| YouTube Channel

कल्य (kalya)

 
शब्दसागरः
English
कल्य
mfn.
(-ल्यः-ल्या-ल्यं)
1. Ready, prepared, armed.
2. Healthy, free from
sickness.
3. Clever, dexterous.
4. Deaf and dumb.
5. Auspicious,
(speech or discourse.)
6. Counselling, monitory.
7. Sound, perfect,
free from mental or bodily imperfections.
n.
(-ल्यं)
1. The dawn or
break of day.
2. Yesterday.
3. Tomorrow.
nf. (-ल्यं-ल्या)
1. Spirituous
liquor.
2. Congratulation, good wishes, annunciation of good
tidings.
f.
(-ल्या) Emblic myrobalan: see हरीतकी.
E.
कल् to count,
&c. यक्
aff.
Capeller Eng
English
कल्य
a.
well, healthy, ready, able, capable.
n.
health
dawn, daybreak
an intoxicating drink. कल्यम्, कल्ये॑ & कल्य (°—)
early.
Yates
English
कल्य (ल्यः-ल्या-ल्यं)
a. Ready
healthy,
clever
deaf. 1.
n.
Spirituous li-
quor
yesterday
to-morrow.
f.
Spirituous liquor
emblic myro-
balan
the dawn of day.
Spoken Sanskrit
English
कल्य - kalya -
adj.
- admonitory
कल्य - kalya -
adj.
- healthy
कल्य - kalya -
adj.
- ready for
कल्य - kalya -
adj.
- ready or prepared for
कल्य - kalya -
adj.
- strong
कल्य - kalya -
adj.
- deaf and dumb
कल्य - kalya -
adj.
- free from sickness
कल्य - kalya -
adj.
- well
कल्य - kalya -
adj.
- agreeable
कल्य - kalya -
adj.
- perfect
कल्य - kalya -
adj.
- hale
कल्य - kalya -
adj.
- free from sickness
कल्य - kalya -
adj.
- auspicious
कल्य - kalya -
adj.
- prepared for
कल्य - kalya -
adj.
- clever
कल्य - kalya -
adj.
- vigorous
कल्य - kalya -
adj.
- healthy
कल्य - kalya -
adj.
- instructive
कल्य - kalya -
adj.
- ready
कल्य - kalya -
adj.
- dexterous
कल्य - kalya -
adj.
- sound
कल्य - kalya -
f.
- spirituous liquor
कल्य - kalya -
n.
- morning
कल्य - kalya -
n.
- yesterday
कल्य - kalya -
n.
- good wishes
कल्य - kalya -
n.
- health
कल्य - kalya -
n.
- good tidings
कल्य - kalya -
n.
- dawn
कल्य - kalya -
n.
- Indian gooseberry or aamlaa tree [ Emblic Myrobalan - Bot. ]
कल्य ओइत्त - kalya oitta -
adj.
- sound in mind
कल्य kalya
adj.
hale
दृढवपुस् dRDhavapus
adj.
hale and hearty
कल्य kalya
adj.
admonitory
Wilson
English
कल्य
mfn.
(-ल्यः-ल्या-ल्यं)
1 Ready, prepared, armed.
2 Healthy, free from sickness.
3 Clever, dexterous.
4 Deaf and dumb.
5 Auspicious, (speech or discourse.)
6 Counselling, monitory.
7 Sound, perfect, free from mental or bodily imperfections.
n.
(-ल्यं)
1 The dawn or break of day.
2 Yesterday.
3 Tomorrow.
nf. (-ल्यं-ल्या)
1 Spirituous liquor.
2 Congratulation, good wishes, annunciation of good tidings.
f.
(-ल्या)
Emblic myrobalan: see हरीतकी.
E.
कल to count, &c. यक्
aff.
Apte
English
कल्य [kalya],
a.
[कलयति चेष्टामत्र, कल्-यक्
कल् कर्मणि यत्, कलासु साधु कला-यत् वा Tv.]
