कांस्य (kAMsya)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

शब्दसागरः

English

 कांस्य mn.  (-स्यः-स्यं) A goblet,  a drinking vessel.
	 n.
  (-स्यं)
	 1. White cop-
per or brass,  queen's metal,  any amalgam zinc and copper.
	 2. A
musical instrument,  a sort of gong or plate of bell-metal struck
with a stick or rod.
	 3. A measure: see कंस,  &c.
 E.
  कसि to injure, 
ण्यत् aff.
  

Capeller Eng

English

 कांस्य a.
  brazen
 n.
  brass. 

Yates

English

 कांस्य (स्यः-स्यं) 1.
m.
  n.
  A goblet.
n.
  White copper or brass
 a
gong of bell metal
 a measure.

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

Spoken Sanskrit

English

 
   कांस्य  kAMsya n.
   amalgam   
   एकीकरोति  { एकी- कृ }  ekIkaroti  { ekI- kR } verb 8  amalgamate   
   सम्मिश्रयति  { सं- मिश्र् }  sammizrayati  { saM- mizr } verb denom  amalgamate  
   धातुमिश्रण  dhAtumizraNa n.
   amalgamation   
   दन्त संरस  danta saMrasa m.
   dentist's amalgam   
   कांस्य  kAMsya n.
   any amalgam of zinc and copper   
   सौराष्ट्र  saurASTra n.
   kind of amalgam of zinc or copper  
   सास्थिताम्रार्ध  sAsthitAmrArdha n.
   kind of amalgam of zinc and copper   
   स्वच्छ  svaccha n.
   alloy or amalgam of silver and gold     
            

 
   कांस्य   kAMsya   n.
   brass   
   कांस्य   kAMsya   n.
   bronze    
   कांस्य  kAMsya  adj.
   consisting of brass  
   कांस्य  kAMsya  adj.
   consisting of white-copper or bell-metal or brass   
   कांस्य  kAMsya  n.
   white-copper or bell-metal or brass  
   कांस्य  kAMsya  n.
   kind of musical instrument   
   कांस्य  kAMsya  n.
   queen's metal  
   कांस्य  kAMsya  n.
   particular measure of capacity   
   कांस्य  kAMsya  n.
   amalgam  
   कांस्य  kAMsya  n.
   any amalgam of zinc and copper   
   कांस्य  kAMsya  n.
   drinking vessel of brass  
   कांस्य  kAMsya  n.
   goblet     
            

 
   कांस्य  kAMsya n.
   queen's metal   
   देवीकृति  devIkRti f.
   queen's creation    
   अवरोध  avarodha m.
   queen's or women's apartments   
   अवरोधिक  avarodhika m.
   guard of the queen's apartments    
   पीतलोह  pItaloha m.
   queen's metal or a mixed metal resembling gold    

Wilson

English

 कांस्य
mn.  (-स्यः-स्यं) A goblet,  a drinking vessel.
n.
  (-स्यं)
1 White copper or brass,  queen's-metal,  any amalgam of zinc and copper.
2 A musical instrument,  a sort of gong or plate of bell-metal struck with
a stick or rod.
3 A measure: see कंस,  &c.
E.
  कसि to injure,  ण्यत् aff.
  

Apte

English

कांस्य [kāṃsya],  a.
  [कंसाय पानपात्राय हितं कंसीयं तस्य विकारः यञ् छलोपः cf.
   P.
 IV.*  3.168] Made of white copper or bellmetal
 न पादौ धावयेत्कांस्ये Ms.*
  4.65.

स्यम् Bell-metal or white copper
 Ms.*
  5.114
 Y.*
  1.19.

A gong of bell-metal
 Mb.
 *  4.

A kind of measure. -स्यः -स्यम् A drinking vessel (of brass),  a goblet
 Śi.*
  15.81. Comp.
   -उपदोह a.
  giving a vesselful milk (a cow)
 Mb.
 *  3.186.11, 13. -कारः (-री f.
 ) a brazier,  a worker in the bell-metal. कांस्यकाराः कलादाश्च Śiva.  B.31.17. -तालः a cymbal. -दोह,  -न a.
  giving a copper-pail of milk दत्त्वा धेनुं सुवृतां कांस्यदोहाम् Mb.
 *  13.17.33. सुवर्णशृङ्ग्यः सम्पन्नाः सवत्साः कांस्य-दोहनाः Rām.*
  1.72.23.-नीलम्,  -ली blue vitriol (as collyrium)
 Suśr.2.38.4.-पात्रम्,  -पात्री,  -भाजनम् a brass vessel,  पुत्रा मे बहुक्षीर- घृतमोदनं कांस्यपात्र्यां भुञ्जीरन् Mbh. on P.
 VIII.2.3. -मलम् verdigris.

