| YouTube Channel

कालेय (kAleya)

 
शब्दसागरः
English
कालेय
mfn.
 (-यः-यी-यं)
1. Belonging to the Kali age, &c.
2. Dark
coloured.
n.
 (-यं)
1. A yellow fragrant wood: see कालीयक and
कालेयक.
2. The liver.
m.
 (-यः) The name of a demon or imp.
E.
काल or कलि, and ढक् affix.
Yates
English
कालेय (यः-या-यं)
a. Of time
dark.
m.
 A demon.
n.
 A fragrant
wood
the liver.
Spoken Sanskrit
English
कालेय - kAleya -
adj.
 - belonging to kali or the kali age
कालेय - kAleya -
n.
 - yellow fragrant wood
कालेय - kAleya -
n.
 - saffron
कालेय - kAleya -
n.
 - sAman of kali
कालेय - kAleya -
n.
 - liver
Wilson
English
कालेय
mfn.
 (-यः-यी-यं)
1 Belonging to the Kali age, &c.
2 Dark coloured.
n.
 (-यं)
1 A yellow fragrant wood: see कालीयक and कालीयक.
2 The liver.
m.
 (-यः) The name of a demon or imp.
E.
 काल or कलि, and ढक् affix.
Apte
English
कालेय [kālēya],
a.
 Belonging to the Kali age.
यम् The liver.
Black sandal-wood
आश्यानकालेयकृताङ्गरागाम्
Ku.*
 7.9.
Saffron. -याः (m.
pl.
 )
N.
 of a school of the black Yajurveda.
Apte 1890
English
कालेय a. Belonging to the Kali age.
यं 1 The liver.
2 Black sandal-wood
Ku. 7. 9.
3 Saffron.
Monier Williams Cologne
English
1. कालेय
n.
 (fr. 1. काल), the liver,
L.
a yellow fragrant wood,
Kum.
 vii, 9
saffron,
L.
2. कालेय
n.
 (metron.
fr.
 काला),
N.
 of a Nāga (= Kāliya),
L.
कालेय
m.
pl.
N.
 of a family of Daityas,
MBh.
 iii
BhP.
3. कालेय
n.
 (fr. 1. कलि॑ [see
s.v.
 क॑लि]
Pāṇ.
 iv, 2, 8), the Sāman of Kali,
ŚāṅkhŚr.
ĀrṣBr.
Lāṭy.
कालेय
m.
pl.
N.
 of a school of the black Yajur-veda
कालेय
mfn.
 belonging to Kali or the Kali age,
&c.
 ,
Pāṇ.
 iv, 2, 8
Pat.
Monier Williams 1872
English
1. कालेय, अम्, n. (for 2. see s.v.), the liver
saffron
a yellow fragrant wood
the black sandal-
wood
(अस्, आ, अम्), dark-coloured
(आस्), m. pl., N.
of a family of Daityas (metronymic fr. काला).
कालेय 2. कालेय, अम्, n. (fr. कलि
for 1. see
under 1. काल), the Sāman of Kali
(अस्, आ, अम्),
belonging to Kali, the Kali age &c.
Macdonell
English
कालेय kāl-eya,
n.
a.
 fragrant wood.
Benfey
English
कालेय कालेय, i. e. 2. काल + एय,
I.
n.
 A dark kind of sandal, Kumāras. 7,
9.
II.
m.
 The name of a tribe of
Daityas, MBh. 3, 8719
8769.
Apte Hindi
Hindi
कालेय
वि* - कलि - ढक्
कलियुग से सम्बन्ध रखने वाला
कालेयम्
नपुं*
 - कलि - ढक्
जिगर
कालेयम्
नपुं*
 - कलि - ढक्
काली चन्दन की लकड़ी
कालेयम्
नपुं*
 - कलि - ढक्
"केसर, जाफ़रान"
Shabdartha Kaustubha
Kannada
कालेय
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಒಬ್ಬ ರಾಕ್ಷಸ
कालेय
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಕೃಷ್ಣಚಂದನ
प्रयोगाः - > "आश्यानकालेयकृताङ्गरागाम्"
उल्लेखाः - > कुमा० ७-९
L R Vaidya
English
kAleya {% (I) a. (f. या) %} Belonging to the Kali age.
kAleya {% (II) n. %} 1. The liver
2. a kind of sandalwood, K.S.vii.9.
Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch
German
कालेय ° = कलिकाले भवः, S I, 163, 3
Harṣac. 66, 6. — n. *Safran, SI, 243, 4
369, 3.
