कल्माष (kalmASa)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

In this section, you'll find information about the dhatus (verbal roots) related to your search. This includes details like dhatu information, forms, and any available commentaries.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

शब्दसागरः

English

 कल्माष mfn.
   (-षः-षा or -षी-षं) Of a mixed or variegated colour.
	 m.
  (-षः)
1. A variegated colour.
	 2. A mixture of black and white.
	 3. Black.
4. A demon or goblin. 
	 f.
  (-षी) The spotted cow of Jamadagni,  the
giver of all desires.
 E.
  कल् to go,  &c. क्विप् affix,  कल्,  मष् to injure, 
अण् affix माष
 what injures or triumphs over other colours.

Capeller Eng

English

 कल्मा॑ष f.
  ई black spotted.  m.
  N.
  of a serpent demon
f.
  कल्माषी a spotted cow
 n.
  spot,  stain. 

Yates

English

 कल्माष (षः) 1.
m.
  A variegated co-
lor.
a. Variegated
 black
 a de-
mon. 
f.
  (षी) A fabulous spotted
cow,  belonging to
Jamadagni.

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

Spoken Sanskrit

English

कल्माष 	-	 kalmASa 	-	 m.
  	-	 mosaic
कल्माष 	-	 kalmASa 	-	 adj.
  	-	  speckled with black
कल्माष 	-	 kalmASa 	-	 adj.
  	-	  black
कल्माष 	-	 kalmASa 	-	 adj.
  	-	  variegated
कल्माष 	-	 kalmASa 	-	 adj.
  	-	  spotted
कल्माष 	-	 kalmASa 	-	 m.
  	-	  variegated colour
कल्माष 	-	 kalmASa 	-	 m.
  	-	  demon
कल्माष 	-	 kalmASa 	-	 m.
  	-	  species of fragrant rice
कल्माष 	-	 kalmASa 	-	 m.
  	-	  form of god of fire 
कल्माष 	-	 kalmASa 	-	 m.
  	-	  kind of deer
कल्माष 	-	 kalmASa 	-	 n.
  	-	  stain

कल्माष 	-	 kalmASa 	-	 m.
  	-	 mosaic
रत्नशिला 	-	  ratnazilA 	-	 f.
  	-	 mosaic
कुट्टिम 	-	  kuTTima 	-	 adj.
  	-	  ground paved with mosaic
कुट्टिम 	-	  kuTTima 	-	 adj.
  	-	  plastered or inlaid with small stones or with mosaic

Wilson

English

 कल्माष
mfn.
   (-षः-षा or षी-षं) Of a mixed or variegated colour.
m.
  (-षः)
1 A variegated colour.
2 A mixture of black and white.
3 Black.
4 A demon or goblin. 
f.
  (-षी) The spotted cow of Jamadagni,  the giver
of all desires.
E.
  कल to go,  &c. क्विप् affix,  कल्,  मष to injure,  अण् affix
माष
 what injures or triumphs over other colours.

Apte

English

कल्माष [kalmāṣa],  a.
  (-षी f.
 )

Variegated,  spotted
 आजुहाव ततः प्रीतः कल्माषीं धूतकल्मषाम् Rām.*
  1.52.2.

Black and white
 अश्वांस्तित्तिरकल्माषान् Mb.
 *  12.124.12.

षः The variegated colour.

A mixture of black and white. शुक्लगुणः शुक्लः । कृष्णगुणः कृष्णः । य इदानीमुभयगुणः स तृतीयामाख्यां लभते कल्माष इति वा सारङ्ग इति वा Mbh. on P.
 I.2.31.

A demon,  goblin. 

The black colour.

A form of Agni.

A kind of fragrant rice. -षी N.
  of the river Yamunā
 अभितः सो$थ कल्माषीं गङ्गाकूले परिभ्रमन् Mb.
 *  1.167.5.

The spotted cow of Jamadagni.-षम् Stain.  Comp.
   -कण्ठः an epithet of Śiva.  -पादः N.
  of a king (सौदास),  belonging to the solar dynasty.

Apte 1890

English

 कल्माष a. (षी f.) 1 Variegated,  spotted. 
2 Black and white. 
षः 1 The variegated colour. 
2 A mixture of black and white. 
3 A demon,  goblin. 
4 The black colour. 
5 A form of Agni. 
6 A kind of fragrant rice. 
षी 1 N. of the river Yamunā 
2 The spotted cow of Jamadagni. 
षं Stain. 
Comp. 
कंठः an epithet of Śiva. 
पादः N. of a king (सौदास). 

Monier Williams Cologne

English

 कल्मा॑ष mf(ई)n.  (Pāṇ.  iv,  1,  40 g. गौरादि,  Pāṇ.
  iv,  1,  41) variegated,  spotted,  speckled with black,  VS.
 
 TS.
 
 ŚBr.
  
 ĀśvGṛ.
 
 MBh.

 black,  L.
 

 कल्मा॑ष m.
  a variegated colour (partly black,  partly white),  L.
 

 a Rakṣas,  L.
 

 a species of fragrant rice,  L.
 