Sound, free from sickness, healthy
सर्वः कल्ये वयसि यतते लब्धुमर्थान्कुटुम्बी
V.*
3.1
Y.*
1.28
यावदेव भवेत्कल्यस्तावच्छ्रेयः समाचरेत्
Mb.
Ready, prepared
कथयस्व कथामेतां कल्याः स्मः श्रवणे तव
Mb.
* 1.5.3.
Clever.
Agreeable, auspicious (as a discourse)
स्नुषामब्रवीत्काले कल्यवादी महातपाः
Mb.
* 11.14.6.
Deaf and dumb.
Instructive.
Perfect in arts
कल्यो निरामये सज्जे दक्षे साधौ कलासु Nm.
ल्यम् Dawn, daybreak
इदं कल्य उत्थाय महापुरुषलक्षणम्
Bhāg.*
12.11.26.
To-morrow.
Spirituous liquor.
Congratulation, good wishes.
Good news.
ल्यः means
सामदानादिभिः कल्यैः (आनय)
Rām.*
4.37.9.
Hurling, casting (of missiles)
Mb.
* 7.195.3.
Comp.
-आशः, -जग्धिः
f.
the morning meal, breakfast. -पालः, -पालकः a distiller. -वर्तः morning meal, breakfast. भोः सुखं आमयपरिभूतमकल्यवर्तं
Ś.*
3. (-तम्) (hence) anything light, trivial, or unimportant
a trifle
ननु कल्यवर्तमेतत्
Mk.*
2 but a trifle
स्त्रीकल्यवर्तस्य कारणेन 4
इदानीमर्थ- कल्यवर्तस्य कारणादिदमकार्यं करोति 9.
Apte 1890
English
कल्य a. [कलयति चेष्टामत्र, कल्-यक्
कल् कर्मणि यत्, कलासु साधु कला-यत् वा Tv.] 1 Sound, free from sickness, healthy
सर्वः कल्ये वयसि यतते लब्धुमर्थान्कुटुंबी V. 3. 1
Y. 1. 28
यावदेव भवेत्कल्यस्तावच्छ्रेयः समाचरेत् Mb.
2 Ready, prepared
कथयस्व कथामेतां कल्याः स्मः श्रवणे तव Mb.
3 Clever.
4 Agreeable, auspicious (as a discourse).
5 Deaf and dumb.
6 Instructive.
ल्यं 1 Dawn, day-break.
2 To-morrow.
3 Sprituous liquor.
4 Congratulation, good wishes.
5 Good news.
Comp.
आशः,
जग्धिः f. the morning meal, breakfast.
पालः,
पालकः a distiller.
वर्तः morning meal, breakfast. (
र्तं) (hence) anything light, trivial, or unimportant
a trifle
ननु कल्यवर्तमेतत् Mk. 2 but a trifle
स्त्रीकल्यवर्तस्य कारणेन 4
इदानीमर्थकल्यवर्तस्य कारणादिदमकार्यं करोति 9.
Monier Williams Cologne
English
कल्य mf(आ)n. (√ 3. कल्,
T.
) well, healthy, free from sickness (cf. अ-क्°,
Gaut.
ix, 28)
hale, vigorous,
MBh.
ii, 347
Naiṣ.
Yājñ.
i, 28
sound, perfect, strong,
MBh.
clever, dexterous,
L.
ready or prepared for (loc. or
inf.
),
MBh.
agreeable, auspicious (as speech),
L.
instructive, admonitory,
L.
deaf and dumb (cf. कल and कल्ल),
L.
कल्य
n.
health,
L.
dawn, morning,
L.
yesterday,
L.
कल्य (अम्, आ)
n.
f.
spirituous liquor,
L.
(cf. कदम्बरी)
Monier Williams 1872
English
कल्य कल्य, अस्, आ, अम् (rt. 3. कल्?), well,
sound, healthy, free from sickness
ready, prepared,
armed
clever, dexterous
agreeable, auspicious (as a
speech or discourse)
instructive, admonitory
deaf and
dumb [cf. कल and कल्ल]
(अम्), n. dawn, day-
break
to-morrow
yesterday (?)
