| YouTube Channel

काल्य (kAlya)

 
शब्दसागरः
English
काल्य
mfn.
(-ल्यः-ल्या-ल्यं) Timely, seasonable.
n.
(-ल्यं) Dawn, day-break,
see कल्य
f.
(-ल्या)
1. A cow fit for the bull.
2. Pleasant or auspicious
discourse: see कल्या.
E.
काल time, and यत्
aff.
Capeller Eng
English
काल्य
n.
daybreak
loc.
&
acc.
at daybreak, early.
Yates
English
काल्य (ल्यं-ल्या) 1.
n.
Dawn.
f.
A full
grown cow
kind words.
a. Sea-
sonable, timely.
Spoken Sanskrit
English
काल्य kAlya
adj.
seasonable
समयोचित samayocita
adj.
seasonable
कालोचित kAlocita
adj.
seasonable
प्राप्तकाल prAptakAla
adj.
seasonable
प्रस्तावसदृश { शी } prastAvasadRza { zI }
adj.
seasonable
कालानुरूप kAlAnurUpa
adj.
seasonable
आर्तव Artava
adj.
seasonable
कालसदृश kAlasadRza
adj.
seasonable
कालिक kAlika
adj.
seasonable
प्रासङ्गिक prAsaGgika
adj.
seasonable
सकाल sakAla
adj.
seasonable
सामयिक sAmayika
adj.
seasonable
साम्प्रत sAmprata
adj.
seasonable
समुपस्थित samupasthita
adj.
seasonable
सारूप्य sArUpya
adj.
seasonable
कालयुत kAlayuta
adj.
seasonable
कालयुक्त kAlayukta
m.
seasonable
कालता kAlatA
f.
seasonableness
कालधर्म kAladharma
m.
seasonableness
कालौचित्य kAlaucitya
n.
seasonableness
प्रस्तावसादृश्य prastAvasAdRzya
n.
seasonableness
कालचर्या kAlacaryA
f.
seasonable occupation
अखण्डितर्तु akhaNDitartu
adj.
bearing seasonable fruits
वाक्पथ vAkpatha
adj.
suitable or seasonable for discourse
Wilson
English
काल्य
mfn.
(-ल्यः-ल्या-ल्यं) Timely, seasonable.
n.
(-ल्यं) Dawn,
daybreak, see कल्य.
f.
(-ल्या)
1 A cow fit for the bull.
2 Pleasant or auspicious discourse: see कल्या.
E.
काल time, and यत्
aff.
Apte
English
काल्य [kālya],
a.
[काल-यत्]
Timely, seasonable.
Agreeable, pleasant, auspicious.
Of the morning time
प्रभाते काल्यमुत्थाय चक्रे गोदानमुत्तमम्
Rām.*
1.72.21.
ल्या A cow fit for the bull.
A woman arrived at puberty or maturity) who has reached the time favourable to conception). उपसर्या काल्या प्रजने
P.
III.1.14. -ल्यम् Day-break
Rām.*
2.7.26
काल्यं विषादविमुखः प्रतिवेशवर्गः दोषाश्च मे वदतु कर्मसु कौशलं Chārudattam 3.1. काल्याग्नौ द्विजकुलनादमन्त्रवादैरुद्दीप्ते तिमिरतिलाहुतिं विधाय ... Rām. Ch.7.61.
Apte 1890
English
काल्य a. [काल-यत्] 1 Timely, seasonable.
2 Agreeable, pleasant, auspicious.
ल्या 1 A cow fit for the bull.
2 A woman arrived at puberty or maturity (who has reached the time favourable to conception).
ल्यं Day-break.
Monier Williams Cologne
English
काल्य a mf(आ)n. timely, seasonable,
Pāṇ.
v, 1, 107
being in a particular period g. ऐग्-आदि
ifc. g. वर्ग्यादि
pleasant, agreeable, auspicious (as discourse
cf.
कल्य),
L.
काल्य (अम्)
n.
‘day-break’
काल्य b See 2. काल.
Monier Williams 1872
English
काल्य, अस्, आ, अम्, timely, seasonable, fit for any
particular season
being in a particular period
plea-
sant, agreeable, auspicious (as discourse
cf. कल्य)
(अस्), m., N. of a man
(आ), f. a cow fit for the
bull
(अम्), n. day-break.
