| YouTube Channel

कारोत्तर (kArottara)

 
शब्दसागरः
English
कारोत्तर
m.
 (-रः)
1. Barm, yeast: see the preceding.
2. A well.
E.
 As
before, उत्तर best, instead of उत्तम.
Yates
English
कारो_त्तर (रः) 1.
m.
 Idem.
Wilson
English
कारोत्तर
m.
 (-रः)
1 Barm, yeast: see the preceding.
2 A well.
E.
 as before, उत्तर best, instead of उत्तम.
Monier Williams Cologne
English
1. कारोत्तर
m.
 id.,
L.
a well,
L.
2. कारोत्तर
mfn.
 followed by कार,
TPrāt.
Monier Williams 1872
English
कारोत्तर, अस्, m. yeast, barm, the froth which
rises on the surā
a well.
Shabdartha Kaustubha
Kannada
कारोत्तर
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಹೆಂಡದ ಮೇಲಿನ ಕೆನೆ
निष्पत्तिः - > उद् + तॄ (प्लवनतरणयोः) - "अच्" (३-१-१३४)
व्युत्पत्तिः - > करेण गलनक्रियया उत्तरति
विस्तारः - > "कारोत्तरः सुरामण्डः" - अम० ।
कारोत्तर
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಕೂಪ /ಬಾವಿ
निष्पत्तिः - > उद् + तॄ (प्लवनतरणयोः) - "अप्" (३-३-५८)
व्युत्पत्तिः - > कारेन उत्तीर्यते
कारोत्तर
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಹೆಂಡವನ್ನು ಶುದ್ಧಿ ಮಾಡುವ ಜಲ್ಲಡಿ /ಒಂದರಿ
Sanskrit Tibetan
Tibetan
nying khu
१) कारोत्तर २) मण्ड ३)
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
कारोत्तरः,
पुं,
 (कारेण सुरागालनक्रियया उत्तरति ।उत् + तॄ + अच् ।) सुराग्रभागः । तत्पर्य्यायः ।सुरामण्डः २ । इत्यमरः । २ । १० । ४३ ॥
कूपः ।इति हारावली ॥
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
कारोत्तर
पु०
 कारेण सुरागालनक्रियया उत्तरति उद् + तॄ-अच् । १ सुरामण्डे अमरः स्वामी तु कारोत्तम इतिपठित्वा तत्रार्थे इत्याह सुरागालन क्रियायां मण्डस्योत्त-मत्वात्तथात्वम् । कारेण ईषद्गत्या उत्तीर्यतेऽसौ उद् +तॄ--कर्मणि अप् । २ कूपे हला० तद्धेतुत्वात् चालनीरूपेवंशादिजे ३ पात्रभेदे । “अन्तर उत्तरवेद्या रूपं कारो-त्तरोभिषक्” यजु० १९, १६ । कारोत्तरः सुरापावन-चालनी” वेददी० “अस्थि मज्जानं मासरैः कारो-त्तरेण” यजु० १९, ८२ । सुसागालनी चालनीच वंशमयी तया यज्ञियसुरागालनप्रकारः कात्या०श्रौ० १९, २, ७, सू० दर्शितोयथा । श्वभ्रं खात्वास्वरमपरेण चर्मावधाय परिस्रुतमासिच्य कारोत्तरमव-दधाति, कारोत्तराद्वा चर्म्मणि मन्त्रलिङ्गात् पूतामा-दत्ते सिञ्चन्ति परिषिञ्चन्तीति” । “ततो दक्षिण-वेदिस्वरमपरेण बहिर्वेदि श्वभ्रं गर्त्तं खात्वा तत्र गर्त्तेगोचर्म्मावधाय परिस्रुत सुरां चर्म्मणि आसिच्य सुरायाउपरि कारोत्तरं वंशमयं पात्र (करोत्तरश्चालनिका)सुरागालनसर्मथं निदधाति एवं कृते मलस्तले तिष्ठतिगलिता सुरा कारोत्तरस्योपर्य्यायाति एकोऽयं गालनोपायः । अथवा पूर्व्वं चर्म्मणि कारोत्तरमवधाय तत्रसुरामासिञ्चति तथा च सति कारोत्तरात् चर्म्मणिसुरा पतति” सं० व्या० । “तस्य लोमान्येव पुष्पाणि, त्वक् तोक्मानि, मांसं लाजा अस्थि कारोत्तरो मज्जामासरं रसः परिस्रुन्नग्रहुर्लोहितं, रेतः पयः, सूत्रंसुरोवध्यम् वल्कसम्” शत० ब्रा० १२, ९, १, २ । एवंकारोत्तरशब्दस्य चालनीपरत्वे स्थिते सुरामण्डस्य तत्-साध्यत्वात् तथात्वं बोध्यम् ।
Burnouf
French
कारोत्तर कारोत्तर
m.
 (उत्तर) Vd. filtre.
Levure, levain.
Puits, citerne.