कल्यम् or कल्ये,
ind. at day-break
(अम् or आ), n. f. spirituous liquor
congratulation
good wishes
good tidings
(आ), f.
Emblic Myrobalan, see हरीतकी
[cf. Gr. καλός
καλλίων, κάλλιστος &c., for καλyος &c.]
—कल्य-
जग्धि, इस्, f. the morning-meal, breakfast.
—कल्य-
त्व, अम्, n. or कल्य-ता, f. health
recovery, con-
valescence.
—कल्य-पाल or कल्या-पाल or कल्य-
पालक or कल्या-पालक, अस्, m. a distiller.
—कल्-
य-वर्त, अस्, m. the morning-meal, breakfast
a
light meal
(अम्), n. anything light, a trifle, a trivial
or unimportant matter
[cf. प्रातराश।]
Macdonell
English
कल्य kal-ya,
a.
healthy, vigorous
ready (for, 🞄lc. or inf. )
clever
n.
health
day-break (-m, 🞄lc., °—, at day-break)
intoxicating liquor: 🞄-tā,
f.
health.
Benfey
English
कल्य कल्य (i. e. कृ + य, cf. कल्याण,
of which the lingual ण् proves that the
original form was कर्याण, cf. also
καιρός)
I.
adj.
,
f.
या।
1. Healthy, MBh.
2, 1974.
2. Ready, MBh. 1, 865.
II.
n.
Dawn, MBh. 1, 6304.
III. कल्य +
म्, adv. At break of day, MBh. 1, 6304.
कल्यम्-कल्यम्, Every morning, Rām.
4, 44, 112.
--
Comp.
अति-कल्यम्, adv. too
early in the morning, Man. 4, 140.
Apte Hindi
Hindi
कल्य
वि* - कल्-यत्
"स्वस्थ, नीरोग, तन्दुरुस्त"
कल्य
वि* - कल्-यत्
"तत्पर, सुसज्जित"
कल्य
वि* - कल्-यत्
चतुर
कल्य
वि* - कल्-यत्
"रुचिकर, मङ्गलमय"
कल्य
वि* - कल्-यत्
बहरा और गूँगा
कल्य
वि* - कल्-यत्
शिक्षाप्रद
कल्यम्
नपुं*
- कल्-यत्
"प्रभात, पौ फटना"
कल्यम्
नपुं*
- कल्-यत्
आने वाला कल
कल्यम्
नपुं*
- कल्-यत्
मादक शराब
कल्यम्
नपुं*
- कल्-यत्
"बधाई, मंगल कामना"
कल्यम्
नपुं*
- कल्-यत्
शुभ समाचार
कल्य
वि* - कला+यत्
ललित कलाओं में दक्ष
Shabdartha Kaustubha
Kannada
कल्य
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಪ್ರಾತಃಕಾಲ
निष्पत्तिः - > कल (गतौ सङ्ख्याने च) - "यक्" (उ० ४-१११)
व्युत्पत्तिः - > कलयति चेष्टामत्र
प्रयोगाः - > "अनुनयमगृहीत्वा व्याजसुप्ता पराची रुतमथ कृकवाकोस्तारमाकर्ण्य कल्पे"
उल्लेखाः - > माघ० ११-९
कल्य
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಜೇನುತುಪ್ಪ
कल्य
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಕಿವುಡ ಮತ್ತು ಮೂಗ /ಶ್ರೋತ್ರೇಂದ್ರಿಯ ಮತ್ತು ವಾಗಿಂದ್ರಿಯಗಳಿಲ್ಲದವನು /ಕೇಳುವ ಮತ್ತು ಮಾತಾಡುವ ಶಕ್ತಿಯಿಲ್ಲದವನು
कल्य
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಸಮರ್ಥನಾದ /ದಕ್ಷನಾದ
प्रयोगाः - > "कल्याणि कल्यानि तवाङ्गकानि कच्चित्तमां चित्तमनाविलं ते"
उल्लेखाः - > नैष० ८-५७
कल्य
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಸಿದ್ಧವಾಗಿರುವ
प्रयोगाः - > "कथयस्व कथामेतां कल्याः स्म श्रवणे तव"
उल्लेखाः - > भा० आदि० ५-३
कल्य
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ರೋಗವಿಲ್ಲದವನು /ಆರೋಗ್ಯದಿಂದಿರುವವನು
कल्य
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಮಂಗಳವಚನವನ್ನಾಡುವ /ಒಳ್ಳೆಯ ಮಾತನ್ನಾಡುವ
कल्य
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಉಪಾಯದ ಮಾಟನ್ನಾಡುವ
L R Vaidya
English
kalya {% (I) a. (f. ल्या) %} 1. Sound, healthy, सर्वः कल्ये वयसि यतते लब्धुमर्थान्कुटुंबी Vikr.iii., Yaj.i.28
2. ready, prepared, कथयस्व कथामेतां कल्याः स्मः श्रवणे तव Bh.
