| YouTube Channel

कालाग्नि (kAlAgni)

 
शब्दसागरः
English
कालाग्नि
m.
(-ग्निः) The fire that is to destroy the world.
E.
काल, and
अग्नि fire.
Yates
English
काला_ग्नि (ग्निः) 2.
m.
Final confla-
gration, burning of the world.
Wilson
English
कालाग्नि
m.
(-ग्निः) The fire that is to destroy the world.
E.
काल, and अग्नि fire.
Monier Williams Cologne
English
कालाग्नि
m.
the fire that is to destroy the world, conflagration at the end of time
Apte Hindi
Hindi
कालाग्निः
पुं*
काल - अग्निः -
सृष्टि के अन्त में प्रलयाग्नि
Shabdartha Kaustubha
Kannada
कालाग्नि
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಪ್ರಳಯಕಾಲದ ಅಗ್ನಿ
व्युत्पत्तिः - > कालः सकलहिंसकोऽग्निः
कालाग्नि
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ರುದ್ರ
कालाग्नि
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಪಂಚಮುಖರುದ್ರಾಕ್ಷ
प्रयोगाः - > "पञ्चवक्त्रः स्वयं रुद्रः कालाग्निर्नाम नामतः अगम्यागमनाच्चव अभक्ष्यस्य भक्षणात् मुच्यतेसर्वपापेभ्यः पञ्चवक्त्रस्य धारणात् ॥"
उल्लेखाः - > स्कान्द०
L R Vaidya
English
kAla-agni {% m. %} the conflagration at the end of the world.
Mahabharata
English
kālāgni (“the fire that is to destroy the world”): I, 2091 (ºsamatejasaṃ)
III, 10393 (ºsannibhaṃ), 14434 (iva), 15809 (yugāntakāle samprāpte kºr dahate jagat)
IV, 1702 (iva)
V, 2934 (iva), 6048 (ºsamatejasaṃ)
VI, 281 (nāmnā Saṃvartakaḥ), 520 (iva), 4110 (ºsamatejasaṃ)
VII, 586 (iva), 1686 (ºagnyanilavarcasaṃ), 3518 (iva), 9574 (śaraṃ kºsaṃyuktaṃ)
XII, 6170 (ºsamavarcasaṃ), 10150 (ºsadṛśopamaḥ), 10320 (ºsadṛśopamaḥ), 11597
XIII, 7271 (iva), 7488 (ºsamatejasā).
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
कालाग्निः,
पुं,
(कालः सर्व्वसंहारकः अग्निः प्रल-याग्निः यथा महाभारते ५४ २५ ।“ब्रह्मदण्डं महाघोरं कालाग्निसमतेजसम् ।नाशयिष्यामि माऽत्र त्वं भयं कार्षीः कथञ्चन”
तदधिष्टातृरुद्रदेवस्य प्रियत्वात् पञ्चमुखरुद्राक्षो-ऽपि कालाग्निनाभ्नाख्यायते ।) पञ्चमुखरुद्राक्षः ।यथा स्कान्दे ।“पञ्चवक्त्रः स्वयं रुद्रः कालाग्निर्नाम नामतः ।अगम्यागमनाञ्चेव अभक्ष्यस्य भक्षणात् ।मुच्यते सर्व्वपापेभ्यः पञ्चवक्व्रस्य धारणात्”
इति तिथ्यादितत्त्वम्
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
कालाग्नि
पु०
कालः सर्वहिंसकोऽग्निः प्रलयाग्नौ ।कालानलप्रभृतयोऽप्यत्र तदधिष्ठातरि रुद्रे तत्प्रियेपञ्च मुखे रुद्राक्षे “पञ्चवक्त्रः स्वयं रुद्रः कालाग्निनामनामतः अगम्यागमनाच्चैव अभक्ष्यस्य भक्षणात् मु-च्यते सर्वपापेऽभ्यः पञ्चवक्त्रस्य धारणात्” ति० त० स्कन्दपु० रुद्रपरत्वे कालरुद्रशब्दे उदा० दृश्यम्
Burnouf
French
कालाग्नि कालाग्नि
m.
(अग्नि) le feu de la fin du monde,
cf. कालानल।