| YouTube Channel

कार्तस्वर (kArtasvara)

 
शब्दसागरः
English
कार्त्तस्वर
n.
(-रं)
1. Gold.
2. Thorn apple.
E.
कृतस्वर a kind of mine, and
अण् affix, implying production: or कृतस्वर a reader of the Vedas,
(from कृत made, and स्वर a sound
) to whom gold is given as a
reward.
Yates
English
कार्त्त-स्वर (रं) 1.
n.
Gold.
Spoken Sanskrit
English
कार्तस्वर kArtasvara
n.
thorn-apple
कार्तस्वर kArtasvara
n.
gold
Wilson
English
कार्त्तस्वर
n.
(-रं)
1 Gold.
2 Thorn apple.
E.
कृतस्वर a kind of mine, and अण् affix, implying production: or
कृतस्वर a reader of the Vedas, (from कत made, and स्वर a
sound
) to whom gold is given as a reward.
Apte
English
कार्तस्वरम् [kārtasvaram], Gold
तप्तकार्तस्वरभासुराम्बरः
Śi.*
1.2
˚दण्डेन
K.*
82. कार्तस्वरपरिच्छदम् (रथम्)
Bhāg.*
1.17.4
a kind of gold (or silver ?)
ईहामृगसमायुक्तैः कार्तस्वरहिरण्मयैः
Rām.*
5.9.13.
Apte 1890
English
कार्तस्वरं Gold
तप्तकार्तस्वरभासुरांबरः Śi. 1. 20
°दंडेन K. 82.
Monier Williams Cologne
English
कार्तस्वर
n.
(fr. कृत-स्व्°), gold,
MBh.
BhP.
the thorn-apple,
W.
Monier Williams 1872
English
कार्तस्वर, अम्, n. (fr. कृत-स्वर), gold
the
thorn-apple.
Benfey
English
कार्तस्वर कार्तस्वर, i. e. कृत-स्वर
+ अ,
n.
Gold, MBh. 13, 4196.
Apte Hindi
Hindi
कार्तस्वरम्
नपुं*
- कृतस्वर - अण्
सोना
Shabdartha Kaustubha
Kannada
कार्तस्वर
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಸುವರ್ಣ /ಚಿನ್ನ
निष्पत्तिः - > "अण्" (४-३-५३)
व्युत्पत्तिः - > कृतस्वरे आकारविषये भवम्
प्रयोगाः - > "न तप्तकार्तस्वरभास्वराम्बरः कठोरताराधिपलाञ्छनच्छविः" "जलदास्तटित्तुलितकान्तकार्तस्वराः"
उल्लेखाः - > माघ० १-२०, माघ० ४-२४
कार्तस्वर
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ದತ್ತೂರಿ ಕಾಯಿ
L R Vaidya
English
kArtasvara {% n. %} Gold, तप्तकार्तस्वरभासुरंबरः Sis.i.20.
Bopp
Latin
कार्तस्वर n. aurum. AM.
