| YouTube Channel

कसः (kasaH)

 
Apte
English
कसः [kasḥ], A touch-stone
cf.
 कष.
Apte 1890
English
कसः A touchstone
cf. कष.
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
 निकषः, शाणः, शानः, कसः, आकषः, कषः, निकसः, हेमलः
noun
प्रस्तरभेदः येन स्वर्णादीनां गुणाः ज्ञायते
"स्वर्णकारः निकषेन सुवर्णपरीक्षा करोति"
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
कसः,
पुं,
 (कसति विकसतीति । कस + अच् । कसतिविकसति स्वर्णादिरत्र वा । कस + आधारे अच् ।)कषः । इत्यमरटीकायां भरतः ॥
कष्टिपातर इतिभाषा । पूर्व्वोक्तधात्वर्थोऽप्यत्र ॥
(यथा नैषधे २ । ६९ ।“कसपाषाणनिभे नभस्तले” ॥
)
कृदन्तरूपमाला
Sanskrit
1 {@“कस गतौ”@} 2 ‘गतिशासनयोः कस्ते कसतीति गतौ शपि।’ 3 इति देवः।
4 कासकः-सिका, कासकः-सिका, चिकसिषकः-षिका, 5 चनीकसकः-सिका
कसिता-त्री, कासयिता-त्री, चिकसिषिता-त्री, चनीकसिता-त्री
कसन्-न्ती, कासयन्-न्ती, चिकसिषन्-न्ती
-- कसिष्यन्-न्ती-ती, कासयिष्यन्-न्ती-ती, चिकसिषिष्यन्-न्ती-ती
कासयमानः, कासयिष्यमाणः, चनीकस्यमानः, चनीकसिष्यमाणः
6 कः-कसौ-कसः
-- -- -- 7 कसितम्-तः, कासितः-तम्, चिकसिषितः, चनीकसितः-तवान्
कसः, 8 कासः, 9 कस्वरः, 10 कशनीयकासी, कासः, चिकसिषुः, चिकासयिषुः, चनीकसः
कसितव्यम्, कासयितव्यम्, चिकसिषितव्यम्, चनीकसितव्यम्
कसनीयम्, कासनीयम्, चिकसिषणीयम्, चनीकसनीयम्
कास्यम्, कास्यम्, चिकसिष्यम्, चनीकस्यम्
ईषत्कसः-दुष्कसः-सुकसः, -- -- कस्यमानः, कास्यमानः, चिकसिष्यमाणः, चनीकस्यमानः
कासः, 11 विकासः, कासः, चिकसिषः, चनीकसः
कसितुम्, कासयितुम्, चिकसिषितुम्, चनीकसितुम्
कस्तिः, कासना, चिकसिषा, चिकासयिषा, चनीकसा
कसनम्, कासनम्, चिकसिषणम्, चनीकसनम्
कसित्वा, कासयित्वा, चिकसिषित्वा, चनीकसित्वा
विकस्य, विकास्य, विचिकसिष्य, विचनीकस्य
कासम् २, कसित्वा २, कासम् २, कासयित्वा २, चिकसिषम् २, चिकसिषित्वा २, चनीकसम् २
चनीकसित्वा २।
प्रासङ्गिक्यः
01
=>
 (१८०)
02
=>
 (१-भ्वादिः-८६०। सक। सेट्। पर। ज्वलादिः।)
03
=>
 (श्लो। १९२)
04
=>
 [[३। ‘अत उपधायाः’ (७-२-११६) इति वृद्धिः।]]
05
=>
 [[४। ‘नीग्वञ्चुस्रंसुध्वंसुभ्रंसुकसपतपदस्कन्दाम्’ (७-४-८४) इत्यभ्यासस्य नीक्।]]
06
=>
 [[५। ‘ससजुषो रुः’ (८-२-६६) इति रुत्वम्। विसर्गः।]]
07
=>
 [पृष्ठम्०१७६+ २६]
08
=>
 [[१। ‘ज्वलितिकसन्तेभ्यो णः’ (३-१-१४०) इति वा णः। पक्षे पचाद्यच्।]]
09
=>
 [[२। ‘स्थेशभासपिसकसो वरच्’ (३-२-१७५) इति वरच् ताच्छीलिकः।]]
10
=>
 [[आ। ‘स्वीयैश्चकंसे कशनीयकासी रमोष्ठनिंसी नतचित्तनिञ्जी।।’ धा। का। २-४५।]]
11
=>
 [[B। ‘क्रोशैर्जनाः कोचगलान् मरालान् बोधन्ति यत्राम्बुरुहां विकासे।।’ धा। का। २। २४।]]