| YouTube Channel

कारणशरीर (kAraNazarIra)

 
शब्दसागरः
English
कारणशरीर
n.
 (-रं) The inner rudiment of the body or causal frame, the
seat of the soul.
E.
 कारण, and शरीर body.
Capeller Eng
English
कारणशरीर
n.
 the causal body (ph.).
Yates
English
कारण-शरीर (रं) 1.
n.
 Seat of the soul.
Spoken Sanskrit
English
कारणशरीर kAraNazarIra
n.
 original embryo or source of the body existing with the Universal impersonal Spirit and equivalent to a-vidyA
कारणशरीर kAraNazarIra
n.
 causal body
कारणशरीर kAraNazarIra
n.
 original embryo or source of the body existing with the Universal impersonal Spirit and equivalent to a-vidyA
विद्यात्व vidyAtva
n.
 state or idea of vidyA
त्रैविद्य traividya
adj.
 familiar with tri-vidyA
विद्याधरीपरिजन vidyAdharIparijana
adj.
 attended by vidyAdharIs
महाकाली mahAkAlI
f.
 name of one of the 16 vidyAdevIs
सिद्धविद्या siddhavidyA
f.
 particular form of the mahAvidyA
त्रैविद्य traividya
n.
 assembly of Brahmans familiar with tri-vidyA
त्रैविद्यक traividyaka
adj.
 practised by Brahmans familiar with tri-vidyA
षोडशी SoDazI
f.
 one of the 12 forms of durgA called mahA-vidyA
प्रज्ञप्ति prajJapti
f.
 particular magical art personified as one of the vidyAdevIs
Wilson
English
कारणशरीर
n.
 (-रं) The inner rudiment of the body or causal frame,
the seat of the soul.
E.
 कारण, and शरीर body.
Monier Williams Cologne
English
कारण—शरीर
n.
 ‘causal body’, the original embryo or source of the body existing with the Universal impersonal Spirit and equivalent to A-vidyā (equivalent also to Māyā, and when investing the impersonal Spirit causing it to become the Personal God or Īśvara,
RTL.
p.
 35 and 36),
Vedāntas.
Apte Hindi
Hindi
कारणशरीरम्
नपुं*
 कारणम् - शरीरम् -
"शरीर का आन्तरिक बीजारोपण, मूलसूत्र, या कारणों की रूपरेखा"
L R Vaidya
English
kAraRa-SarIra {% n. %} the inner rudimentary body or causal frame (in Vedānta phil.).
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
कारणशरीरं,
क्ली,
 (कारणं अविद्या सैव शरी-रम् । अनाद्यविद्याऽनिर्व्वचनीयं शरीरद्वयकारण-मात्रम् । सत्स्वरूपाज्ञानं यदस्ति तत्कारण-शरीरमित्याहुः ।) सत्त्वप्रधानमज्ञानम् । (किन्तुवीजावस्थायां सूक्ष्मवृत्तित्वात् विषयव्यापाररहि-तस्यान्तःकरणस्य सुतरांसुखस्वरूपेणानुभूयतेऽसौद्रष्टा ।) तत्पर्य्यायः । आनन्दमयकोषः २ सुषुप्तिः ३ ।(यदुक्तं वेदान्तसारे । १६ ।“अस्यापीयमहङ्कारादिकारणत्वात् कारणश-रीरं आनन्दप्रचुरत्वात् कोषवदाच्छादकत्वाच्चआनन्दमयकोषः सर्व्वोपरमत्वात् सुषुप्तिः अत-एव स्थूलसूक्ष्मशरीरलयस्थानमितिचोच्यते” ॥
अत्रसुबोधनी यथा ।“प्रलयकाले हिरण्यगर्भादिप्रपञ्चोत्पादकेश्वर-गतमूलप्रकृतिवत् सुषुप्तिकाले अहङ्कारादिशरी-रोत्पादकसंस्कारमात्रावशिष्टजीवगताज्ञानस्यापिकारणशरीरत्वं इन्द्रियतद्विषयाभावे व्यासङ्गा-भावादानन्दबाहुल्यादानन्दमयत्वं आच्छादकत्वा-त्कोषत्वञ्च युक्तमितिभावः । ननु स्थूलसूक्ष्मशरीर-लयस्थानस्य कथं सुषुप्तिशब्दवाच्यत्वमित्याशङ्क्यपूर्व्ववत् संज्ञाभेद इति वक्तुं तत्र युक्तिमाह सर्व्वो-परमत्वादिति । पञ्चीकृतस्थूलशरीरस्य व्यावहारि-कस्य स्वाप्नप्रपञ्चस्य स्वकारणेऽज्ञाने लीनत्वात्सर्व्वोपरतिरित्यर्थः । तथा चोक्तम् ।“लये फेनस्य तद्धर्म्मा द्रव्याद्याः स्युस्तरङ्गके ।तस्यापि विलये नीरे तिष्ठन्त्येते यथा पुरा ॥
व्यवहारिक देहस्य लयः स्यात् प्रतिभासिके ।तल्लये सच्चिदानन्दाः पर्य्यवस्यन्ति साक्षिणि” ॥
)
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
कारणशरीर
न०
 कारणरूपं शरीरम् । वेदान्तिमते अज्ञान-रूपे शरीरे । वेदान्तसारे तद्विवृतिः दृश्या ।
Capeller
German
कारणशरीर
n.
 der ursächliche Körper
(ph.).