Apte 1890

English

 कांस्य a. [कंसाय पानपात्राय हितं कंसीयं तस्य विकारः यञ् छलोपः cf. P. IV. 3. 168] Made of white copper or bell-metal
 Ms. 4. 65. 
स्यं 1 Bell-metal or white copper
 Ms. 5. 114
 Y. 1. 190. 
2 A gong of bell-metal. 
स्यः,  
स्यं A drinking vessel (of brass),  a goblet
 Śi. 15. 81. 
Comp. 
कारः (री f.) a brazier,  a worker in bellmetal. 
तालः a cymbal. 
भाजनं a brass-vessel. 
मलं verdigris. 

Monier Williams Cologne

English

 कांस्य mf(आ)n.  (fr.  कंस) consisting of white-copper or bell-metal or brass,  KātyŚr.
  
 MBh.
   xiii,  94,  91
 R.
 
 Mn.
   iv,  65

 कांस्य n.
  white-copper or bell-metal or brass,  queen's metal,  any amalgam of zinc and copper,  Mn.
   v,  114

 xi,  167
 xii,  62
 Yājñ.
  i,  190
 Suśr.
 

 a drinking vessel of brass,  goblet,  ŚāṅkhŚr.
  
 MBh.
  
 R.

 कांस्य n.
  (ifc.  f(आ). ),  Hcat.
  (cf.   AV.
   xviii,  3,  17)

 कांस्य n.
  a kind of musical instrument (a sort of gong or plate of bell-metal struck with a stick or rod),  L.
 

 a particular measure of capacity,  L.
 

Monier Williams 1872

English

 कांस्य कांस्य,  अस्,  आ,  अम् (fr. कंस),  con-
sisting of white copper or brass
 (अम्),  n. white
copper or brass,  queen's metal,  any amalgam of zinc
and copper
 a musical instrument,  a sort of gong or
plate of bell-metal struck with a stick or rod
 a kind
of measure
 (अस्,  अम्),  m. n. a drinking vessel of brass, 
a goblet.
—कांस्य-कार,  अस्,  ई,  m. f. a brazier,  a
pewterer,  a worker in white or bell-metal.
—कांस्य-
ज,  अस्,  आ,  अम्,  made of brass.
—कांस्य-ताल,  अस्,  m.
a cymbal.
—कांस्य-नील,  अस्,  m. blue vitriol con-
sidered as a collyrium
 N. of a monkey
 occasionally
written कांश्य-नील.
—कांस्य-भाजन,  अम्,  n.
brass.
—कांस्य-मय,  अस्,  ई,  अम्,  consisting or made
of brass.
—कांस्य-मल,  अम्,  n. verdigris.
—कांस्य-
माक्षिक,  अम्,  n. a metallic substance,  probably a
kind of pyrites.
—कांस्याभ (°य-आभ),  अस्,  आ,  अम्, 
coloured like brass.

Macdonell

English

 कांस्य kāṃsya,  a.
  brazen
 n.
  brass
 -kāra,  🞄m.  bell-founder
 -tāla,  m.
  cymbal
 -pātra,  🞄n. ,  -ī,  f.
  brazen vessel.

Benfey

English

 कांस्य कांस्य,  i. e. कंस + य, 
 I.
adj.
  Made of brass,  Man.  4,  65.
 II.
n.
 