3. clever
4. agreeable, auspicious (as a discourse)
5. deaf and dumb.
kalya {% (II) n. %} 1. Dawn, day-break
2. tomorrow
3. spirituous liquor
4. congratulation, good wishes.
Bopp
Latin
कल्य (r. कल् s. य)
1) praeparatus.
2) sanus.
3) n. dilu-
culum, ortus lucis, tempus matutinum v. sq. (V. कल्याण
et cf. gr. ϰαλός
e ϰαλλός - ϰαλλίων, ϰάλλιστος, ϰαλλι-, ϰάλλος - per assimilationem e ϰαλϳος sicut ἄλλος
ex ἀλϳος, v. अन्य.)
Lanman
English
kalya, a. well, healthy. [cf. κᾱλός, ‘fair’:
prob. not akin are AS. hāl, Eng. hale,
whole.]
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
चतुर, चतुरक, निपुण, निष्ण, निष्णात, विशारद, पटु, प्रवीण, प्राज्ञ, विचक्षण, विदग्ध, पटुमति, पटिष्ठ, पटीयस्, पेशल, प्रणत, प्रतीत, अणुक, अभिज्ञ, उल्लाघ, ऋभु, ऋभुमत्, ऋभुष्ठिर, ऋभ्व, ऋभ्वन्, ऋभ्वस्, करण, कर्मठ, कर्मण्य, कलाप, कलिङ्ग, कल्य, कारयितव्यदक्ष, कुशल, कुशलिन्, कृतकर्मन्, कृतमुख, कृतिन्, कृत्नु, क्रियापटु, छेक, छेकल, छेकाल, तूर्णि, तेजीयस्, धीवन्, धीवर, धृत्वन्, धृषु, नदीष्ण, नयक, नागर, नागरक, नागरिक, निर्ग्रन्थक, निर्ग्रन्थिक, प्रोह, प्रौण, बहुपट, बुध, बुध्द, मतिमत्, मनस्विन्, मर्मज्ञ, विज्ञ, विडङ्ग, विदुर, विद्वल, शिक्व, सुधी, सुविचक्षण, समाप्त
adjective
यः चातुर्येण कार्यं करोति।
"चतुरेण आरक्षकेण अपराद्धानां एकः सङ्घः गृहीतः।"
Synonyms:
निरामय, वार्त, कल्य, उत्तम, कुशल, कुशलवत्, नीरुज, कुशलिन्, कुशलि, निर्व्याधि, पटु, उल्लाघ, लघु, अगद, निर्ज्वर, विगद, विरोग, अनामय, अरुक् अरोग, अरोगिन्, अरोग्य आयुष्मत्, आरोग्यवत्, निरातङ्क, अयक्ष्म, सहारोग्य, सुस्थ, सुस्थित
adjective
निर्गतः आमयो यस्मात्।
"सर्वे निरामयाः सन्तु।"
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
त्रिंशता तैरहोरात्रस्तत्राहर्दिवसो दिनम्
दिवं द्युर्वासरो घस्रः प्रभातं स्यादहर्मुखम् १३८
व्युष्टं विभातं प्रत्यूषं कल्यप्रत्युषसी उषः
काल्यं मध्याह्णस्तु दिवामध्यं मध्यंदिनं सः १३९
-wordlist-
अहोरात्र (पुंक्ली), अहन् (क्ली), दिवस (पुं), दिन (पुंक्ली), दिव (क्ली), द्यु (पुं), वासर (पुं), घस्र (पुं), प्रभात (क्ली), अहर्मुख (क्ली), व्युष्ट (क्ली), विभात (क्ली), प्रत्यूष (पुंक्ली), कल्य (क्ली), प्रत्युषस् (क्ली), उषस् (क्ली), काल्य (क्ली), मध्याह्ण (पुं), दिवामध्य (क्ली), मध्यन्दिन (क्ली)