 N.
  of a Nāga,  MBh.
  

 a form of Agni,  Hariv.
 

 N.
  of an attendant on the Sun (identified with Yama),  L.
 

 a kind of deer,  T.
 

 N.
  of Śākya-muni in a former birth

 कल्मा॑ष n.
  a stain,  ŚBr.
   vi,  3,  1,  31

 N.
  of a Sāman. 

Monier Williams 1872

English

 कल्माष कल्माष,  अस्,  ई,  अम्,  variegated, 
spotted
 black,  black and white
 (अस्),  m. a variegated
colour
 a mixture of black and white,  the black
colour
 a Rakṣas,  demon or goblin
 a species of
fragrant rice
 N. of a Nāga
 a form of fire
 N. of
a servant of the sun,  identified with Yama
 Śākya-
muni in a former birth
 (ई),  f. the spotted cow of
Jamadagni,  the giver of all desires
 N. of a river
(अम्),  n. a stain.
—कल्माष-कण्ठ,  अस्,  m. an
epithet of Śiva.
—कल्माष-ग्रीव,  अस्,  आ,  अम्,  Ved.
having a variegated neck.
—कल्माष-तन्तुर,  अस्, 
m.,  N. of a man.
—कल्माष-ता,  f. spottedness,  the
state of being variegated.
—कल्माष-पाद,  अस्,  m., 
N. of a king
 also Saudāsa,  a descendant of Ikṣvāku, 
transformed to a Rākṣasa by Vasiṣṭha.
—कल्मा-
षाङ्घ्रि (°ष-अङ्°),  इस्,  m. another N. of the same
king.

Macdonell

English

 कल्माष kalmā́ṣa,  a.
  (ī) having black spots 🞄(-tā,  f.
  abst. ɴ.)
 m.
  N. of a Nāga
 n.
  spot.

Benfey

English

 कल्माष कल्माष (cf.  the last), 
 I.
adj.
 ,  f.
  षी,  Of a mixed or variegated
colour,  spotted,  MBh. 2,  1043
 Rām.  1, 
52,  20.
 II. m.
  The name of a Nāga, 
MBh. 1,  1552.
 III. f.
  षी, 
 1. A cow of
variegated colour,  Rām.  5,  13,  16.
 2.
The name of a river,  MBh. 2,  2575.

Apte Hindi

Hindi

कल्माष
वि* कर्म० स० - "कलयति, कल्-क्विप्, तं माषयति अभिभवति माष्-णिच्-अच्, कल् चासौ गाषश्च"
"रंगबिरंगा,  चित्तीदार,  काला और सफेद"

कल्माषः
पुं*
  - "कलयति, कल्-क्विप्, तं माषयति अभिभवति माष्-णिच्-अच्, कल् चासौ गाषश्च"
चित्र-विचित्र रंग वाले

कल्माषः
पुं*
  - "कलयति, कल्-क्विप्, तं माषयति अभिभवति माष्-णिच्-अच्, कल् चासौ गाषश्च"
काले और सफेद का मिश्रण

कल्माषः
पुं*
  - "कलयति, कल्-क्विप्, तं माषयति अभिभवति माष्-णिच्-अच्, कल् चासौ गाषश्च"
"पिशाच,  भूत"

Shabdartha Kaustubha

Kannada

कल्माष
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಚಿತ್ರವರ್ಣ
निष्पत्तिः - > कल (सङ्ख्याने) - "क्विप्" (३-२-१७२) । मष (हिंसायाम्) + णिच् - "अच्" (३-१-३४)
व्युत्पत्तिः - > कलयति कलः । माषयति हिंसयति वर्णान् । कल् चसौ माषश्च ।
कल्माष
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಕೃಷ್ಣವರ್ಣ
कल्माष
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಕಪ್ಪು ಬಿಳುಪು ಬೆರೆತ ಬಣ್ಣ
कल्माष
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ರಾಕ್ಷಸ
विस्तारः - > "कल्माषो राक्षसे कृष्णे शबलेऽपि" - हेम० ।
कल्माष
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಅಗ್ನಿಯ ಒಂದು ರೂಪ
प्रयोगाः - > "अग्नीनां वासुदेवेन संसक्तानां महामृधे । ते जातवेदसः सर्वे कल्माषः कुसुमस्तथा । दहनः शोषणश्चैव पतनश्च महाबलः ।"
उल्लेखाः - > हरिवं०
कल्माष
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಚಿತ್ರವರ್ಣದ
कल्माष
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಕಪ್ಪು ಬಿಳುಪು ಬೆರೆತ ಬಣ್ಣದಿಂದ ಕೂಡಿದ

L R Vaidya

English

 kalmAza {% (I) a. (f. षी) %} 1. Variegated
 2. black and white.

 kalmAza {% (II) m. %} 1. The variegated colour
 2. a mixture of black and white
 3. a demon.

Bopp

Latin

 कल्माष varius,  versicolor. AM.

