| YouTube Channel

कालायस (kAlAyasa)

 
शब्दसागरः
English
कालायस
n.
(-सं) Iron.
E.
काल, and अयस् iron, टच
aff.
Capeller Eng
English
कालायस
n.
iron, adj. made of iron.
Yates
English
कालायस (सं) 1.
n.
Iron.
Wilson
English
कालायस
n.
(-सं) Iron.
E.
काल, and अयस् iron, टच
aff.
Monier Williams Cologne
English
कालायस
n.
(fr. अ॑यस्), iron,
R.
Hariv.
&c.
कालायस
mfn.
made of iron,
R.
vii, 8, 15
Macdonell
English
कालायस kāla‿ayasa,
n.
iron
a.
of iron: 🞄-dṛḍha, pp. hard or firm as iron.
Benfey
English
कालायस कालायस, i. e. काल-अयस्
+ अ,
n.
Iron, Rām. 5, 37, 38.
Apte Hindi
Hindi
कालायसम्
नपुं*
काल - अयसम् -
लोहा
कालायसम्
नपुं*
काल - आयसम् -
लोहा
Shabdartha Kaustubha
Kannada
कालायस
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಕಪ್ಪು ಲೋಹ /ಕಬ್ಬಿಣ
निष्पत्तिः - > "टच्" (५-४-९४)
व्युत्पत्तिः - > कालमयः जातौ
L R Vaidya
English
kAla-ayasa {% n. %} iron.
kAla-Ayasa {% n. %} iron.
Bopp
Latin
कालायस n. (e काल et आयस ferrum) ferrum. AM.
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
लोहं कालायसं शस्त्रं पिण्डं पारशवं घनम् १०३७
गिरिसारं शिलासारं तीक्ष्णकृष्णामिषे अयः
-wordlist-
लोह (पुंक्ली), कालायस (क्ली), शस्त्र (क्ली), पिण्ड (क्ली), पारशव (पुंक्ली), घन (क्ली), गिरिसार (क्ली), शिलासार (क्ली), तीक्ष्ण (क्ली), कृष्णामिष (क्ली), अयस् (क्ली)
अभिधानरत्नमाला
Sanskrit
गिरिसार
गिरिसार, अश्मसार, लोह, कालायस, शस्त्र, तीक्ष्ण, अयस्, पारशव
गिरिसारमश्मसारं लोहं कालायसं तथा शस्त्रम्
तीक्ष्णमयः पारशवं कवयः कथयन्त्यभिन्नार्थम् १७१
verse 2.1.1.171
page 0021
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
कालायसं,
क्ली,
(कालञ्च तत् अयश्चेति “अनो-श्मायः सरसां जातिसंज्ञयोः” ९४ ।इति टच् ।) लौहम् इत्यमरः ९८ ।(यथा, गोः रामायणे ४९ ३२ ।“ददर्श वीक्षमाणश्च परिघं तोरणाश्रयम् ।तमादाय महाबाहुः कालायसमयं दृढम्”
अस्य पर्य्याया यथा, --“लोहोऽस्त्री शस्त्रकं तीक्ष्णंपिण्डं कालायसायसी” ।अस्य सप्तदोषा यथा, --“गुरुता दृढतोत्क्लेदः कश्मलं दाहकारिता ।अश्मदोषः सुदुर्गन्धो दोषाः सप्तायसस्य तु”
इति भावप्रकाशस्य पूर्व्वखण्डे प्रथमे भागे
)
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
कालायस
न०
कर्म्म० अच् समा० कृष्णवर्णे लोहभेदे ।काललौहशब्दे दृश्यम् लौहमात्रे हेम० “वह्नि-ना द्राव्यमाणं कालायसं निषिञ्चन्ति” भाग० ५, २६, ३७,
Capeller
German
कालायस eisern
n.
das Eisen.
Burnouf
French
कालायस कालायस
n.
(काल a
अयस्) fer, métal
noir
cf. काल
n.