| YouTube Channel

काकुत्स्थ (kAkutstha)

 
शब्दसागरः
English
काकुत्स्थ
m.
(-त्स्थः)
1. A name of RAMA.
2. The name of a sovereing,
also Puranjaya.
E.
ककुद् pre-eminent, अण् affix, and स्थ who stays or is.
Capeller Eng
English
काकुत्स्थ
m.
descendant of Kakutstha (E. of Daśaratha,
Rāma, Lakṣmaṇa, etc.).
Yates
English
काकुत्स्थ (त्स्थः) 1.
m.
The name of
Rāma and of another sovereign.
Wilson
English
काकुत्स्थ
m.
(-त्स्थः) A name of RĀMA.
2 The name of a sovereign, also Purañjaya.
E.
ककुट् preeminent, अण् affix, and स्थ who stays or is.
Apte
English
काकुत्स्थः [kākutsthḥ], [ककुत्स्थस्यापत्यं, ककुत्स्थ-अण्] A descendant of ककुत्स्थ, an epithet of the kings of the solar dynasty
काकुत्स्थमालोकयतां नृपाणाम्
R.*
6.2
12.3, 46
see ककुत्स्थ.
Apte 1890
English
काकुत्स्थः [ककुत्स्थस्यापत्यं, ककुत्स्थअण्] A descendant of ककुत्स्थ, an epithet of the kings of the solar dynasty
काकुत्स्थमालोकयतां नृपाणां R. 6. 2
12. 30, 46
see ककुत्स्थ.
Monier Williams Cologne
English
काकुत्स्थ
m.
(g. शिवादि,
Pāṇ.
iv, 1, 112) a descendant of Kakutstha,
R.
ii, 110, 28
Rājat.
N.
of Anenas,
MBh.
iii, 13516
of Aja,
Ragh.
vi, 2
of Daśa-ratha,
R.
i, 23, 3
of Rāma, i, 24, 18
Ragh.
xii, 46
of Lakṣmaṇa,
R.
iii, 49, 22
N.
of a sovereign (also Puraṃjaya),
L.
Monier Williams 1872
English
काकुत्स्थ काकुत्स्थ, अस्, m. a descendant of
Kakutstha
an epithet of Anenas, Aja, Daśaratha,
Rāma, Lakṣmaṇa
N. of a sovereign, also Purañjaya
(औ), du. Rāma and Lakṣmaṇa.
Macdonell
English
काकुत्स्थ kākutstha,
m.
descendant of Kakutstha 🞄(ep. of Aja, Daśaratha, Rāma, Lakṣmaṇa).
Benfey
English
काकुत्स्थ काकुत्स्थ, i. e. ककुत्स्थ
+ अ, patron. A descendant of Kakut-
stha, Rām. 1, 23, 3.
Apte Hindi
Hindi
काकुत्स्थः
पुं*
- ककुत्स्थ - अण्
"ककुत्स्थवंशी, सूर्यवंशी राजाओं की उपाधि"
Shabdartha Kaustubha
Kannada
काकुत्स्थ
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಕಕುತ್ಸ್ಥವಂಶದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದವನು /ಕಕುತ್ಸ್ಥರಾಜನ ವಂಶದವನು
निष्पत्तिः - > "अण्" (४-१-११२)
व्युत्पत्तिः - > ककुत्स्थस्य अपत्यम्
प्रयोगाः - > "इक्ष्वाकुवंश्यः ककुदः नृपाणां ककुत्स्थ इत्याहितलक्षणोऽभूत् काकुत्स्थशब्दं यत उन्नतेच्छाः श्लाघ्यं दधत्युत्तरकोसलेन्द्राः ॥"
उल्लेखाः - > रघु० ६-७१
काकुत्स्थ
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಅಜ /ದಶರಥ /ಶ್ರೀರಾಮ /ಲಕ್ಷ್ಮಣ ಮುಂತಾದವರು
प्रयोगाः - > "काकुत्स्थमालोकयतां नृपाणां मनो बभूवेन्दुमतीनिराशम्" "असज्जनेन काकुत्स्थः प्रयुक्तमथ दूषणम् चक्षमे शुभाचारः दूषमिवात्मनः ।"
उल्लेखाः - > रघु० ६-२, रघु० १२-४६
काकुत्स्थ
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಶ್ರೀರಾಮ ಮತ್ತು ಲಕ್ಷ್ಮಣ
प्रयोगाः - > "तं विनिष्पिष्य काकुत्स्थौ पुरा दूषयति स्थलीम् गन्धेनाशुचिना चेति वसुधायां निचख्नतुः"
उल्लेखाः - > रघु० १२-३०
विस्तारः - > द्विवचनान्तं रूपम्
L R Vaidya
English
kAkutsTa {% m. %} A descendant of ककुत्स्थ, an epithet of kings of the Solar dynasty, काकुत्स्थमालोकयतां नृपाणाम् R.vi.2, xii.30, 46.