अभिधानचिन्तामणिः

Sanskrit

--source--
 
अष्टादश माठराद्याः सवितुः परिपार्श्वकाः ॥ १०३ ॥
-wordlist-
 
सूर्यपारिपार्श्वक (पुं),  माठर (पुं),  पिङ्गल (पुं),  दण्ड (पुं),  राजन् (पुं),  श्रोथ (पुं),  खर (पुं),  द्वारिक (पुं),  कल्माष (पुं),  पक्षिन् (पुं),  जातृकार (पुं),  कुतापकौ (पुंद्वि),  पिङ्ग (पुं),  गज (पुं),  दण्डिन् (पुं),  पुरुष (पुं),  किशोरकौ (पुंद्वि)

अभिधानरत्नमाला

Sanskrit

कल्माष
कल्माष,  कृष्णपाण्डुर
सारङ्गः शबलो वर्णः कल्माषः कृष्णपाण्डुरः ॥ ७३६ ॥
verse 4.1.1.736
page 0085

चित्र
चित्र,  किर्मीर,  कल्माष,  शबल,  उन्मिश्र,  कर्बुर
चित्रकिर्मीरकल्माषशबलोन्मिश्रकर्बुराः ।
verse 4.1.1.741
page 0085

Mahabharata

English

Kalmāsha,  a serpent. § 47 (Sarpanāmak.): I,  35,  1552 (ºŚabalau,  enumeration).

शब्दकल्पद्रुमः

Sanskrit

 कल्माषः,  पुं,
   (कलयति इति क्विप् कल् । माषयतिस्वभाषा अभिभवति अन्यवर्णान् । मष् हिंसायांणिच् + अच् । कल् चासौ माषश्चेति ।) चित्रवर्णः ।तद्वति त्रि । इत्यमरः । १ । ६ । १७ ॥
 कृष्णपाण्डर-वर्णः । कृष्णवर्णः । (कलं शुभकर्म्म माषयति हिन-स्ति । कल + मष् + णिच् + अच् वा ।) राक्षसः ॥
इति मेदिनी ॥
 गन्धशालः । इति राजनिर्घण्टः ॥
(नागविशेषः । यथा,  महाभारते १ । ३५ । ७ ।“नीलानोलौ तथा नागौ कल्माष शवलौ तथा” ॥
)

वाचस्पत्यम्

Sanskrit

 कल्माष पु०
  कलयति कल--क्विप् कल् माषयति हिनस्तिअन्यवर्ण्णम् स्वभासा चु०
  मष--हिंसायाम् अच् कर्म० ।१ चित्रवर्णे २ तद्वति त्रि०
  अमरः “अश्वांस्ति-त्तिरिकल्माषान्” भा० आ० ९ अ० । तित्तिरिवच्चित्रवर्णान्इत्यर्थः । “कल्माषा आग्निमारुताः” यजु० २४,  ७ ।“कल्माषाः कर्वुरास्त्रयः पशवः आग्निमारुताः षष्ठेयपे” वेददी० “कलमाष ऐन्द्राग्न्यः” यज० २९,  ५८ ।“मारुतः कल् माष आग्नेयः कृष्ण” यजु० २९,  ५९ ।३ कृष्णवर्ण्णे ४ कृष्णपाण्डरवर्णे पु०
  ५ तद्वति त्रि०
  । ६ राक्षसेच पुंस्त्री स्त्रियां जातित्वात् ङीष् मेदि० । वर्णवाचित्वेगौरा० पाठात् स्त्रियां ङीष् । ७ गन्धशालौ पु०
  राजनि० ।८ अग्निभेदे भारतम् । “अग्नीनां वासुदेवेन संसक्तानांमहामृधे! । ते जातवेदसः सर्वे कल्माषः कुसुम-स्तथा । दूहनः शोषणश्चैव तपनश्च महालयः” हरि-वं० १८० अ० । ९ नागभेदे “नीलानीलौ तथानागौकल्माषशवलौ तथा” भा० आ० ३५ नागनामोक्तौ ।१० कृष्णविन्द,  चिते च । “कल्माषमित्येके” आश्व० गृ० ४, ९,  ५ । “कल्माषो नाम कृष्णविन्दुचितः” नारा० ।

Capeller

German

 कल्मा॑ष f.
  ई schwarzgefleckt (Abstr.
°ता f.
 )
m.
  N. eines Schlangendämans
 n.
  Fleck.

Burnouf

French

 कल्माष कल्माष a. taché. tacheté,  de couleurs variées, 
bigarré. -- S. m.
  bigarrure
 mélange de blane et de noir
 couleur
noire
		 démon,  mauvais génie rākṣasa.
कल्माषकण्ठ m.
  Śiva
 cf.  न्ऽलकण्ठ।

Stchoupak

French

 कल्माष-
 a. bariolé,  bigarré,  tacheté (de noir) 
 m.
  couleur
bariolée 
 -ई- f.
  vache tachetée 
 n.
  d'un fleuve (Yamunā) 
 -ता-
f.
  fait d'être tacheté.
°पाद- m.
  ép. du roi Samdāsa 
 कल्माषाङ्घ्रि- id.

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.