| YouTube Channel

कार्पास (kArpAsa)

 
शब्दसागरः
English
कार्पास
mfn.
(-सः-सी-सं) Made of cotton, cottony, &c.
nf. (-सं-सी)
1. The
cotton plant, (Gossypium hirsutum-)
n.
(-सं)
1. Cotton cloth, &c.
2. Paper.
E.
कृ to make, to do, पास Unadi affix, the vowel of the
radical being lengthened.
Capeller Eng
English
कार्पास
m.
f.
cotton
adj. made of cotton.
Yates
English
कार्पास (सः-सी-सं) 1.
n.
3.
f.
The
cotton plant.
n.
Cotton cloth
paper.
a. Made of cotton.
Spoken Sanskrit
English
कार्पास - kArpAsa -
m.
- cottonclothes
कार्पासक - kArpAsaka -
m.
- shirt [ cotton vest ]
तूली - tUlI -
f.
- cotton
मरुद्भवा - marudbhavA -
f.
- cotton
लज्जका - lajjakA -
f.
- cotton [ Gossypium Herbaceum - Bot. ]
पिचु - picu -
m.
- cotton
तूलपिचु - tUlapicu -
m.
- cotton
पिचुल - picula -
m.
- cotton
तूल-निग - tUla-niga -
m.
- tampon [ piece of cotton ]
पिञ्ज - piJja -
m.
- cotton
पिशुन - pizuna -
m.
- cotton
स्थूलपट्ट - sthUlapaTTa -
m.
- cotton
कर्पास - karpAsa -
m.
- cotton
कार्पास - kArpAsa -
m.
,
n.
- cotton
वङ्ग - vaGga -
m.
n.
- cotton
तूल - tUla -
n.
- cotton
अम्बर - ambara -
n.
- cotton
अम्बरद - ambarada -
n.
- cotton
तूलक - tUlaka -
n.
- cotton
दूष्य - dUSya -
n.
- cotton
कार्पास - kArpAsa -
m.
- cottonclothes
कार्पास - kArpAsa -
adj.
- cottony
कार्पास - kArpAsa -
adj.
- cotton cloth
कार्पास - kArpAsa -
adj.
- made of cotton
कार्पास - kArpAsa -
m.
,
n.
- paper
कार्पास - kArpAsa -
m.
,
n.
- cotton
कार्पास kArpAsa
adj.
cottony
वंशकफ vaMzakapha
n.
cottony or flocculent seeds floating in the air
वाततूल vAtatUla
n.
cottony or flocculent seeds floating in the air
Wilson
English
कार्पास
mfn.
(-सः-सी-सं) Made of cotton, cottony, &c.
nf.
(-सं-सी)
1 The cotton plant, (Gossypium hirsutum. )
n.
(-सं)
1 Cotton cloth, &c.
2 Paper.
E.
कृ to make, to do, पास Uṇādi affix, the vowel of the radical
being lengthened.
Apte
English
कार्पास [kārpāsa],
a.
(-सी f) [कर्पास्याः अवयवः अण्] Made of cotton
वेष्टन्ते तस्य लाङ्गूलं जीर्णैः कार्पासिकैः पटैः
Rām.*
5. 53.6.
सः, सम् Anything made of cotton
क्रोञ्चः कार्पासिकं हृत्वा मृतो जायति मानवः
Mb.
* 13.111.16.
Ms.*
8.326. अयमपि विधिर्न मृदुनामिव कार्पासानां कृतः मतिषेधविषय आरभ्यते Mbh. on
P.
IV.* 1.55.
Paper. -सी The cotton plant.
Comp.
-अस्थि
n.
the seed of the cotton plant
Ms.*
4.78. -तान्तवम् Texture made of cotton
Ms.*
12.64.-नासि (लि) का a spindle. -सौत्रिक
a.
made of cotton thread
Y.*
2.179.
Apte 1890
English
कार्पास a. (सी f.) [कर्पास्याः अवयवः अण्] Made of cotton.
सः
सं 1 Anything made of cotton
Ms. 8. 326
12. 64.
2 Paper.
सी The cotton plant.
Comp.
अस्थि n. the seed of the cotton plant.
नासिका a spindle.
सौत्रिक a. made of cotton thread
Y. 2. 179.
Monier Williams Cologne
English
कार्पास mf(ई,
L.
)n. (fr. कर्पास
g. बिल्वादि), made of cotton, cottony,
ĀśvŚr.
Lāṭy.
Mn.
&c.
कार्पास mn. cotton, cotton cloth,
&c.
,
Mn.
MBh.
&c.
paper,
W.
Monier Williams 1872
English
कार्पास कार्पास, अस्, ई, अम् (fr. कर्पास),
made of cotton, cottony
(अस्, अम्), m. n. cotton,
cotton cloth, &c.
paper
(ई), f. the cotton plant,
Gossypium Hirsutum.
—कार्पास-नासिका, f. a spin-
dle.
—कार्पासास्थि (°स-अस्°), n. the seed of the
cotton plant.
Macdonell
English
कार्पास kārpāsa,
n.
cotton
cotton cloth
a.
🞄made of cotton: ī,
f.
cotton shrub
-ka,
a.
🞄made of cotton
-tāntava,
n.
cotton cloth
🞄-sautrika,
n.
id..
Benfey
English
कार्पास कार्पास, i. e. कर्पास + अ,
I.
adj.
,
f.
सी, Made of cotton, Man. 2,
44.
II.
m.
and
n.
1. Cotton, Man. 8,
326.