काल्य काल्य। See under 2. काल।
Macdonell
English
काल्य kālya,
n.
day-break: -m, lc. at daybreak.
Benfey
English
काल्य काल्य, i. e. कल्य + अ,
n.
Dawn, Rām. 2, 34, 34.
Apte Hindi
Hindi
काल्य
वि* - काल - यत्
"समय पर, ऋतु के अनुकूल, रुचिकर, सुहावना, शुभ"
काल्यः
पुं*
- काल - यत्
"पौ फटना, प्रभातकाल होना"
Shabdartha Kaustubha
Kannada
काल्य
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಪ್ರಾತಃಕಾಲ
निष्पत्तिः - > कल्प - स्वार्थे "अण्" (५-४-३८)
काल्य
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಉಂಟಾದ /ಆಯಾ ಋತುಗಳಲ್ಲಿ ಉಂಟಾದ
निष्पत्तिः - > "यत्" (४-३-५४)
व्युत्पत्तिः - > काले भवम्
काल्य
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಸಮಯವು ಒದಗಿಬಂದಿರುವ /ಅದಕ್ಕೆ ತಕ್ಕ ಕಾಲವು ಒದಗಿರುವ
निष्पत्तिः - > "यत्" (५-१-१०७)
व्युत्पत्तिः - > काल्ः प्राप्तोऽस्य
L R Vaidya
English
kAlya {% (I) a. (f. ल्या) %} 1. Timely, seasonable
2. agreeable, auspicious.
kAlya {% (II) n. %} Day-break.
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
काल्य
adjective
यः कालस्य माहात्म्यं जानाति पालनं करोति।
"काल्यः पुरुषः प्रत्येकं कार्यं काले एव करोति।"
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
त्रिंशता तैरहोरात्रस्तत्राहर्दिवसो दिनम्
दिवं द्युर्वासरो घस्रः प्रभातं स्यादहर्मुखम् १३८
व्युष्टं विभातं प्रत्यूषं कल्यप्रत्युषसी उषः
काल्यं मध्याह्णस्तु दिवामध्यं मध्यंदिनं सः १३९
-wordlist-
अहोरात्र (पुंक्ली), अहन् (क्ली), दिवस (पुं), दिन (पुंक्ली), दिव (क्ली), द्यु (पुं), वासर (पुं), घस्र (पुं), प्रभात (क्ली), अहर्मुख (क्ली), व्युष्ट (क्ली), विभात (क्ली), प्रत्यूष (पुंक्ली), कल्य (क्ली), प्रत्युषस् (क्ली), उषस् (क्ली), काल्य (क्ली), मध्याह्ण (पुं), दिवामध्य (क्ली), मध्यन्दिन (क्ली)
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
काल्यं,
क्ली,
(कलयति चेष्टाम् अघ्न्यादयश्चेतिकलेर्यक् ततः प्रज्ञाद्यण् ।) प्रत्यूषः इति हेम-चन्द्रः
(यथा हेः रामायणे ३४ ३४ ।“तर्पितः सर्व्वकामैस्त्वंश्वः काल्ये साधयिष्यसि”
)
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
काल्य
न०
कल्यमेव स्वार्थे अण् प्रत्यूषे हेमच० कालः-पाप्तोऽस्य यत् प्राप्तकाले शीतादौ
त्रि०
काले भवःदिगा० यत् कालभवे
त्रि०
तदन्तसमासे अकर्म्मधारयेउत्तरपदस्य आद्युदात्तता ततोनडा० पाठान्तरे गोत्रेफक् काल्यायन काल्यगोत्रापत्ये
पु०
स्त्री
Capeller
German
काल्य
n.
Tagesanbruch
Acc. u. Loc.
mit T.
Burnouf
French
काल्य काल्य
n.
(कल्य) aurore, point du jour. -- F.
काल्या vache qui doit aller au taureau.
Discours agréable,
paroles de bon augure.
Stchoupak
French
काल्य-
nt. aube, lever du soleil
-अम् -ए à l'aube (cf.
कल्य-).