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
स्याद्रूप्यं कलधौतताररजतश्वेतानि दुर्वर्णकं
खर्जूरं हिमांशुहंसकुमुदाभिख्यं सुवर्णं पुनः
स्वर्णं हेमहिरण्यहाटकवसून्यष्टापदं काञ्चनं
कल्याणं कनकं महारजनरैगाङ्गेयरुक्माण्यपि १०४३
कलधौतलोहोत्तमवह्निबीजान्यपि गारुडं गैरिकजातरूपे
तपनीयचामीकरचन्द्रभर्मार्जुननिष्ककार्तस्वरकर्बुराणि १०४४
जाम्बूनदं शातकुम्भं रजतं भूरि भूत्तमम्
-wordlist-
रूप्य (क्ली), कलधौत (क्ली), तार (क्ली), रजत (क्ली), श्वेत (क्ली), दुर्वर्णक (क्ली), खर्जूर (क्ली), हिमांश्वाह्वय (क्ली), हंसाह्वय (क्ली), कुमुदाह्वय (क्ली), सुवर्ण (पुंक्ली), स्वर्ण (पुंक्ली), हेमन् (क्ली), हेम (पुंक्ली), हिरण्य (पुंक्ली), हाटक (पुंक्ली), वसु (क्ली), अष्टापद (पुंक्ली), काञ्चन (क्ली), कल्याण (क्ली), कनक (क्ली), महारजन (क्ली), रै (पुंस्त्री), गाङ्गेय (क्ली), रुक्मन् (क्ली), कलधौत (क्ली), लोहोत्तम (क्ली), वह्निबीज (क्ली), गारुड (क्ली), गैरिक (क्ली), जातरूप (क्ली), तपनीय (क्ली), चामीकर (क्ली), चन्द्र (पुंक्ली), भर्मन् (क्ली), अर्जुन (क्ली), निष्क (क्ली), कार्तस्वर (क्ली), कर्बुर (क्ली), जाम्बूनद (क्ली), शातकुम्भ (क्ली), रजत (क्ली), भूरि (क्ली), भूत्तम (क्ली)
अभिधानरत्नमाला
Sanskrit
हेमन्
हेमन्, स्वर्ण, जातरूप, सुवर्ण, भर्मन्, रुक्म, हाटक, शातकुम्भ, गाङ्गेय, गैरिक, भूरि, चन्द्र, रै, कल्याण, निष्क, अष्टापद, जाम्बूनद, हिरण्य, कनक, महारजत, काञ्चन, कार्तस्वर, चामीकर, कर्बुर, तपनीय
हेम स्वर्णं जातरूपं सुवर्णं,
भर्मं रुक्मं हाटकं शातकुम्भम्
गाङ्गेयं स्याद्गैरिकं भूरि चन्द्रं,
राः कल्याणं निष्कमष्टापदं १७३
जाम्बूनदं हिरण्यं कनकमहारजतकाञ्चनानि स्युः
कार्तस्वरचामीकरकर्बुरतपनीयनामानि १७४
verse 2.1.1.173
page 0022
नाममाला
Sanskrit
हेमन्, अष्टापद, स्वर्ण, कनक, अर्जुन, काञ्चन, सुवर्ण, हिरण्य, भर्म, जातरूप, हाटक, तपनीय, कलाधौत, कार्तस्वर, शिलोद्भव
हेम चाष्टापदं स्वर्णं कनकार्जुनकाञ्चनम्
सुवर्णं हिरण्यं भर्मं जातरूपं हाटकम् ९३
तपनीयं कलाधौतं कार्तस्वरशिलोद्भवम्
verse 0.1.1.93
page 0047
Mahabharata
English
Kārtasvara, a Daitya (?). § 673b (Bali-Vāsavasaṃv.): XII, 227, 8264 (among the ancient rulers of the earth).
पुराणम्
English
कार्तस्वर / KĀRTASVARA. An asura. Once this asura became world emperor. (M.B. śānti Parva, Chapter 227, Verse 52).
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
कार्त्तस्वरं
क्ली,
(कृतस्वरे आकरभेदे भवम् अण्कृताः पठिताः स्वरा येन सः कृतस्वरः सामगान-कर्त्ता तस्मै दक्षिणात्वेन देयं वा “शेषे” २९२ इत्यण ।) स्वर्णम् (यथा, माघे २० ।“स तप्तकार्त्तस्वरभास्वराम्बरः”
)धुस्तूरः इत्यमरः ७७
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
कार्त्तस्वर
न०
कृतस्वरे आकरभेदे भवम् अण् कृताः पठिताःस्वरा येन कृतस्वरः सामगानकर्तृभेदस्तस्मे दक्षिणात्वेनदेयम् शैषिकोऽण् वा स्वर्णे तन्नामनामके धूस्तुरे चअमरः “स तप्तकार्त्त स्वरभास्वराम्बरः” माधः पृथु-कार्त्तस्वरपात्रम्” सा० द०
Burnouf
French
कार्तस्वर कार्तस्वर
n.
(कृ
स्वर) or.
Stchoupak
French
कार्त-स्वर-
nt. or.