| YouTube Channel

कामम् (kAmam)

 
शब्दसागरः
English
कामम् ind. A particle, 1. Of reluctant assent, (well, very well.)
2. Of
assent, (willingly, readily.)
3. Of agreement, (very well, so be it.)
4.
Of contempt or invidious remark.
5. Agreeably to desire, follow-
ing the inclination: see काम.
Capeller Eng
English
का॑मम्
adv.
 at will, willingly, freely, easily, by all
means, indeed,
w.
 a neg. by no means. कामम् (o.
w.
imper.
 )—तु, किंतु,
च, पुनर्, तथापि granted, admitted that, although, however —
nevertheless. कामम्—न तु or न च rather-than.
Yates
English
कामम्
adv. Willingly.
Spoken Sanskrit
English
कामम् - kAmam - adverb - notwithstanding
तद् अपि - tad api - adverb - notwithstanding
तथा - tathA -
ind.
 - notwithstanding
विहाय - vihAya -
ind.
 - notwithstanding
तथापि - tathApi -
indecl.
 - notwithstanding
यत्नाक्षेप - yatnAkSepa -
m.
 - objection raised notwithstanding an effort to stop it
कामम् - kAmam - adverb - really
कामम् - kAmam - adverb - willingly
कामम् - kAmam - adverb - granted that
कामम् - kAmam - adverb - very well
कामम् - kAmam - adverb - according to inclination
कामम् - kAmam - adverb - supposing that
कामम् - kAmam - adverb - surely
कामम् - kAmam - adverb - with pleasure
कामम् - kAmam - adverb - in spite of that
कामम् - kAmam - adverb - granted
कामम् - kAmam - adverb - agreeably to desire
कामम् - kAmam - adverb - well and good
कामम् - kAmam - adverb - readily
कामम् - kAmam - adverb - notwithstanding
कामम् - kAmam - adverb - admitted that
कामम् - kAmam - adverb - at will
कामम् - kAmam - adverb - in any case
कामम् - kAmam - adverb - gladly
कामम् - kAmam - adverb - though
कामम् - kAmam - adverb - indeed
कामम् - kAmam - adverb - freely
कामम् - kAmam - adverb - at any rate
कामम् - kAmam - adverb - well
कामम् - kAmam - adverb - according to wish or desire
कामम् - kAmam - adverb - although
Wilson
English
कामम् ind. A particle,
1 Of reluctant assent, (well, very well.)
2 Of assent, (willingly, readily.)
3 Of agreement, (very well, so be it.)
4 Of contempt or invidious remark.
5 Agreeably to desire, following the inclination: see काम.
Apte
English
कामम् [kāmam],
ind.
According to wish or inclination, at will
कामंगामी.
Agreebly to desire
ये तिष्ठन्ति भवन्तु ते$पि गमने कामं प्रकामोद्यमाः
Mu.*
 1.25.
To the heart's content,
U.*
 3.16.
Willingly, joyfully
Śānti.4.4.
Well, very well (a particle of assent), it may be that
मनागनभ्यावृत्त्या वा कामं क्षाम्यतु यः क्षमी
Śi.*
 2.43.
Granted or admitted (that), true that, no doubt, (generally followed by तु, तथापि, yet, still)
कामं न तिष्ठति मदाननसंमुखी सा भूयिष्ठमन्यविषया न तु दृष्टिरस्याः
Ś.*
 1.3
2.1
कामं कर्णान्तविश्रान्ते विशाले तस्य लोचने
R.*
 4.13
कामं जीवति मे नाथः
R.*
 12.75
कामं नृपाः सन्तु सहस्रशो$न्ये
R.*
 6.22
Māl.
 9.34.
Indeed, forsooth, really
R.*
 2.43
(oft en implying unwillingness or contradiction).
Better, rather (usually with न)
काममामरणात्तिष्ठेद् गृहे कन्यर्तुमत्यपि । न चैवेनां प्रयच्छेत्तु गृणहीनाय कर्हिचित् ॥
Ms.*
 9.89
H.*
 1.112.