2. Cotton cloth, Suśr. 1, 25, 3.
Apte Hindi
Hindi
कार्पास
वि* - कर्पास - अण्
रूई का बना हुआ
कार्पासः
पुं*
- कर्पास - अण्
रूई की बनी हुई कोई वस्तु
कार्पासः
पुं*
- कर्पास - अण्
कागज़
कार्पासम्
नपुं*
- कर्पास - अण्
रूई की बनी हुई कोई वस्तु
कार्पासम्
नपुं*
- कर्पास - अण्
कागज़
Shabdartha Kaustubha
Kannada
कार्पास
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಹತ್ತಿ
कार्पास
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಹತ್ತಿಯಿಂದ ತಯಾರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಬಟ್ಟೆ
कार्पास
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಕಾಗದ
निष्पत्तिः - > "अण् (४-३-१३६)
व्युत्पत्तिः - > कार्पास्याः अवयवः विकारो वा
प्रयोगाः - > "कार्पासकृतकूर्पासशतैरपि शाम्यति शीतं शातोदरीपीनवक्षोजालिङ्गनं विना"
कार्पास
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಹತ್ತಿಯ ಸಂಬಂಧವಾದ /ಹತ್ತಿಯ ದಾರದಿಂದ ತಯಾರಾದ
L R Vaidya
English
kArpAsa {% (I) a. (f. सी) %} Made of cotton.
kArpAsa {% (II) m.n. %} 1. Any thing made of cotton, M.viii.326
2. paper.
kArpAsa {% (III) f. %} The cotton plant.
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
त्वक्फलकृमिरोमभ्यः संभवत्वाच्चतुर्विधम् ६६८
क्षौमकार्पासकौशेयराङ्कवादिविभेदतः
-wordlist-
त्वच् (स्त्री), फल (क्ली), कृमि (पुं), रोमन् (क्ली), वस्त्रयोनि (स्त्री), क्षौम (क्ली), कार्पास (क्ली), कौशेय (क्ली), राङ्कव (क्ली)
--source--
क्षौमं दुकूलं दुगूलं स्यात्कार्पासं तु बादरम् ६६९
-wordlist-
क्षौम (पुंक्ली), दुकूल (क्ली), दुगूल (क्ली), कार्पास (क्ली), बादर (क्ली)
अभिधानरत्नमाला
Sanskrit
कार्पास
कार्पास, बादर
कार्पासं वादरं प्रोक्तं वस्त्रस्यान्तो मतोऽञ्चलः
verse 2.1.1.550
page 0062
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
कार्पासः,
पुं,
क्ली,
(कर्पास एव स्वार्थे अण् ।) कर्पास-वृक्षः कापास् इति भाषा
(अस्य पत्रादिनासर्पदष्टः पुरुषो नीरोगो भवति इदानीं पत्रा-दीनां व्यवहारक्रम उच्यते ।दंशनानन्तरमेव दष्टं पुरुष सार्द्धद्वितोलक-परिमितः कार्पासपत्ररसः पाययितव्यः अथक्षतप्रदेशं विधौतं परिष्कॄतञ्च विधाय तत्र पत्र-रसः प्रदेयः क्षतस्थानोपरि कार्पासपत्रैःप्रलेपो दातव्यः एवं कृतेऽपि यदि शरीरस्यकश्चिदंशः स्फीतो भवेत् तदा तत्रैव एतत्पत्र-रसेन पेषयितव्यम् आसुस्थात् प्रतिसपाददण्ड-मेवं कृते सर्पदष्टः पुरुषः सुस्थो भविष्यतीतिनिश्चयः
)
कार्पासं, त्रि, (कर्पास्याः विकारे अवयवे वा अण्विल्वाद्यण् वा ।) कार्पासजातवस्त्रादि तत्पर्य्यायः ।फालम् वादरम् इत्यमरः १११
(यथा, महाभारते ५० २४ ।“श्लक्ष्णं वस्त्रमकार्पासमाविकं मृदु चाजिनम्”
)
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
कार्पास
त्रि०
कर्पास्या अवयवः विल्वा० अण् कर्पासीविकारे सूत्रादौ तस्य फले लुक् कर्पासी स्वार्थेऽण् ङीप्कर्पासी (कापास) वृक्षे स्त्री स्वार्थे कार्पासि-काऽप्यत्र स्वार्थिकस्यापि प्रकृतिलिङ्गातिक्रमस्य क्वाचित्-कत्वात् कार्पसकोऽप्यत्र
पु०
“कार्पासको लघुः कोष्णोमधुरो वातनाशकः तत्पलाशं समीरघ्नं रक्तकृन्मूत्रवर्द्धनम् तत्फलं पिण्डिकानाहपूयस्रावविनाशकृत् ।तद्वीजं स्तन्यदं वृष्यं स्निग्धं कफकरं गुरु” भावप्र० ।अधिकं कर्पासशब्दे १७२३ पृ० दृश्यम्
Capeller
German
कार्पास Baumwolle o. baumwollen.
कार्पास als Subst.
m.
Burnouf
French
कार्पास कार्पास a. (कर्पास) fait de coton. -- S.
m.
et कार्पासी
f.
cotonnier, gossipium. -- S.
n.
étoffe de coton,
cotonnade.
कार्पासनासिका
f.
fuseau à filer le coton
कार्पासिका
f.
cotonnier.
Stchoupak
French
कार्पास-
a. de coton
m.
nt. coton, tissu de coton
-इक- a. de
coton
nt. cotonnade
m.
travailleur du coton
-ई-
f.
cotonnier.
°तान्तव- nt. tissu de coton.
कार्पासास्थि- nt. graine de cotonnier.