| YouTube Channel

काञ्ची (kAJcI)

 
शब्दसागरः
English
काञ्ची
f.
(-ञ्ची)
1. A woman's zone or girdle.
2. The name of an ancient
city situated in the peninsula, and one of the seven sacred cities
of the Hindus.
3. A plant, (Abrus precatorius:) see गुञ्जा.
E.
कचि
to bind or shine, इन् or ङीष् affixes
whence also काञ्चि.
Capeller Eng
English
काञ्ची
f.
a girdle,
esp.
a woman's.
Yates
English
काञ्ची (ञ्ची) 3.
f.
Woman's zone
a
sacred city
abrus precatorius.
Spoken Sanskrit
English
काञ्ची kAJcI
f.
zone
काञ्ची kAJcI
f.
women's zone
काञ्ची kAJcI
f.
Rosary Pea [ Abrus precatorius - Bot. ]
काञ्ची kAJcI
f.
girdle
काञ्ची kAJcI
f.
zone
काञ्ची kAJcI
f.
women's zone
काञ्ची kAJcI
f.
Rosary Pea [ Abrus precatorius - Bot. ]
काञ्ची kAJcI
f.
girdle
Wilson
English
काञ्ची
f.
(-ञ्ची)
1 A woman's zone or girdle.
2 The name of an ancient city situated in the peninsula, and one of the seven
sacred cities of the Hindus.
3 A plant, (Abrus precatorious:) see गुञ्चा.
E.
काचि to bind or shine, इन or ङीष् affixes
whence also
काञ्चि.
Apte 1890
English
कांची See under द्रविड.
Monier Williams Cologne
English
काञ्ची
f.
(fr. कच्
cf.
काञ्चि) a girdle (especially a woman's zone or girdle furnished with small bells and other ornaments, रशना),
R.
Ragh.
Megh.
BhP.
Suśr.
the plant Abrus precatorius,
L.
N.
of an ancient city (one of the seven sacred cities of the Hindūs, now Koñjīvaram, not very far from Madras
=
काञ्ची-वरम्, -पुरम्,
RTL.
p.
446),
VarBṛS.
BhP.
&c.
Monier Williams 1872
English
काञ्ची काञ्ची or काञ्चि, इस्, f. (said to be fr. rt.
कन्), a girdle, especially a woman's zone or girdle
furnished with small bells and other ornaments
the
plant Abrus Precatorius
N. of an ancient city situated
in the peninsula and one of the seven sacred cities of
the Hindūs.
—काञ्चि-पुरी, f., N. of a town.
—काञ्-
ची-क्षेत्र, N. of a region.
—काञ्ची-नगर, अम्,
n., N. of a town.
—काञ्ची-पद, अम्, n. the hips
and loins
mons veneris, the pubic region.
—काञ्ची-
पुर, अम्, n., N. of a town.
—काञ्ची-प्रस्थ, अस्,
m., N. of a town.
Macdonell
English
काञ्ची kāñcī,
f.
small girdle generally adorned 🞄with bells
-kalāpa,
m.
id.
-guṇa,
m.
girdle-band
🞄-sthāna,
n.
hips.
Benfey
English
काञ्ची काञ्ची,
f.
A woman's zone
or girdle, usually adorned by small
bells, Rām. 5, 10, 12.
--
Comp.
स्व-कर
-अवलम्बन-वि-मुक्त-गलत्-कल-काञ्-
चि, adv. so that her girdle fell down
with a sound when loosened by his
taking hold of it with his hand, Śiś.
9, 82.
Apte Hindi
Hindi
काञ्ची
स्त्री*
- काञ्च् - इन् = कांचि - ङीष्
स्त्री की मेखला या करधनी
काञ्ची
स्त्री*
- काञ्च् - इन् = कांचि - ङीष्
दक्षिण भारत का एक प्राचीन नगर जो हिन्दुओं का एक पावन नगर समझाजाता है
Shabdartha Kaustubha
Kannada
काञ्ची
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಡಾಬು /ಒಡ್ಯಾಣ
निष्पत्तिः - > काचि (दीप्तिबन्धनयोः) - "इन्" (उ० ४-११७) वा "ङीष्" (ग० ४-१-४५)
काञ्ची
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಕಾಂಚೀನಗರ /ಮೋಕ್ಷಪ್ರದವಾದ ನಗರಗಳಲ್ಲೊಂದು
प्रयोगाः - > "अयोध्या मधुरा माया काशी काञ्चिरवन्तिका पुरी द्वारावती चैव सप्तैता मोक्षदायकाः ॥"
L R Vaidya
English
kAMcI(ci) {% f. %} 1. A girdle, a woman’s zone furnished with small bells, स्वलरावलंबनविमुक्तगलत्कलकांचि कांचिदरुणत्तरुणः Sis.ix.82, K.S.i.37, iii.55, R.vi.43, Am.S.18, 28
2. name of an ancient city in the south of India, one of the sacred cities of the Hindus
(the seven cities are- अयोध्या मथुरा माया काशि कांचिरवंतिका पुरी द्वारावती चैव सप्तैता मोक्षदायिकाः).