 1. Brass,  Man.  5,  114.
 2. A drinking
vessel,  MBh. 2,  1751.

Apte Hindi

Hindi

कांस्यः
पुं*
  - "कंसाय पानपात्राय हितं कंसीयं तस्य विकारः- यञ्,  छलोपः"
"कांसे,  जस्ते का बना हुआ"

कांस्यम्
वि* - "कंसाय पानपात्राय हितं कंसीयं तस्य विकारः- यञ्,  छलोपः"
"कांसा,  या जस्ता"

कांस्यम्
वि* - "कंसाय पानपात्राय हितं कंसीयं तस्य विकारः- यञ्,  छलोपः"
कांसे का बना हुआ घड़ियाल

कांस्यः
पुं*
  - "कंसाय पानपात्राय हितं कंसीयं तस्य विकारः- यञ्,  छलोपः"
"जल पीने का बर्तन,  प्याला"

कांस्यम्
नपुं*
   - "कंसाय पानपात्राय हितं कंसीयं तस्य विकारः- यञ्,  छलोपः"
"जल पीने का बर्तन,  प्याला"

कांस्यम्
नपुं*
   - कंस+छ (ईय)+यञ् छलोपः
"कांसी का बना हुआ,  पीतल का बना जल पीने का जलपात्र,  गिलास"

Shabdartha Kaustubha

Kannada

कांस्य
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಕಂಚು /ತಾಮ್ರತವರಗಳಿಂದ ತಯಾರಾದ ಲೋಹ
निष्पत्तिः - > "छः" (५-१-५) । "यञ्" छलोपश्च (४-३-१६८) ।
व्युत्पत्तिः - > कंसाय पानपात्राय हितम् । तस्य विकारः ।
प्रयोगाः - > "ताम्रायःकांस्यरैत्यानां त्रपुणः सीसकस्य च । शौचं यथार्हं कर्तव्यं क्षाराम्लोदकवारिभिः ॥"
उल्लेखाः - > मनु० ५-११४
कांस्य
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಕಂಚಿನ ಜಾಗಟೆ
कांस्य
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः /नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಕಂಚಿನ ಕುಡಿಯುವ ಪಾತ್ರೆ
प्रयोगाः - > "कांस्यमुपहितसरोजपतद्भ्रमरौधभारगुरु राजयोषितः" । "न पादौ धावयेत् कांस्ये कदाचिदपि भाजने" ।
उल्लेखाः - > माघ० १५-८१,  मनु० ४-६५

L R Vaidya

English

 kAMsya {% (I) a. (f. स्या) %} Made of bell-metal,  M.iv.65.

 kAMsya {% (II) n. %} 1. White copper,  Yaj.i.180
 2. a gong of bell-metal.

 kAMsya {% (III) m.n. %} A drinking vessel of brass.

Bopp

Latin

 कांस्य m. n.
1) cuprum album. Wils. «White copper,  Queen's
metal,  any amalgam of zinc and copper».
2) poculum.
3) mensura quaedam. R. Schl. I. 72. 23.

Lanman

English

 kāṃsya,  a. brazen
 as n. brass. [kaṃsá.]

Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch

German

 कांस्य *ein Musikinstrument aus Messing,  Rasas. 50,  12 v.u.
 219b
 Y 34,  6 (Zitat aus?).

Wordnet

Sanskrit

Synonyms:
  कांस्य
adjective
 
पीतलोहस्य पीतलोहेन युक्तम्।
 "सः कांस्यानां पात्राणां स्वच्छतां करोति।"

Sanskrit Tibetan

Tibetan

khro
१) कांस्य २) कुप्यति ३) कुप्यते ४) कोप ५) क्रुद्ध ६) क्रोध ७) टंक ८) द्वेष ९) प्रकुप्यसि १०) विरोध ११) शबल १२) सरकं १३)

mkhar
१) कंस २) कांस्य ३) कुटी ४) कोट ५) कोट्ट ६)

mkhar lder
१) कंस २) कांस्य

अभिधानचिन्तामणिः

Sanskrit

--source--
 
कांस्ये विद्युत्प्रियं घोषं प्रकाशं वङ्गशुल्वजम् ।
घण्टाशब्दमसुराह्वं रवणं लोहजं मलम् ॥ १०४९ ॥
-wordlist-
 
कांस्य (क्ली),  विद्युत्प्रिय (क्ली),  घोष (पुं),  प्रकाश (क्ली),  वङ्गशुल्वज (क्ली),  घण्टाशब्द (क्ली),  असुराह्व (क्ली),  रवण (क्ली),  लोहज (क्ली),  मल (क्ली)

अभिधानचिन्तामणिपरिशिष्टम्

Sanskrit

--source--
 
ताम्रे पवित्रं कांस्यं च सीसके तु महाबलम् ।
चीनपिष्टं समेलूकं कृष्णं च त्रपुबन्धकम् ॥ १५७ ॥
-wordlist-
 
