| YouTube Channel

काकोल (kAkola)

 
शब्दसागरः
English
काकोल mn. (-लः-लं) A poisonous substances of a black colour, or
the colour of a raven, whence its name
possibly the berry of the
Cocculus Indicus.
n.
(-ल) A division of the infernal regions or
hell.
m.
(-लः)
1. A raven.
2. A potter.
3. A snake.
4. A boar.
5. A drug
as follows.
f.
(-ली) The name of a vegetable substance
used in medicine, described as sweet and cooling, allaying fever,
removing phlegm, &c.: it it said to be a root brought from Nepal
or Morung.
E.
काक to be unsteady, &c. and ओलच् affix,
deriv.
irr
.
Capeller Eng
English
काकोल
m.
raven
n.
a
cert.
poison or hell.
Yates
English
काकोल (लः-लं) 1.
m.
n.
A poisonous
substance.
m.
A raven
snake
potter
boar. (ली) 3.
f.
A medi-
cinal substance.
n.
A hell.
Spoken Sanskrit
English
काकोल kAkola
m.
boar
काकोल kAkola
m.
snake
काकोल kAkola
m.
potter
काकोल kAkola
m.
plant kAkolI
काकोल kAkola
m.
raven
काकोल kAkola
m.
n.
kind of poison
काकोल kAkola
m.
n.
poisonous substance of a black colour or the colour of a raven
काकोल kAkola
n.
division of hell
Wilson
English
काकोल
mn. (-लः-लं) A poisonous substance of a black colour, or the
colour of a raven, whence its name
possibly the berry of the Cocculus Indicus.
n.
(-लं) A division of the infernal regions or hell. (-लः)
1 A raven.
2 A potter.
3 A snake.
4 A boar.
5 A drug
as follows.
f.
(-ली) The name of a vegetable substance used in
medicine, described as sweet and cooling, allaying fever, removing phlegm, &c.
it is said to be a root brought from Nepal or Morung.
E.
काक to be unsteady, &c. and ओलच् affix,
deriv.
irr
.
Apte
English
काकोलः [kākōlḥ], 1 A raven
Y.*
1.174
Mb.
* 11.16.7.
A snake.
A boar.
A potter.
A division of the infernal regions or hell
महानरककाकोलं संजीवनमहापथम्
Y.*
3.223.
A poisonous substance. -ली A drug prepared through अष्टवर्ग.
Apte 1890
English
काकोलः 1 A raven
Y. 1. 174.
2 A snake.
3 A boar.
4 A potter.
5 A division of the infernal regions or hell
Y. 3. 223.
6 A poisonous substance.
Monier Williams Cologne
English
काकोल
m.
a raven,
Mn.
v, 14
Yājñ.
i, 174
&c.
(cf. काक and काकाल)
a boar,
L.
a snake,
L.
a potter (cf. कुलाल),
L.
the plant Kākolī,
L.
काकोल mn. a kind of poison,
L.
a poisonous substance of a black colour or the colour of a raven (perhaps the berry of the Cocculus indicus),
W.
काकोल
n.
a division of hell,
Yājñ.
iii, 223.
Monier Williams 1872
English
काकोल काकोल, अस्, m. a raven [cf. काक
and काकाल]
a boar
a snake
a potter
(अस्, अम्),
m. n. a poisonous substance of a black colour or the
colour of a raven, whence its name
possibly the
berry of the Cocculus Indicus
(अम्), n. a division
of the infernal regions or hell
(अस्, ई), m. f. a
vegetable substance used in medicine, described as
sweet and cooling, allaying fever, removing phlegm,
&c.
it is said to be a root brought from Nepal or
Morung.
Macdonell
English
काकोल kākola,
m.
raven
n.
kind of poison
🞄a certain hell.
Benfey
English
काकोल काकोल (cf. काक),
I.
m.
A
raven, Man. 5, 14.
II.
n.
A division
of the infernal regions, or hell, Yājñ.
3, 223.
