः, चिकालयिषमाणः
कालयिष्यमाणः, चिकालयिषिष्यमाणः
काल्-कालौ-कालः
-- कालितम्-तः, चिकालयिषितः-तवान्
कालः, चिकालयिषुः
कालयितव्यम्, चिकालयिषितव्यम्
कालनीयम्, चिकालयिषणीयम्
5 काल्यम्, चिकालयिष्यम्
ईषत्कालः-दुष्कालः-सुकालः
-- काल्यमानः, चिकालयिष्यमाणः
कालः, चिकालयिषः
कालयितुम्, चिकालयिषितुम्
कालना, चिकालयिषा
कालनम्, चिकालयिषणम्
कालयित्वा, चिकालयिषित्वा
6 प्रकाल्य, प्रचिकालयिष्य
कालम् २, कालयित्वा २, चिकालयिषम्
चिकालयिषित्वा २।
प्रासङ्गिक्यः
01
=>
(१७५)
02
=>
(१०-चुरादिः-१६०४। सक। सेट्। उभ।)
03
=>
(श्लो-१५५)
04
=>
[[१। अनेकाचूत्वात् यङ् न।]]
05
=>
[[आ। ‘काल्यप्रवेलनकरोऽयमवेलयद् द्रागन्यांश्च तेलितकृपः खलु कंसचाल्यान्। सम्पा- लयेद् विमतलूष्यपशुल्बभूमा क्ष्मामेष राम इव शूर्पनखाविचोटी।।’ धा। का। ३। २२।]]
06
=>
[पृष्ठम्०१७२+ २५]