| YouTube Channel

काङ्क्षा (kAGkSA)

 
शब्दसागरः
English
काङ्क्षा
f.
 (-ङ्क्षा) Wish, inclination, desire.
E.
 काक्षि to wish, अच् and टाप्
affs.
Capeller Eng
English
काङ्क्षा
f.
 काङ्क्षित
n.
 , °ता
f.
 wish, desire.
Yates
English
काङ्क्षा (ङ्क्षा) 1.
f.
 A wish.
Spoken Sanskrit
English
काङ्क्षा kAGkSA
f.
 hankering
इच्छा icchA
f.
 hankering
रागिन् rAgin
adj.
 passionately fond of or attached to or hankering after
काङ्क्षा kAGkSA
f.
 hankering
काङ्क्षा kAGkSA
f.
 desire
काङ्क्षा kAGkSA
f.
 inclination
काङ्क्षा kAGkSA
f.
 wish
काङ्क्षा kAGkSA
f.
 hankering
काङ्क्षा kAGkSA
f.
 desire
काङ्क्षा kAGkSA
f.
 inclination
काङ्क्षा kAGkSA
f.
 wish
Wilson
English
काङ्क्षा
f.
 (-ङ्क्षा) Wish, inclination, desire.
E.
 काक्षि to wish, अच् and टाप् affs.
Apte
English
काङ्क्षा [kāṅkṣā], [-काङ्क्ष्-अ]
Wish, desire.
Inclination, appetite
as in भक्तकाङ्क्षा. प्रेषितो चा$पि रामेण सीतान्वेषण- काङ्क्षया
Rām.*
 5.42.15.
Apte 1890
English
कांक्षा [कांक्स्-अ] 1 Wish, desire.
2 Inclination, appetite
as in भक्तकांक्षा.
Monier Williams Cologne
English
काङ्क्षा
f.
 (ifc. ) wish, desire, inclination,
R.
Nal.
Suśr.
Pañcat.
Monier Williams 1872
English
काङ्क्षा, f. wish, inclination, desire.
Benfey
English
काङ्क्षा काङ्क्ष् + आ,
f.
 Desire, Nal.
16, 1.
Apte Hindi
Hindi
काङ्क्षा
स्त्री*
 - काङ्क्ष् - अ - टाप्
"कामना, इच्छा"
काङ्क्षा
स्त्री*
 - काङ्क्ष् - अ - टाप्
"रुचि, या अभिलाषा जैसा कि ‘भक्तकांक्षा' में"
Shabdartha Kaustubha
Kannada
काङ्क्षा
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಅಪೇಕ್ಷೆ /ಅಭಿಲಾಷೆ /ಬಯಕೆ
निष्पत्तिः - > काक्षि (काङ्क्षायाम्) - "अः" (३-३-१०३)
प्रयोगाः - > "उद्गारशुद्धावपि भक्तकाङ्क्षा न जायते हृद्गुरुता च यस्य"
उल्लेखाः - > सुश्रुत०
L R Vaidya
English
kAMkzA {% f. %} 1. Wish, desire
2. inclination, appetite, उद्गारशुद्धावपि भक्तकांक्षा Suśruta.
Bopp
Latin
काङ्क्षा f. (r. काङ्क्ष् s. आ) desiderium. N. 16. 1. 24. 2.
Edgerton Buddhist Hybrid
English
kāṅkṣā (also °ṣa-, m. or nt.? = Pali kaṅkhā
in Skt. only mg. desire
cf. prec. and next
this word and [Page175-b] relatives are also used as in Skt., tho much less commonly, cf. dharmakāṅkṣā, desire for dh°, SP 〔258.6〕
kāṅkṣiṇo, desirous, LV 〔399.8〕), doubt: °ṣāṃ tatha saṃśayaṃ ca SP 〔49.1〕 (vs)
very common, e.g. SP 〔61.8〕 (°ṣāṃ ca śokaṃ ca jahāti)
〔125.12〕
〔223.1〕
〔337.2〕
LV 〔87.13〕
〔370.16〕
Mvy 〔2129〕 (foll. by vimati
so also Divy 〔297.28〕
〔328.1〕
RP 〔57.19〕
Gv 〔4.26〕
〔32.25〕
Sukh 〔37.12〕 etc.