पवित्र (क्ली),  कांस्य (क्ली),  महाबल (क्ली),  चीनपिष्ट (क्ली),  समेलूक (क्ली),  कृष्ण (क्ली),  त्रपुबन्धक (क्ली)

अभिधानरत्नमाला

Sanskrit

कांस्य
कांस्य,  सौराष्ट्रक
आरकूटः स्मृतो रीतिः कांस्यं सौराष्ट्रकं तथा ॥ १७० ॥
verse 2.1.1.170
page 0021

वैजयन्तीकोषः

Sanskrit

Word: कांस्यम्
Root: कांस्य
Gender: नपुं
Number: all
अर्थः ⇒ 
Meaning(s):
⇒ Kind of brass or bell-metal
Shloka(s):
3|2|28|2 ► कांस्यं तु कृत्रिमं नाट्यं प्रभासमसुराह्वयम्॥ (भूमिकाण्डः/शैलाध्यायः)
3|2|29|1 ► घण्टास्वनं भूरिलोहं रवणं लोहजं मलम्। (भूमिकाण्डः/शैलाध्यायः)
3|2|29|2 ► सौराष्ट्रं चाथ सीसोऽस्त्री योगेष्टं भुजगाह्वयम्॥ (भूमिकाण्डः/शैलाध्यायः)
Synonym(s):
➠ 3|2|28|2 ⇢ कांस्यम् (कांस्य) (नपुं) ⇒ Kind of brass or bell-metal ⇒ 
➠ 3|2|28|2 ⇢ कृत्रिमम् (कृत्रिम) (नपुं) ⇒ Kind of brass or bell-metal ⇒ 
➠ 3|2|28|2 ⇢ नाठ्यम् (नाठ्य) (नपुं) ⇒ Kind of brass or bell-metal ⇒ 
➠ 3|2|28|2 ⇢ प्रभासम् (प्रभास) (नपुं) ⇒ Kind of brass or bell-metal ⇒ 
➠ 3|2|28|2 ⇢ असुराह्वयम् (असुराह्वय) (नपुं) ⇒ Kind of brass or bell metal ⇒ 
➠ 3|2|29|1 ⇢ घण्टास्वनम् (घण्टास्वन) (नपुं) ⇒ Kind of brass or bell metal ⇒ 
➠ 3|2|29|1 ⇢ भूरिलोहम् (भूरिलोह) (नपुं) ⇒ Kind of brass or bell-metal ⇒ 
➠ 3|2|29|1 ⇢ रवणम् (रवण) (नपुं) ⇒ Kind of brass or bell-metal ⇒ 
➠ 3|2|29|1 ⇢ लोहजम् (लोहज) (नपुं) ⇒ Kind of brass or bell-metal ⇒ 
➠ 3|2|29|1 ⇢ मलम् (मल) (नपुं) ⇒ Kind of brass or bell-metal ⇒ 
➠ 3|2|29|2 ⇢ सौराष्ट्रम् (सौराष्ट्र) (नपुं) ⇒ Kind of brass or bell-metal ⇒ 
Related word(s):
    

