| YouTube Channel

कविः (kaviH)

 
Hindi
Hindi
कवि
Apte Hindi
Hindi
कविः
पुं*
 - कु-इ
"बुद्धिमान पुरुष, विचारक ऋषि"
कविः
पुं*
 - कु-इ
काव्यकार
कविः
पुं*
 - कु-इ
असुरों के आचार्य शुक्र की उपाधि
कविः
पुं*
 - कु-इ
"वाल्मीकि, आदिकवि"
कविः
पुं*
 - कु-इ
ब्रह्मा
कविः
पुं*
 - कु-इ
सूर्य
कविः
स्त्री*
 - -
लगाम का दहाना
कविः
पुं*
 - कु+इ
"विचारक, कविता करने वाला"
कविः
पुं*
 - कु+इ
वाल्मीकि
कविः
पुं*
 - कु+इ
ब्रह्मा
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
 मरुत्, कविः
noun
देवताविशेषः
"मरुताम् पश्यतां तस्य शिरांसि पतितान्यपि मनो नातिविशश्वास पुनः सन्धानशङ्कीनाम्"[रघु 12.101]"
Synonyms:
 वरुणः, प्रचेताः, पाशी, यादसांपतिः, अप्पतिः, यादःपतिः, अपांपतिः, जम्बुकः, मेघनादः, जलेश्वरः, परञ्जयः, दैत्यदेवः, जीवनावासः, नन्दपालः, वारिलोमः, कुण्डली, रामः, सुखाशः, कविः, केशः
noun
एका वैदिकी देवता या जलस्य अधिपतिः अस्ति इति मन्यते।
"वेदेषु वरुणस्य पूजनस्य विधानम् अस्ति।"
Synonyms:
 कविः
noun
यः काव्यं लिखति।
"रवीन्द्रनाथ टागोर महोदयः ख्यातः कविः आसीत्।"
Synonyms:
 शुक्राचार्यः, असुराचार्यः, दैत्यगुरुः, काव्यः, उशनाः, भार्गवः, कविः
noun
एकः ऋषिः यः दानवानां गुरुः अस्ति इति मन्यन्ते।
"शुक्राचार्यः दानवानां उत्थानार्थे प्रायतत।"
Synonyms:
 इन्द्रः, देवराजः, जयन्तः, ऋषभः, मीढ्वान्, मरुत्वान्, मघवा, विडोजा, पाकशासनः, वृद्धश्रवाः, सुनासीरः, पुरुहूतः, पुरन्दरः, जिष्णुः, लेखर्षभः, शक्रः, शतमन्युः, दिवस्पतिः, सुत्रामा, गोत्रभित्, वज्री, वासवः, वृत्रहा, वृषा, वास्तोस्पतिः, सुरपतिः, बलारातिः, शचीपतिः, जम्भभेदी, हरिहयः, स्वाराट्, नमुचिसूदनः, संक्रन्दनः, दुश्च्यवनः, तुराषाट्, मेघवाहनः, आखण्डलः, सहस्त्राक्षः, ऋभुक्षा, महेन्द्रः, कोशिकः, पूतक्रतुः, विश्वम्भरः, हरिः, पुरुदंशा, शतधृतिः, पृतनाषाड्, अहिद्विषः, वज्रपाणिः, देवराजः, पर्वतारिः, पर्यण्यः, देवताधिपः, नाकनाथः, पूर्वदिक्कपतिः, पुलोमारिः, अर्हः, प्रचीनवर्हिः, तपस्तक्षः, बिडौजाः, अर्कः, उलूकः, कविः, कौशिकः, जिष्णुः
noun
सा देवता या स्वर्गस्य अधिपतिः इति मन्यते।
"वेदेषु इन्द्रस्य सूक्तानि सन्ति।"
Synonyms:
 देवः, देवता, सुरः, अमरः, निर्जरः, त्रिदशः, सुपर्वा, सुमनाः, त्रिदिवेशः, दिवौकाः, आदितायः, दिविषत्, लेखः, अदितिनन्दनः, ऋभुः, अमर्त्यः, अमृतान्धाः, बर्हिर्मुखा, क्रतुभुक्, गीर्वाणः, वृन्दारकः, दनुजारिः, आदित्यः, विबुधः, सुचिरायुः, अस्वप्नः, अनिमिषः, दैत्यारिः, दानवारिः, शौभः, निलिम्पः, स्वाबाभुक्, दनुजद्विट्, द्युषत्, दौषत्, स्वर्गी, स्थिरः, कविः
noun
हिन्दुधर्मानुसारी यः सर्वभूतेभ्यः पूजनीयाः।
"अस्मिन् देवालये नैकाः देवताः सन्ति।"
Synonyms:
