| YouTube Channel

कालकूटक (kAlakUTaka)

 
Spoken Sanskrit
English
कालकूटक kAlakUTaka
m.
poison
Monier Williams Cologne
English
काल—कूटक
m.
a poison (contained in a bulbous root),
MBh.
i, 5008 ff.
N.
of a poisonous plant,
L.
Monier Williams 1872
English
कालकूटक, अस्, अम्, m. n. a kind of poison
contained in a bulbous root
a deadly poison produced
at the churning of the ocean
a poison in general.
Shabdartha Kaustubha
Kannada
कालकूटक
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ವಿಷ /ನಂಜು /ಸಮುದ್ರಮಥನದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಉತ್ಪನ್ನವಾಗಿ ಮಹಾದೇವನಿಂದ ನುಂಗಲ್ಪಟ್ಟ ಒಂದು ವಿಷ
निष्पत्तिः - > स्वार्थे "कन्"
प्रयोगाः - > "ततो दुर्योधनः पापः तद्भक्ष्ये कालकूटकम् विप्रं प्रक्षेपयामास भीमसेनजिघांसया ॥"
उल्लेखाः - > भा० आदि० १२७
Mahabharata
English
Kālakūṭaka, a poison = Kālakūṭa. § 197 (Bhīmasenarasapāna): I, 128, 5008 (vishaṃ), 5019 (do., Duryodhana poured K. into the food of Bhīmasena).
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
कालकूटकः,
पुं,
(कालस्य कूटमिव कायति प्रकाशते ।कै + कः ।) कारस्करवृक्षः इति राजनिर्घण्टः
(यथा, महाभारते १२८ ४४ ।“ततो दुर्य्योधनः पापस्तद्भक्ष्ये कालकूटकम् ।विषं प्रक्षेपयामास भीमसेनजिघांसया”
कारस्करशब्देऽस्य गुणपर्य्याया ज्ञेयाः
)