शब्दकल्पद्रुमः

Sanskrit

 कांस्यं,  क्ली,
   (कंसाय पानपात्राय हितं कंसीयं तस्यविकारः इति । “कंसीयपरिसव्ययोरिति” । ४ । ३ ।१६८ यञ् छस्य लुक् च । यद्वा कंसमेव इति स्वार्थेयञ् प्रत्ययः ।) ताम्ररङ्गमिश्रितधातुः । काँसा इतिभाषा । तत्पर्य्यायः । कंसम् २ कंसास्थि ३ ताम्रार्द्धम्४ । इति त्रिकाण्डशेषः ॥
 सौराष्ट्रकम् ५ घोषम् ६कांसीयम् ७ वह्निलोहकम् ८ दीप्तिलोहम् ९घोरघुष्यम् १० दीप्तिकांस्यम् ११ कास्यम् १२ ।अस्य गुणाः तिक्तत्वम् । उष्णत्वम् । चक्षुर्हितका-रित्वम् । वातकफविकारनाशित्वम् । रूक्षत्वम् ।कषायत्वम् रुचिकारित्वम् । लघुत्वम् । दीपनत्वम् ।पाचनत्वम् । पथ्यत्वञ्च । इति राजनिर्घण्टः ॥
 अम्ल-रसत्वम् । विशदत्वम् । लेखनत्वम् । सारकत्वम् ।पित्तनाशित्वम् इति राजवल्लभः ॥
 दृढदेहायुर्वृद्धि-कारित्वम् । इति सुखबोधः ॥
(“उपधातुर्भवेत् कांस्यं द्वयोस्तरणिरङ्गयोः ।कांस्यस्य तु गुणा ज्ञेयाः स्वयोनिसदृशा जनैः ।संयोगजप्रभावेण तस्यान्येऽपि गुणाः स्मृताः ॥
कांस्यङ्कषायन्तिक्तोष्णं लेखनं विशदं सरम् ।गुरुनेत्रहितं रूक्षं कफपित्तहरम्परम्” ॥
इति भांवप्रकाशस्य पूर्व्वखण्डे १ भागे ॥
)तत्शोधनमारणमाह ।“अनेनैव विधानेन कांस्यं विड्गन्धलेपितम् ।मारयेद्बुद्धिमान् तैद्यो मृतं भवति चूर्णवत्” ॥
अन्यच्च ।“द्विक्षारं पञ्चलवणं सप्तधाम्लेन भावयेत् ।कांस्यारकुटपत्राणि तेन कल्केन लेपयेत् ।बद्ध्वा गजपुटे पच्याच्छुद्धिमायाति नान्यथा” ॥
अन्यच्च ।“ताम्रवच्छोधन कृत्वा ताम्रवन्मारयेद्बुधः” ॥
अन्यच्च ।“कज्ज्वलीं तत्समां दत्त्वा मर्द्दयेन्निम्बुकद्रवैः ।एवं पुटत्रयेणैव निरुत्थं भस्म जायते” ॥
इति सुखबोधः ॥

वाचस्पत्यम्

Sanskrit

 कांस्य न०
  कंसाय पानपात्राय हितं कंसीयं तस्य विकारः यञ्छलीपः । ताम्ररङ्गजधातुभेदे कंसशब्दे विवृतिः । “न पादौधावयेत् कांस्ये कदाचिदपि भाजने” मनुः । अस्य शोध-नविधिर्भावप्र० उक्तो यथा--“पत्तलीकृत्य पत्राणिकांस्यस्याग्नौ प्रतापयेत् । निषिञ्चेत् तप्ततप्तानि तैले तक्रेच काञ्जिके । गोमूत्रे च कुलत्यानां कषाये च त्रिधात्रिधा । एवं कांस्यस्य रीतेश्च विशुद्धिः सम्प्रजायते” ।मारणविधिस्तत्रैव “अर्कक्षीरेण सम्पिष्टो गन्धकस्तेनलेपयेत् । समेन कांस्यपत्राणि शुद्धान्यम्लद्रवैर्मुहुः । ततो-मूषापुटे धृत्वा पचेद् गजपुटेन च । एवं पुटद्वयात् कांस्यंरीतिश्च म्रियते ध्रुवम्” तस्य गुणाः यथा--“कांस्यं कषायंतीक्ष्णोष्णं लेखनं विशदं सरम् । गुरु नेत्रहितं रूक्षंकफपित्तहरं परम्” भावप्र० । “कांस्यमुपहितसरोज-सापतत्” माघः ।

Capeller

German

 कांस्य messingen
 n.
  Messing.

Burnouf

French

 कांस्य कांस्य n.
  (कंस) cuivre blanc,  sorte de
laiton
		 sorte de tam-tam ou plateau de métal que l'on frappe avec
une baguettte.
		 Mesure. -- M. n.
  vase à boire,  gobelet de métal.
कांस्यकार m.
  (कृ) ouvrier qui travaille le cuivre
blanc.
कांस्यनील m.
  bleu de cuivre,  collyre fait avec du sulfate
de cuivre.

Stchoupak

French

 कांस्य-
 a. de cuivre,  de laiton 
 nt. cuivre jaune,  laiton 
 gobelet de
cuivre.
°कोशी- f.
  n.
  d'un instrument musical.
°दोह- a. qui a un seau de cuivre jaune pour traire le lait 
°दोहन- id.
°नील- a. foncé comme le cuivre 
 m.
  n.
  d'un singe.
कांस्योपदोह- -न- a. = °दोह-।

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.