--source--
जाङ्गुलिको विषभिषक्स्वास्थ्यं वार्तमनामयम्
सह्यारोग्ये पटूल्लाघवार्तकल्यास्तु नीरुजि ४७४
-wordlist-
जाङ्गुलिक (पुं), विषभिषज् (पुं), स्वास्थ्य (क्ली), वार्त (क्ली), अनामय (क्ली), सह्य (क्ली), आरोग्य (क्ली), पटु (पुं), उल्लाघ (पुं), वार्त (पुं), कल्य (पुं), नीरुज् (पुं)
--source--
मद्यं मदिष्ठा मदिरा परिस्रुता कश्यं परिस्रुन्मधु कापिशायनम्
गन्धोत्तमा कल्यमिरा परिप्लुता कादम्बरी स्वादुरसा हलिप्रिया ९०२
शुण्डा हाला हारहूरं प्रसन्ना वारुणी सुरा
माध्वीकं मदना देवसृष्टा कापिशमब्धिजा ९०३
-wordlist-
मद्य (क्ली), मदिष्ठा (स्त्री), मदिरा (स्त्री), परिस्रुता (स्त्री), कश्य (क्ली), परिस्रुत् (स्त्री), मधु (क्ली), कापिशायन (क्ली), गन्धोत्तमा (स्त्री), कल्य (क्ली), इरा (स्त्री), परिप्लुता (स्त्री), कादम्बरी (स्त्री), स्वादुरसा (स्त्री), हलिप्रिया (स्त्री), शुण्डा (पुंस्त्री), हाला (स्त्री), हारहूर (क्ली), प्रसन्ना (स्त्री), वारुणी (स्त्री), सुरा (स्त्री), माध्वीक (क्ली), मदना (स्त्री), देवसृष्टा (स्त्री), कापिश (क्ली), अब्धिजा (स्त्री)
अभिधानरत्नमाला
Sanskrit
कल्य
कल्य, उष, प्रत्यूष, प्रगे, प्रभात, विभात
कल्यमुषः प्रत्यूषं प्रगे प्रभातं भवेद्विभातं
verse 1.1.1.111
page 0014
मध्वासव
मध्वासव, शीधु, सुरा, प्रसन्ना, परिस्रुता, मदिरा, मदिष्ठा, कादम्बरी, स्वादुरसा, शुण्डा, गन्धोत्तमा, माधवक, हाला, कल्य, कश्य, मद्य, मैरेय, कापिशायन, माध्वीक, आसव, परिस्रुत्, वारुणी, मधु
मध्वासवः शीधु सुरा प्रसन्ना,
परिस्रुता स्यान्मदिरा मदिष्ठा
कादम्बरी स्वादुरसा शुण्डा,
गन्धोत्तमा माधवकश्च हाला ३२९
कल्यं कश्यं तथा मद्यं मैरेयं कापिशायनम्
माध्वीकमासवः प्रोक्तः परिस्रुद्वारुणी मधु ३३०
verse 2.1.1.329
page 0039
कल्य
कल्य, वार्त्त, निरामय
रोगादुन्मुक्त उल्लाघः कल्यो वार्त्तो निरामयः ३८०
verse 2.1.1.380
page 0044
कल्य
कल्य, ह्यस्तनदिन
ह्यस्तनदिनेऽपि कल्यं नेत्रं मूले रजस्यपि परागः
verse 5.1.1.809
page 0093
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
कल्यं,
क्ली,
(कल्यते आगम्यते कल गतौ + कर्म्मणियत् प्रत्यूषः इत्यमरः
(यथा, भागवते २४ ७८ ।“इदं यः कल्य उत्थाय प्राञ्जलिः श्रद्धयान्वितः ।शृणुयाच्छ्रावयेन्मर्त्त्यो मुच्यते कर्म्मबन्धनैः”