so often Pali kaṅkhā with vimati)
Mv 〔i.162.7〕 (here v.l. kāṅkhā)
〔ii.308.19〕
〔374.11〕
〔390.23〕
〔iii.55.11〕
〔394.16〕 (misprinted ka°)
Divy 〔573.5〕
RP 〔12.10〕
Bhad 〔54〕
niḥkāṅkṣa (niṣk°), free from doubt, Mvy 〔364〕
SP 〔63.8〕
〔70.11〕
〔71.5〕
tīrṇakāṅkṣa, id., Mv 〔iii.61.7〕
〔62.12〕
Divy 〔617.14〕
Av 〔i.233.5〕
apparently a-stem, m. or nt. (if not misprint or error of tradition), RP 〔8.10〕 (prose!) kāṅkṣa-prahāṇaṃ, riddance of doubt.
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
 उपनतिः, काङ्क्षा, नतम्
noun
विनतस्य अवस्था भावो वा।
"वृक्षस्य उपनतिः नद्यां प्रति अस्ति।"
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
गृध्नुस्तु गर्धनस्तृष्णग्लिप्सुर्लुब्धोऽभिलाषुकः ॥ ४२९ ॥
p{0021}
लोलुपो लोलुभो लोभस्तृष्णा लिप्सा वशः स्पृहा ।
काङ्क्षाशंसागर्धवाञ्छाशेच्छेहातृण्मनोरथाः ॥ ४३० ॥
कामोऽभिलाषोऽभिध्या तु परस्वेहोद्धतः पुनः ।
अविनीतो विनीतस्तु निभृतः प्रश्रितोऽपि च ॥ ४३१ ॥
-wordlist-
गृध्नु (पुं), गर्धन (पुं), तृष्णज् (पुं), लिप्सु (पुं), लुब्ध (पुं), अभिलाषुक (पुं), लोलुप (पुं), लोलुभ (पुं), लोभ (पुं), तृष्णा (स्त्री), लिप्सा (स्त्री), वश (पुं), स्पृहा (स्त्री), काङ्क्षा (स्त्री), आशंसा (स्त्री), गर्ध (पुं), वाञ्छा (स्त्री), आशा (स्त्री), इच्छा (स्त्री), ईहा (स्त्री), तृष् (स्त्री), मनोरथ (पुं), काम (पुंक्ली), अभिलाष (पुं), अभिध्या (स्त्री), परस्वेहा (स्त्री), उद्धत (पुं), अविनीत (पुं), विनीत (पुं), निभृत (पुं), प्रश्रित (पुं)
अभिधानरत्नमाला
Sanskrit
इच्छा
इच्छा, वाञ्छा, स्पृहा, काङ्क्षा, कामना, ईप्सा, रुचि, आशंसा
इच्छा वाञ्छा स्पृहा काङ्क्षा कामनेप्सा रुचिस्तथा ।
आशंसा चेति तुल्यार्था निश्चितं नियतं स्मृतम् ॥ ७१० ॥
verse 4.1.1.710
page 0082
Tamil
Tamil
காங்க்ஷா : விருப்பம், ஆசை, ருசி.
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
काङ्क्षा स्त्री काक्षि--भावे अ । अभिलाषे “उद्गारशुद्धावपि भक्तकाङ्क्षा” सुश्रु० ।
Capeller
German
काङ्क्षा
f.
 Verlangen, Wunsch.
Burnouf
French
काङ्क्षा काङ्क्षा
f.
 désir.
Stchoupak
French
काङ्क्षा-
f.
 ifc. désir, inclination, vœu.