Apte 1890
English
कामम् ind. 1 According to wish or inclination, at will
कामंगामी.
2 Agreeably to desire
Mu. 1. 25.
3 To the heart's content
U. 3. 16.
4 Willingly, joyfully
Śānti. 4. 4.
5 Well, very well (a particle of assent), it may be that
मनागनभ्यावृत्त्या वा कामं क्षाम्यतु यः क्षमी Śi. 2. 43.
6 Granted or admitted (that), true that, no doubt, (generally followed by तु, तथापि, yet, still)
कामं न तिष्ठति मदाननसंमुखी सा भूयिष्ठमन्यविषया न तु दृष्टिरस्याः Ś. 1. 31
2. 1
R. 4. 13, 6. 22
12. 75
Māl. 9. 34.
7 Indeed, forsooth, really
R. 2. 43
(often implying unwillingness or contradiction).
8 Better, rather (usually with न)
काममामरणात्तिष्ठेद् गृहे कन्यर्तुमत्यपि । न चैवैनां प्रयच्छेत्तु गुणहीनाय कर्हिचित् Ms. 9. 89
H. 1. 131.
Monier Williams Cologne
English
का॑मम् a
ind.
 See
s.v.
का॑मम् b
ind.
 (acc. of का॑म g. स्वरादि, not in
Kāś.
 ) according to wish or desire, according to inclination, agreeably to desire, at will, freely, willingly,
RV.
TS.
AitBr.
ŚBr.
ChUp.
MBh.
R.
&c.
with pleasure, readily, gladly,
MBh.
 iii, 298
Ragh.
(as a particle of assent) well, very well, granted, admitted that, indeed, really, surely,
MBh.
 iii, 17195
R.
 v, 24, 4
Śak.
Bhartṛ.
well and good, in any case, at any rate,
MBh.
 iii, 310, 19
R.
 iv, 9, 105
v, 53, 11
Śak.
Dhūrtas.
(with न, ‘in no case’,
R.
 iii, 56, 17)
granted that, in spite of that, notwithstanding,
R.
 iv, 16, 50
Pañcat.
&c.
though, although, supposing that (usually with
Impv.
 ),
R.
 vi, 95, 49 and 56
Ragh.
 ii, 43
Śāntiś.
 (कामं-न or न तु or न च, rather than, e.g. कामम् आ मरणात् तिष्ठेद् गृहे कन्या - न एनाम् प्रयच्छेत् तु गुण-हीनाय, ‘rather should a girl stay at home till her death, than that he should give her to one void of excellent qualities’,
Mn.
 ix, 89
the negative sentence with न or नतु or न च may also precede, or its place may be taken by an interrogative sentence, e.g. कामं नयतु मां देवः किम् अर्धेनात्मनो हि मे, ‘rather let the god take me, what is the use to me of half my existence?’,
BhP.
 vii, 2, 54
कामं - तु or किं तु or च or पुनर् or अथापि or तथापि, well, indeed, surely, truly, granted, though - however, notwithstanding, nevertheless, e.g. कामं त्वया परित्यक्ता गमिष्यामि - इमं तु बालं संत्यक्तुं, नार्हसि, ‘granted that forsaken by thee I shall go - this child however thou must not forsake’,
MBh.
 i, 3059
or the disjunctive particles may be left out,
R.
Ragh.
 ii, 43
Śāntiś.
यद्य्-अपि-कामं तथापि, though - nevertheless,
Prab.
 )
Monier Williams 1872
English
कामम्, ind. (acc. c. of काम), according to wish
or desire, according to inclination
agreeably to
desire
at will
willingly, joyfully
(as a particle of
assent) well, very well
granted
admitted that
indeed, really, surely
(implying at the same time
a contradiction to what precedes) but really, but.