Bopp
Latin
काञ्ची f. (r. कञ्च् ligare s. in fem.) mulierum cingulum.
BHAR. 1. 56.
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
मेखला, काञ्ची, कटिसूत्रम्
noun
यः सीयते प्रक्षिप्यते कायमध्यभागे।
सः प्राचीना मेखला धारयति।/"रत्नानुविद्धोर्णवमेखलाया दिशः सपत्नी भव दक्षिणस्याः [रघु 6.63]"
Sanskrit Tibetan
Tibetan
ska rags
१) कक्षबन्ध २) कच्छाटिका ३) कटिबन्ध ४) काञ्ची ५) कायबन्धन ६) नीवि ७) मणिक ८) मेखला
ske rags
१) कक्षबन्धन २= कच्छाटिका ३) कटिबन्ध ४) काञ्ची ५) कायबन्धन ६) मणिक ७) मेखला
sked rgyan
काञ्ची
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
साक्षराङ्गुलिमुद्रा सा कटिसूत्रं तु मेखला
कलापो रशना सारसनं काञ्ची सप्तकी ६६४
-wordlist-
अङ्गुलिमुद्रा (स्त्री), कटिसूत्र (क्ली), मेखला (स्त्री), कलाप (पुं), रशना (स्त्रीक्ली), सारसन (क्ली), काञ्ची (स्त्री), सप्तकी (स्त्री)
अभिधानरत्नमाला
Sanskrit
कलाप
कलाप, सप्तकी, काञ्ची, मेखला, रसना, कटिसूत्र, सारसन
कलापः सप्तकी काञ्ची मेखला रसना तथा
कटिसूत्रं सारसनं किङ्किणी क्षुद्रघण्टिका ५६०
verse 2.1.1.560
page 0063
कक्षा
कक्षा, गुह्यपिधान, काञ्ची, गेह, प्रकोष्ठ
कक्षा गुह्यपिधाने काञ्च्यां गेहे प्रकोष्ठे ८४२
verse 5.1.1.842
page 0096
नाममाला
Sanskrit
मेखला, रसना, काञ्ची, हेमसूत्र, अष्टापदसूत्र, स्वर्णसूत्र, कनकसूत्र, अर्जुनसूत्र, काञ्चनसूत्र, सुवर्णसूत्र, हिरण्यसूत्र, भर्मसूत्र, जातरूपसूत्र, हाटकसूत्र, तपनीयसूत्र, कलाधौतसूत्र, कार्तस्वरसूत्र, शिलोद्भवसूत्र
मेखला रसना काञ्ची हेमपर्यायसूत्रकम् ११९
verse 0.1.1.119
page 0060
पुराणम्
English
काञ्ची / KĀÑCĪ (kāncīpura). This was the capital city of the cola Kings. This city was also called “Kāncīvaram”. It is mentioned among the holy cities. (M.B. Udyoga Parva, Chapter 161, Verse 21).