Apte Hindi
Hindi
काकोलः
पुं*
- कक् - णिच् - ओल
पहाड़ी कौवा
काकोलः
पुं*
- कक् - णिच् - ओल
साँप
काकोलः
पुं*
- कक् - णिच् - ओल
सूअर
काकोलः
पुं*
- कक् - णिच् - ओल
कुम्हार
काकोलः
पुं*
- कक् - णिच् - ओल
नरक का एक भाग
Shabdartha Kaustubha
Kannada
काकोल
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ದೊಡ್ಡ ಜಾತಿಯ ಕಾಗೆ /ಮಂಡಕಾಗೆ
निष्पत्तिः - > कक (लौल्ये) + णिच् - "ओलच्" बाहु०
काकोल
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಕುಂಬಾರ
निष्पत्तिः - > + कुल (संस्त्याने) - "अण्" (३-२-१)
व्युत्पत्तिः - > कं जलमाकोलति
काकोल
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಒಂದು ನರಕ
काकोल
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः /नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ವಿಷ
विस्तारः - > "काकोलं नरकान्तरे ना कुलाले द्रोणकाके विषभेदे तु स्त्रियाम्" - मेदि०
L R Vaidya
English
kAkola {% m. %} 1. A raven, M.v.14, Yaj.i.174
2. a snake
3. name of a hill, Yaj.iii.223.
Bopp
Latin
काकोल corvus. DR. 8. 31.
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
विषः क्ष्वेडो रसस्तीक्ष्णं गरलोऽथ हलाहलः ११९५
वत्सनाभः कालकूटो ब्रह्मपुत्रः प्रदीपनः
सौराष्ट्रिकः शौल्किकेयः काकोलो दारदोऽपि ११९६
अहिच्छत्त्रो मेषशृङ्गकुष्टवालूकनन्दनाः
कैराटको हैमवतो मर्कटः करवीरकः ११९७
सर्षपो मूलको गौरार्द्रकः सक्तुककर्दमौ
अङ्कोल्लसारः कालिङ्गः शृङ्गिको मधुसिक्थकः ११९८
इन्द्रो लाङ्गुलिको विस्फुलिङ्गपिङ्गलगौतमाः
मुस्तको दालवश्चेति स्थावरा विषजातयः ११९९
-wordlist-
विष (पुंक्ली), क्ष्वेड (पुं), रस (पुंक्ली), तीक्ष्ण (क्ली), गरल (पुंक्ली), हलाहल (पुं), वत्सनाभ (पुं), कालकूट (पुं), ब्रह्मपुत्र (पुं), प्रदीपन (पुं), सौराष्ट्रिक (पुं), शौल्किकेय (पुं), काकोल (पुं), दारद (पुं), अहिच्छत्त्र (पुं), मेषशृङ्ग (पुं), कुष्ठ (पुं), वालूक (पुं), नन्दन (पुं), कैराटक (पुं), हैमवत (पुं), मर्कट (पुं), करवीर (पुं), सर्षप (पुं), मूलक (पुं), गौरार्द्रक (पुं), सक्तुक (पुं), कर्दम (पुं), अङ्कोल्लसार (पुं), कालिङ्ग (पुं), शृङ्गिक (पुं), मधुसिक्थक (पुं), इन्द्र (पुं), लाङ्गुलिक (पुं), विस्फुलिङ्ग (पुं), पिङ्गल (पुं), गौतम (पुं), मुस्तक (पुं), दालव (पुं), स्थावरविष (पुं)
--source--
वृद्धद्रोणदग्धकृष्णपर्वतेभ्यस्त्वसौ परः
वनाश्रयश्च काकोलो मद्गुस्तु जलवायसः १३२३
-wordlist-
वृद्धकाक (पुं), द्रोणकाक (पुं), दग्धकाक (पुं), कृष्णकाक (पुं), पर्वतकाक (पुं), वनाश्रय (पुं), काकोल (पुं), मद्गु (पुं), जलवायस (पुं)
अभिधानरत्नमाला
Sanskrit
काकोल