कामम् — न or कामम् — न तु, rather — than
(with pot. or impv. or fut. pass. part., e. g. कामम्
आ मरणात् तिष्ठेद् गृहे कन्या — न एनाम् प्र-
यच्छेत् तु गुण-हीनाय, ‘rather should a girl stay
at home till her death, than that he should give her
to one void of excellent qualities’)
in this sense the
negative sentence with न or न तु may also pre-
cede or its place may occasionally be taken by an
interrogative sentence (e. g. कामं नयतु मां
देवः किम् अर्धेन आत्मनो हि मे, ‘rather let the
god take me, what is the use to me of half my
existence?’). कामम् — तु, or कामम् — किं तु,
or कामम् — अथापि, or कामम् — तथापि, or का-
मम् — पुनर्, well, indeed, surely, granted — how-
ever, notwithstanding, nevertheless (e. g. कामं
त्वया परित्यक्ता गमिष्यामि — इमं तु बालं
सन्त्यक्तुं नार्हसि, ‘granted that forsaken by
thee I shall go — this child however thou must not
forsake
’ or the disjunctive particles are left out alto-
gether).
—कामङ्-गामिन्, ई, इनी, इ, going at will
going or coming according to one's inclination or of
one's own accord.
Macdonell
English
कामम् kā́mam, ac. ad. at will, at pleasure
🞄to oneʼs heartʼs content
according to desire, 🞄willingly, gladly
indeed
at all events
yet
🞄even though, supposing (generally with impv.)
🞄kāmam-tu, kiṃtu, ca, kiṃca, punar, athāpi 🞄or tathāpi, it is true — but, although — yet
🞄kāmam-na tu or na ca, certainly — but 🞄not, rather — than
yadi‿api-kāmaṃ tathā-pi, although — yet.
Apte Hindi
Hindi
कामम्
नपुं*
 - कम् - घञ्
"विषय, इच्छित पदार्थ"
कामम्
नपुं*
 - कम् - घञ्
"वीर्य, धातु"
कामम्
अव्य* - कम् - णिङ् - अम्
"कामना या रुचि के अनुसार, इच्छानुसार, कामङ्गामी"
कामम्
अव्य* - कम् - णिङ् - अम्
सहमतिपूर्वक चाहना
कामम्
अव्य* - कम् - णिङ् - अम्
मन भर कर
कामम्
अव्य* - कम् - णिङ् - अम्
"इच्छापूर्वक, प्रसन्नता के साथ"
कामम्
अव्य* - कम् - णिङ् - अम्
"अच्छा, बहुत अच्छा"
कामम्
अव्य* - कम् - णिङ् - अम्
"मान लिया (कि) यह सच है कि, निस्सन्देह "
कामम्
अव्य* - कम् - णिङ् - अम्
"बेशक, सचमुच, वास्तव में"
कामम्
अव्य* - कम् - णिङ् - अम्
"अधिक अच्छा, चाहे"
Shabdartha Kaustubha
Kannada
कामम्
पदविभागः - > अव्ययम्
कन्नडार्थः - > ಅನುಮತಿ
प्रयोगाः - > "काममामरणात् तिष्ठेत् गेहे कन्यर्तुमत्यपि"
उल्लेखाः - > मनु० ९-८९
कामम्
पदविभागः - > अव्ययम्
कन्नडार्थः - > ಇಷ್ಟಾನುಸಾರವಾಗಿ /ಅಡ್ಡಿ ಆತಂಕಗಳಿಲ್ಲದೆ
प्रयोगाः - > "भूयस्ततो रघुपतिर्विलसत्पताकमध्यास्त कामगति सावरजो विमानम्"
उल्लेखाः - > रघु० १३-७६
कामम्
पदविभागः - > अव्ययम्
कन्नडार्थः - > ಅತ್ಯಂತವಾಗಿ /ಹೆಚಾಗಿ /ಬಹಳವಾಗಿ
प्रयोगाः - > "कामं प्रिया न सुलभा मनस्तु तद्भावदर्शनायासि"
उल्लेखाः - > शाकु० २-१
कामम्
पदविभागः - > अव्ययम्
कन्नडार्थः - > ಅತ್ಯಂತವಾಗಿ /ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ /ಅತಿಶಯವಾಗಿ