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
काञ्ची,
स्त्री,
(काञ्चि, “कृदिकारान्तत्वात्” वा ङीष् ।)स्त्रीकट्याभरणम् चन्द्रहार गोट् इत्यादि भाषा ।तत्पर्य्यायः
मेखला सप्तकी रसना सार-सनम् इत्यमरः १०८
काञ्चिः ६रशना कक्षा कक्ष्या सप्तका १० सार-शनम् ११ रसनम् १२ बन्धनम् १३ इति शब्द-रत्नावली
(“वीचिक्षोभस्तनितविहगश्रेणिकाञ्चीगुणायाः”
इति मेघदूते ३०
) केचित्तुएकयष्टिर्भवेत् काञ्ची मेखला त्वष्टयष्टिका ।रसना षोडश ज्ञेया कलापः पञ्चविंशकः”
इति पठन्ति इह त्वभेदात् पर्य्यायता इतितट्टीका
मोक्षदसप्तपुर्य्यन्तर्गतपुरीविशेषः इतिमेदिनी
(यदुक्तम् ।“अयोध्या मथुरा माया काशी काञ्ची अवन्तिका ।पुरी द्वारावती चैव सप्तैता मोक्षदायिकाः”
इयं हि कूर्म्मविभागे दक्षिणस्यां दिशिस्थिते द्राविडदेशे अनुमीयते
) गुञ्जा इतिविश्वः
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
काञ्चि(ञ्ची) स्त्री काचि--बन्धने कर्मणि इन् रशनायाम्(चन्द्रहार गोट) इत्यादौ कटिबन्धदामभेदे “स्वकराव-लम्बनविमुक्तगलतकलकाञ्चि काञ्चिदरुणत्तरुणः” माघः ।काचि--दीप्तौ कर्त्तरि इन् मोक्षदसप्तपुर्य्यन्तर्गतपुरीभेदेच “अयोध्या मथुरा माया काशी काञ्चिरवन्तिका पुरीद्वारवती चैव सप्तैता मोक्षदायिकाः” काञ्चिरभिजनोऽस्य अण्तस्य बहुषु लुक् पित्रादिक्रमेण तत्र वासिषु जनेषु
पु०
ब० व० “मूत्रतश्चासृजत् काञ्चींच्छरभांश्चै वै पार्श्वतः”भा० आ० १७५ अ० कृदिकारान्तत्वात् वा ङीप् उक्तार्थे ।“वारिक्षोभात्तरितविहगश्रेणिकाञ्चीगुणायाः” मेघ० ।“पुनः पुनः केशरदामकाञ्चीम्” “काञ्चीगुणस्थानमनि-न्दितायाः” कुमा० “माहिष्मतीवप्रनितम्बकाञ्चीम्” रघुः ।मुक्तिस्थानानान्यकेनीत्युपक्रमे “काञ्ची त्र्यम्बकं चापिसप्तगोदावरीतटम्” काशी० अ० “जगाम नगरीं काञ्चींकान्तां त्रिभुवनादपि लक्ष्मीकान्तः स्वयं साक्षाज्जन्तूस्तत्रनिवासिनः श्रीकान्तानेव कुरुते परत्रेह निश्चितम् ।दृष्ट्वा काञ्चीं कान्तिमतीं कान्तिमद्भिर्निषेविताम् कान्तिमान-भवत् सोऽपि नाकान्तिस्तत्र कस्यचित्” काशीख० इत्यञ्चद्विविधा शिवकाञ्ची विष्णुकाञ्ची
पु०
प्रसिद्धा काञ्चीपुरीच दक्षिणस्यां वृ० स० कूर्म्मविभागे उक्ता अथ दक्षिणेनलङ्केत्युपक्रमे काञ्ची “मरुचीपट्टन चेर्य्यार्य्यकसिं हलाऋषभाः” इति काञ्चीशब्दस्य प्रस्थशब्दे परे आद्युदा-त्तता मेखलाभेदश्च “एकयष्टिर्भवेत् काञ्ची मेखला त्वष्ट-यष्टिका रशना षोडश ज्ञेया कलापः पञ्चविंशकः”इत्युक्तलक्षणः अभेदोपचारादन्ययष्टिकायामपिवत्तिरिति बोध्यम्
Capeller
German
काञ्ची
f.
Gürtel (bes. bei Frauen).)
°कलाप
m.
dass.
Burnouf
French
काञ्ची काञ्ची
f.
(काञ्च् lier) ceinture de femme,
partie du vêtement qui descend jusqu'au bas du ventre.
Abrus
precatorius, bot.
Np. d'une des 7 villes saintes des Indiens.
काञ्चिपद
n.
la région pubienne, mons vencris, t. de
médecine.
Stchoupak
French
काञ्ची-
f.
ceinture (not. ceinture de femme avec des clochettes ou
d'autres ornements)
n.
d'une ville.
°कलाप-
m.
ceinture.
°गुण-स्थान- nt. hanches.