| YouTube Channel

काकण (kAkaNa)

 
शब्दसागरः
English
काकण
n.
(-णं) A leprosy with black and red spots, considered incur-
able.
E.
काक the Gunja berry,
deriv.
irr
. also with कन् affix काकणक.
Yates
English
काकण (णं) 1.
n.
Leprosy with black
and red spots, which is consi-
dered incurable.
Wilson
English
काकण
n.
(-णं) A leprosy with black and red spots, considered
incurable.
E.
काक the Gunja berry,
deriv.
irr
. also with कन्, affix
काकणक.
Apte
English
काकणम् [kākaṇam], Leprosy with black and red spots.
Apte 1890
English
काकणं Leprosy with black and red spots.
Monier Williams Cologne
English
काकण
n.
(g. गौरादि,
Pāṇ.
iv, 1, 41) a kind of leprosy with black and red spots (so called from its similarity to the black and red seed of the plant Abrus precatorius)
a small coin (= काकणि),
L.
Monier Williams 1872
English
काकण, अम्, n. a leprosy with black and red
spots, considered incurable
(called so from its
similarity to the black and red seed of the plant
Abrus Precatorius.)
Shabdartha Kaustubha
Kannada
काकण
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಒಂದು ವಿಧ ಮಹಾಕುಷ್ಠರೋಗ
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
काकणं,
क्ली,
(कु ईषत् कणति निमीलति इति ।अच् काकणं गुञ्जाफलं तद्वदाकृतिरस्यास्तीतिकृष्णरक्तचिह्णितत्वादस्य तथात्वम् ।) कुष्ठविशेषः ।तस्य लक्षणम् यथा, --“यत् काकणन्तिकावर्णमपाकं तीव्रवेदनम् ।त्रिदोषलिङ्गं तत्कुष्ठं काकणं नैव सिध्यति”
इति माधवकरः
(“काकणं तीव्रदाहरुक्
“पूर्व्वं रक्तञ्च कृष्णञ्च काकणन्तीफलोपमम् ।कुष्ठलिड्गैर्युतं सर्व्वैर्नैकवर्णं ततो भवेत्
दोषभेदीयविहितैरादिशेल्लिङ्गकर्म्मभिः”
इति वाभटे निदानस्थाने १४ अः
“काकणन्तिका वर्णान्यादौ पश्चात् सर्व्वकुष्ठ-लिड्गसमन्वितानि पापीयसां सर्व्वकुष्ठलिङ्गसम्भवेनानेकवर्णानि काकणानीति विद्यात् ।इति निदानस्थाने अः चरकेणोक्तम्
)
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
काकण
न०
सुश्रुतोक्ते महाकुष्ठभेदे “महाकुष्ठान्यौडुम्बरर्ष्य-जिह्वकपालकाकणकपुण्डरीकदद्रुकुष्ठानीति” विभज्य ।“काकणन्तिकाफलसदृश्यान्यतीव रक्तकृष्णानि काकणकम्”इति, लक्षितम् अत्र स्वार्थे कन् “सर्वैरेवोल्वणैर्दोषैः प्राहुःकाकणकं बुधाः” भावप्र० तन्निदानमुक्त्वा “यत् काक-णन्तिकावर्णमपाकं तीव्रवेदनम् त्रिदोषलिङ्ग तत् कुष्ठंकाकणं नैव सिध्यति” काकणन्तिका गुञ्जा गुञ्जावर्णत्वेनमध्ये कृष्णम्, अन्ते रक्तम् अथवा मध्ये रक्तम् अन्तेकृष्णम् अपाकं स्वभावात्, त्रिदोषलिङ्गम् सर्वेषांकुष्ठानां त्रिदोषजत्वेऽपि उल्वणदोषत्रयलिङ्गम्” भावप्र०लक्षितम् अतएव पूर्ववाक्ये उल्वणैर्दोषैरित्युक्तम्