प्रयोगाः - > "कामं प्रत्यादिष्टां स्मरापि न परिग्रहं मुनेस्तनयाम्"
उल्लेखाः - > शाकु० ५-३१
कामम्
पदविभागः - > अव्ययम्
कन्नडार्थः - > ಇಷ್ಟವಿಲ್ಲದೆ ಅಂಗೀಕಾರ /ಅರ್ಧಾಂಗೀಕಾರ
प्रयोगाः - > "मनागमभ्यावृत्त्या वा कामं क्षाम्यतु यः क्षमी"
उल्लेखाः - > माघ० २-४३
कामम्
पदविभागः - > अव्ययम्
कन्नडार्थः - > ನಿಜವಾಗಿಯೂ /ಸತ್ಯವಾಗಿಯೂ
प्रयोगाः - > "संरुद्धचेष्टस्य मृगेन्द्र कामं हास्यं वचस्तद्यदहं विवक्षुः"
उल्लेखाः - > रघु० २-४२
कामम्
पदविभागः - > अव्ययम्
कन्नडार्थः - > ಅನುಮತಿ /ಅನುಜ್ಞೆ
L R Vaidya
English
kAmam {% ind. %} 1. According to wish, according to inclination, at will, काममारणात्तिष्ठेत् गृहे कन्यर्तुमत्यपि M.ix.89
2. willingly, joyfully, Sant.S.iv.4
3. freely, without doubt, M.ii.189, Yaj.i.32
4. well, very well (as a particle of assent), मनागनभ्यावृत्त्या वा कामं क्षाम्यतु यः क्षमी Sis.ii.43
5. granted, no doubt, admitted that, [usually followed by तु or तथापि (yet, still) as its correlative] कामं प्रिया न सुलभा मनस्तु तद्भावदर्शनायासि Sak.ii., R.vi.22, iv.13, xii.75
6. indeed, really, surely (implying at the same time a contradiction or unwillingness.)
Bopp
Latin
कामम् Adv. (accus. a काम)
1) libenter. H. 2. 34. N. 20.
20.
2) bene, facile, wohl. RAGH. 2. 43. 4. 13.
Lanman
English
kā́mam, adv. at will
if you please
kāmaṃ tu…na tu, if she please, …, but
by no means…, 64^12. [kāma, 1111b.]
Abhyankara Grammar
English
कामम् optionally
at will
cf. काममति- दिश्यतांं वा M. Bh. on I.1.57.
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
अकामानुमतौ कामं स्यादोमां परमं मते ।
-wordlist-
अकामानुमति (स्त्री), कामम् (अ), ओम् (अ), आम् (अ), परमम् (अ), मत (क्ली)
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
कामम्, व्य (कमेर्णिजन्तात् अमु ।) अकामानुमतिः ।इत्यमरः । ३ । ४ । १३ ॥
(यथा, शाकुन्तले ५ अङ्के“महाभागः कामं नरपतिरभिन्नस्थितिरसौन कश्चिद्वर्णानामपथमपकृष्टोऽपि भजते” ॥
)अनुमतिः । प्रकामम् । असूया । अनुगमनम् ।इति मेदिनीकरहेमचन्द्रौ ॥
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
कामम्
अव्य०
 कम--णिङ्--बा० अमु । १ अनुमतौ, २ प्रकामे, ३ पर्य्याप्ते, ४ असूयायाम्, ५ अकामानुमतौ, ६ स्वच्छन्दार्थे, ७ अनिष्टस्यागत्या स्वीकारे च । अमरमेदिन्यादयः ।
Capeller
German
का॑मम् adv. nach Wunsch, gern, jedenfalls,
gewiss
freilich, wohl, zwar, wenn
auch, obgleich, gesetzt daß, mag auch,
(oft mit Imperat.). Im Nachs. तु, किं
तु, च, पुनर्, तथापि dennoch
न तु o.
न च nicht aber, nur nicht.
Stchoupak
French
कामम्
(acc. de काम-) adv. à (son) gré, selon (son) plaisir, à
volonté
volontairement, spontanément, volontiers
à vrai dire, certes, en
tout cas
néanmoins
à supposer que (suivi de तु dans la proposition
principale
कामम्॥। न (न तु, न च) plutôt... que.