Mahabharata
English
Kākutstha^1 (“son of Kakutstha”) = Anenas: III, 13516 (Aº).
Kākutstha^2 (“descendant of Kakutstha”) = Rāma, the son of Daśaratha: III, 16013, 16063, 16068, 16079, 16106, 16130, 16221, 16312, 16323, 16510, 16514, 16523, 16537, 16558, 16560.
Kākutstha^3 (do.) = Lakshmaṇa, the son of Daśaratha: III, 16207.
पुराणम्
English
काकुत्स्थ / KĀKUTSTHA. śrī rāma got the name kākutstha because he was born in the dynasty of kakutstha. (See under kakutstha).
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
काकुत्स्थः,
पुं,
(ककुत्स्थस्य नृपतेरपत्यम् शिवादि-त्वात् २१२ अण् ।) श्रीरामचन्द्रः इतिरामायणम्
(यथा, रघुः १२ ४६ ।“असज्जनेन काकुत्स्थः प्रयुक्तमथ दूषणम् ।न चक्षमे शुभाचारः दूषणमिवात्मनः”
ककुत्स्थवंशोद्भवमात्रम् अजराजार्थे यथा रघु-वंशे ।“काकुत्स्थमालोकयतां नृपाणांमनो बभूवेन्दुमतीनिराशम्”
दशरथार्थे यथा रामायणे १०५ ।“प्रतिप्रयाते काकुत्स्थे महेन्द्रः पाकशासनः”
ककुत्स्थ एव स्वार्थे अण् पुरा किल महोक्षरूप-धारिणो महेन्द्रस्य ककुदि स्थित्वा असुरान्जितवानतोऽस्य तथात्वम् ।) पुरञ्जयराजः इतित्रिकाण्डशेषः
(विवरणन्तुककुत्स्थशब्दे द्रष्टव्यम्
)
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
काकुत्स्थ पुंस्त्री ककुत्स्थस्यनृपस्यापत्यं शिवा० अण् ककुत्-स्थवंश्ये स्त्रियां ङीप् कुकुत्स्थशब्दे विवृतिः “काकुत्-स्थमालोकयतां नृपाणाम्” “तं विनिष्पिष्य काकुस्थो पुरादूषयति स्थलोम्” “असज्जनेन काकुत्स्थःप्रयुक्तमथदूषणम्” रघुः “काकुत्स्थ ईषत्स्मयमान आस्त” भट्टिः
Capeller
German
काकुत्स्थ
m.
Nachkomme des Kakutstha
(Bein. Dacaratha's, Rāma's u. Lakṣmaṇa's).
Burnouf
French
काकुत्स्थ काकुत्स्थ
m.
(ककुद्
स्था) prince, chef,
roi, en gén.
Ép. de Rāma.
Stchoupak
French
काकुत्स्थ-
m.
descendant de Kakutstha
ép. de divers personnages, not.
de Rāma et de Lakṣmaṇa.