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
कालखण्डं कालखञ्जं कालेयं कालकं यकृत् ॥ ६०४ ॥
-wordlist-
कालखण्ड (क्ली), कालखञ्ज (क्ली), कालेय (क्ली), कालक (क्ली), यकृत् (क्ली)
--source--
कश्मीरजन्म घुसृणं वर्णं लोहितचन्दनम् ॥ ६४४ ॥
वाह्लीकं कुङ्कुमं वह्निशिखं कालेयजागुडे ।
संकोचपिशुनं रक्तं धीरं पीतनदीपने ॥ ६४५ ॥
-wordlist-
कश्मीरजन्मन् (क्ली), घुसृण (क्ली), वर्ण (क्ली), लोहितचन्दन (क्ली), वाह्लीक (क्ली), कुङ्कुम (क्ली), वह्निशिख (क्ली), कालेय (क्ली), जागुड (क्ली), सङ्कोचपिशुन (क्ली), रक्त (क्ली), धीर (क्ली), पीतन (क्ली), दीपन (क्ली)
अभिधानरत्नमाला
Sanskrit
कुङ्कुम
कुङ्कुम, घुसृण, वर्ण, लोहितचन्दन, काश्मीरज, कालेय, जागुड
कुङ्कुमं घुसृणं वर्णं प्रोक्तं लोहितचन्दनम् ।
काश्मीरजं च विद्वद्भिः कालेयं जागुडं स्मृतम् ॥ ५४३ ॥
verse 2.1.1.543
page 0062
Mahabharata
English
Kāleya, pl. (ºāḥ), a tribe of Asuras. § 130 (Aṃśāvat.): I, 67, 2683 (ºānān tu ye putrāḥ, eight became incarnate), 2684 (ashṭānāṃ), 2691.--§ 270 (Brahmasabhāv.): II, 11, 472 (the same?, in the palace of Brahmán).--§ 384 (Agastyop.): III, 101, 8719 (hemakavacāḥ, = the Kālakeyas, defeated the gods), 3722 (only B.): 102, 8737 (in the ocean
slew the munis), 8743 (Kālopasṛshṭāḥ), 8748
103, 8769 (ºaḥ…gaṇaḥ).-§ 386 (do.): III, 104, 8796, †8798 (ºsaṃjñān)
105, 8816, 8818 (when Agastya drank up the ocean the K. were destroyed except a few, who sought refuge in Pātāla).-§ 459 (Mārkaṇḍeyas.): III, 188, 12925 (seen by Mārkaṇḍeya in the stomach of Nārāyaṇa). Cf. Asura, Kālakeya, pl.
पुराणम्
English
कालेयस् / KĀLEYA(S). A set of Asuras born to the great sage kaśyapa of his wife kālā. Some scholars hold the view that the kālakeyas and the kāleyas are one and the same. kāleyas destroyed the Āśramas of sages like vasiṣṭha, cyavana and bharadvāja. (Vana Parva, Chapter 102). devas killed some of the kāleyas
the others ran away to pātāla.
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
कालेयं,
क्ली,
 (कं सुखं आलेयं आदेयं यस्मात् ।)कालियानामपीतवर्णसुगन्धिकाष्ठम् । इति व्याडिःरमानाथश्च ॥
(यथा, कुमारे ७ । ९ ।“तां लोध्रकल्केन हृताङ्गतैला-माश्यानकालेयकृताङ्गरागाम्” ॥
कलायै रक्तधारिण्यै हितं इति ढक् ।) काल-खण्डनम् । यकृत् इति यावत् इति मेदिनी ॥
कालेयः,
पुं,
 (कालाया अपत्यं ढक् ।) दैत्यभेदः । इतिमेदिनी ॥
(यथा, महाभारते १ । ६५ । ३४ ।“कालायाःप्रथिताः पुत्त्राः कालकल्पाः प्रहारिणः ।प्रविख्याता महावीर्य्या दानवेषु परन्तपाः ॥
विनाशनश्च क्रोधश्च क्रोधहन्ता तथैव च ।क्रोधशत्रुस्तथैवान्यः कालेया इति विश्रुताः ” ॥
)
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
कालेय
पु०
 कालयापत्यम् ढक् । १ दैत्यभेदे, कालकेये, कलायै१७८९ पृ० दर्शितरक्तधारिण्यै हितं ढक् । २ यकृतिकं सुखमालेयमादेयं यस्मात् । ३ कालचन्दने
न०
 “आश्या-नकालेयकृताङ्गरागाम्” कुमा० । कलिना दृष्टं मासढक् । ४ कलिदृष्टे सामभेदे तच्च माध्यन्दिनसवने सप्तमंसूक्तमधिकृत्य गेयम् । तत्प्रकार ऊहगाने दृश्यः
Burnouf
French
कालेय कालेय
m.
 et कालेयक
m.
 np. d'un mauvais
génie. -- N. foie
cf. कालक।
Bois de senteur, cf.
कालीय।
Stchoupak
French
१ कालेय-
nt. bois jaune et parfumé (santal ?)
क- id.
२ कालेय-
m.
pl.
n.
 d'une classe d'Asura.
३ कालेय-
a. appartenant à Kali ou à l'âge Kali.