कलयति मिष्टतां सम्पादयतीति अघ्न्यादित्वात्यक् ।) मधु इति हेमचन्द्रः
कल्यः, त्रि, (कलासु साधुः इति यत् ।) सज्जः (यथा, महाभारते ।कथयस्व कथामेतां कल्याः स्म श्रवणे तव”
)निरामयः इत्यमरः १५९
वाक्श्रुति-वर्जितः दक्षः कल्याणवचनम् उपायवचनम् ।इति मेदिनी
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
कल्य
न०
कलयति चेष्टामत्र अघ्न्या० यक्, कल्यते कल--गतौकर्म्मणि यत्, कलासु साधु यत् वा प्रत्यूषे अमरः२ मधुनि हेमच० निरामये “यावदेव भवेत् कल्यस्ता-वत् श्रेयः समाचरेत्” मा० स० ५५ अ० सज्जे समर्थेउद्युक्ते
त्रि०
अमरः “कथयस्व कथामेतां कल्याः स्म श्रवणेतव” भा० आ० अ० “लब्ध्वा रथं धनुश्चैव तथाऽक्षय्येमहे-षुधीः बभूव कल्यः कौन्तेयः प्रहृष्टः सह्यकर्म्मणि” भा०आ० २२५ अ० “कल्यौ स्वोभगवन् योद्धुमपि सर्व्वैःसुरासुरैः” भा० आ० २२५ अ० वाक्श्रुतिवर्जिते(कालावोवा) उपायवचने कल्याणवचने
त्रि०
मेदि० सुरायांस्त्रो मेदि० शुभात्मिकायां वाण्यां स्त्री अमरः हरी-तक्यां स्त्री शब्दर०
Capeller
German
कल्य gesund, rüstig, kräftig (Abstr.
°ता f)
geschickt, bereit zu (Loc.).
n.
Gesundheit
Frühe, Tagesanbruch
berauschendes
Getränk.
Grassman
German
(kalya), a., wohl auf, gesund [Cu. 〔31〕], liegt dem folgenden zu Grunde.
Burnouf
French
कल्य कल्य a. (कल् 10) préparé, prêt
armé pour le
combat.
Au fig. prêt à tout, adroit, habile
sain
convalescent ou guéri
qui a toutes ses facultés corporelles et
spirituelles
de bon conseil
de bon augure, favorable, heureux.
-- S.
f.
कल्या terminalia emblica, bot. Cf. हरितकी। -- S.
f.
ou
n.
liqueur alcoolique. -- S.
n.
le point du jour, l'aurore
la
veille
le lendemain. -- Cf. gr.
ϰαλός
cf. कल्याण।
कल्यजग्धि
f.
(जक्ष्) repas du matin.
कल्यत्व
n.
(sfx. त्व) santé.
कल्यपाल
m.
(पल्) distillateur.
कल्यम् adv. (ac. de कल्य) demain, hier (?).
कल्यवर्त
m.
(वृत्) repas du matin, déjeuner.
Stchoupak
French
कल्य-
a. bien portant, sain, fort
préparé à, prêt à (loc.
inf. )
-अम् -ए à l'aube, le matin, le lendemain, demain
-ता-
f.
-त्व- nt. santé, convalescence.
°वर्त- nt. chose insignifiante, bagatelle.
कल्योत्थायिन्- a. levé au point du jour.