काकोल, मौकलि, द्रोण, कृष्णकाक, वनाश्रय
काकोलो मौकलिर्द्रोणः कृष्णकाको वनाश्रयः २४६
verse 2.1.1.246
page 0030
शृङ्गिक
शृङ्गिक, वत्सनाभ, कालकूट, हलाहल, काकोल, विस्फुलिङ्ग
शृङ्गिको वत्सनाभश्च कालकूटो हलाहलः
काकोलो विस्फुलिङ्गश्च तद्भेदाः स्युरनेकधा ६४७
verse 3.1.1.647
page 0074
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
काकोलं,
क्ली,
(काकयति लोलयति दुःखदत्वात् ।ककलौल्ये + णिच् + ओल काकेन उल्लायते भ-क्ष्यते अत्र वा आधारे घञर्थेकः पृषोदरादित्वात्साधुः ।) नरकविशेषः इति मेदिनी
(यथा, मनुः
“महानरककाकोलं सञ्जीवनमहायसम्”
)
काकोलः, पुं
क्ली,
(कु कुत्सितं तीव्रतरं यथा स्यात्तथा कोलति पीडयति विह्वलीकरोति वा-ऽनेन करणे घञ् ।) कृष्णवर्णस्थावरविषविशेषः ।इत्यमरः १०
“काकोलमुग्रतेजः स्यात् कृष्णच्छविमहाविषम्” ।इति वैद्यकम्
(अस्य पर्य्यायो यथा, --“काकोलो गरलक्ष्वेडो वत्सनाभः प्रदीपनः ।शौक्लिकेयो ब्रह्मपुत्त्रो विषं स्याद्गरलो विषः”
इति वैद्यकरत्नमाला
)
काकोलः,
पुं,
(कं जलमाकोलति संस्त्यायतीति आ+ कुल संस्त्याने + अण् ।) कुलालः (कक लौल्येस्वार्थे णिच् + बाहुलकात् ओल ।) द्रोणकाकः ।इति मेदिनी (यथा, मनुः १४ ।“वकञ्चैव बलाकाञ्च काकोलं खञ्जरीटकम् ।मत्स्यादान् विड्वराहांश्च मत्स्यानेव सर्व्वशः”
)सर्पः शूकरभेदः इति शब्दरत्नावली
काकोलीनामख्यातौषधिविशेषः इति धरणी
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
काकोल
पु०
काकयति लोलयति कक--लौल्ये णिच्-बा० ओल काकेन उल्लाय अद्यतेऽत्र उद् + ला-घञर्थे आधारे पृषो० वा नरकभेदे “महानरककाकोलम् संजीवनमहायसम्” नरकभेदकीर्त्तनेमनुः, काकोलं यत्र काकैर्भक्ष्यते” प्रा० वि० ।कं जलमाकोलति + कुल--सं स्त्याने अण् उप० स० ।२ कुम्भकारे तस्य घटनिर्म्माणेन जलसंस्त्यानकरणा-त्तथात्वम् कक--लौल्ये स्वार्थे णिच् बा० ओल ।३ द्रोणकाके पुंस्त्री मेदि० स्त्रियां जातित्वात्ङीष् “वकञ्चैव बलाकाञ्च काकोलं खञ्जरीटकम्”अभक्ष्यमांसोक्तौ मनुः “कलविङ्कं सकाकोलं कुररंरज्जुदानकम्” अभक्ष्यमांसोक्तौ याज्ञ० ईषत् कोलतिकुल--स्त्याने करणे घञ् कोः कादेशः “काकोलमु-ग्रतेजः स्यात् कृष्णच्छवि महाविषम्” वैद्यकोक्तलक्षणे विष-भेदे अमरः सर्पे शूकरभेदे पुंस्त्री शब्दरत्ना० स्त्रियांजातित्वात् ङीष् काकोलीनामोषधौ
पु०
धरणी
Capeller
German
काकोल
m.
Rabe.
Burnouf
French
काकोल काकोल
m.
corbeau.
Porc.
Serpent.
Potier.
Drogue noire vénéneuse préparée avec la काकोली।
-- काकोली
f.
substance végétale employée comme rafraichissante,
fébrifuge, etc.
-- काकोल
n.
une des divisions de l'enfer.
Stchoupak
French
काकोल-
m.
corbeau
n.
d'un poison.