 अग्निः, पावकः, पावनः, तेजः, वह्निः, ज्वलनः, अनलः, कृशानुः, वायुसखा, वायुसखः, दहनः, शिखी, शिखावान्, कृष्णवर्त्मा, अरणिः, घासिः, दावः, पचनः, पाचनः, पाचकः, जुहुवान्, वाशिः, अर्चिष्मान्, प्रभाकरः, छिदिरः, शुन्ध्युः, जगनुः, जागृविः, अपाम्पितः, जलपित्तः, अपित्तम्, हिमारातिः, फुत्करः, शुक्रः, आशरः, समिधः, चित्रभानुः, ज्वालाजिह्वा, कपिलः, विभावसुः, तमोनुद्, शुचिः, शुक्रः, दमुनः, दमीनः, अगिरः, हरिः, कविः
noun
तेजःपदार्थविशेषः।
"पर्वते दृश्यमानः धूमः अग्नेः सूचकः।"
Synonyms:
 कविः
noun
प्राचीनानां मुनीनां नाम विशेषः ।
"प्राचीनकालीनानां नैके ऋषयः कविः इति नाम्ना ख्याताः आसन्"
Synonyms:
 कविः
noun
एकः पुरोहितः ।
"सोमस्य पुरोहितः कविः अस्ति"
Synonyms:
 कविः
noun
यज्ञस्य कक्ष्यायाः द्वारम् ।
"कवेः उल्लेखः तैत्तिरियसंहितायां वर्तते"
Tamil
Tamil
கவி: : புத்திசாலி, முனிவன், சிந்தனையாளன், கவி வால்மீகி, சூரியன், பிரம்மா.
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
कविः,
पुं,
 (कवते सर्व्वं जानाति सर्व्वं वर्णयति सर्व्वंसर्व्वतो गच्छति वा । कव् इन् । यद्वा कुशब्दे +“अचः इः” । उणां ४ । १३८ । इति इः ।)ब्रह्मा । इति हेमचन्द्रः ॥
(अयमादिकविः यथा, “तेने ब्रह्महृदा य आदिकवये” इति भागवते ।१ । १ ॥
) “वाल्मीकिमुनिः । (एकोऽभून्नलिनात्ततस्तु पुलिनात् वल्मीकतश्चापरस्त एव प्रथिताःकवीन्द्रगुरवस्तेभ्यो नमस्कुर्म्महे” । इत्युद्भटः ॥
)शुक्राचार्य्यः । (यथा महाभारते १ । ६६ । ४२ ।“ब्रह्मणो हृदयं भित्त्वा निःसृतो भगवान् भृगुः ।भृगोः पुत्त्रः कविर्विद्वान् शुक्रः कविसुतो ग्रहः” ॥
)मृर्य्यः । काव्यकरः । (यथा रघुः १ । ३ ।“मन्दः कवियशः प्रार्थी गमिष्याम्युपहास्यताम्” ॥
)ग्वलीने स्त्री । इति मेदिनी ॥
(विष्णुः । यथामहामारते १३ । १४९ । २७ ।“वेदो वेदविदव्यङ्गो वेदाङ्गो वेदवित् कविः” ॥
)कल्किदेवस्य ज्येष्ठम्राता । यथा, --“कल्केर्ज्येष्ठास्त्रयः शूराः कविप्राज्ञसुमन्त्रकाः ।तातमातृप्रियकरा गुरुविप्रप्रतिष्ठिताः” ॥
इति कल्किपुराणे २ अध्यायः ॥
* अपि च ।“विशाखयूपभूपालः प्रायात् साधुजनप्रियः ।कल्किं द्रष्टुं हरेरंशमाविर्भूतञ्च सम्भले ॥
कविं प्राज्ञं सुमन्त्रञ्च पुरस्कृत्य महाप्रभम् ।गार्ग्यभर्ग्याविशालैश्च ज्ञातिभिः परिवारितम् ।विशाखयूपो ददृशे चन्द्रं तारागणैरिव” ॥
इति तत्रैव ३ अध्यायः ॥
* ॥
चौरयोद्धा । यथा ।“वेधस्थाने रणे भङ्गो दुर्गे खण्डिः प्रजायते ।कविप्रवेशनं तत्र योधाघातश्च तत्र वै” ॥
इति सर्व्वतोयद्रचक्रे ज्योतिस्तत्त्वम् ॥
कविः, त्रि, (कवते श्लोकान् ग्रथते वर्णयति वा ।कव् + इन् ।) पण्डितः । इत्यमरः । २ । ७ । ५ ॥
(यथा मनुः २ । १५१ ।“अध्यापयामास पितॄन् शिशुराङ्गिरसः कविः” ॥
)
कविः,
स्त्री,
 (कवति शब्दायते इति । कुशब्दे “अच्इः” । उणां । ४ । १३८ इति इः । अश्वमुखे श-ब्दायमानत्वात्तथात्वम् ।) खलीनः । इति मेदिनी ।लागाम् इति भाषा ॥