| YouTube Channel

कल्पित (kalpita)

 
शब्दसागरः
English
कल्पित
mfn.
(-तः-ता-तं)
1. Made, fabricated, artificial.
2. Composed, in-
vented.
3. Arranged, put in order.
4. Prepared at once, put
together extempore.
5. Brought, conducted.
6. Inferred.
m.
(-तः) An elephant armed or caparisoned for war.
E.
कृप् to be able,
&c. क्त
aff.
Yates
English
कल्पित (तः-ता-तं)
a. Invented
arranged, prepared
brought.
1.
m.
An elephant armed and
caparisoned for war.
Spoken Sanskrit
English
कल्पित - kalpita -
adj.
- imaginary
कल्पित - kalpita -
adj.
- regulated
कल्पित - kalpita -
adj.
- made
कल्पित - kalpita -
adj.
- prepared
कल्पित - kalpita -
adj.
- well arranged
कल्पित - kalpita -
adj.
- fabricated
कल्पित - kalpita -
adj.
- assumed
कल्पित - kalpita -
adj.
- having a particular rank or order
कल्पित - kalpita -
adj.
- artificial
कल्पित - kalpita -
adj.
- supposed
कल्पित - kalpita -
adj.
- conceptual
कल्पित - kalpita -
adj.
- caparisoned
कल्पित - kalpita -
adj.
- composed
कल्पित - kalpita -
adj.
- inferred
कल्पित - kalpita -
adj.
- virtual [ inferred from indirect evidence ]
कल्पित - kalpita -
adj.
- performed
कल्पित - kalpita -
m.
- elephant armed or caparisoned for war
कल्पित - kalpita - ppp. - planned
कल्पित - kalpita - ppp. - invented
कल्पित - kalpita -
adj.
- assumed
कृतक - kRtaka -
adj.
- assumed
कृत्रिम - kRtrima -
adj.
- assumed
समनुप्राप्त - samanuprApta -
adj.
- assumed
कल्पनीय - kalpanIya -
adj.
- to be assumed
कल्पयितव्य - kalpayitavya -
adj.
- to be assumed
क्रीडाकोप - krIDAkopa -
m.
- assumed anger
श्रित - zrita -
adj.
- having assumed
वेष - veSa -
m.
- assumed appearance
कामरूप - kAmarUpa -
n.
- shape assumed at will
दामग्रन्थि - dAmagranthi -
m.
- name assumed by nakula
ग्रन्थिक - granthika -
m.
- name assumed by nakula
व्यपाश्रयपाश्रित - vyapAzrayapAzrita -
adj.
- having taken or assumed
मालिनी - mAlinI -
f.
- name assumed by draupadI
सत्त्र - sattra -
n.
- assumed form or disguise
सम्भावनीय - sambhAvanIya -
adj.
- to be assumed or supposed
वर्पस् - varpas -
n.
- pretended or assumed form
कुहना - kuhanA -
f.
- assumed and false sanctity
यामिनीपूर्णतिलका - yAminIpUrNatilakA -
f.
- assumed name of a princess
कङ्क - kaGka -
m.
- name assumed by yudhiSThira
कृतवेष - kRtaveSa -
adj.
- one who has assumed clothing
प्रतिपत्तव्य - pratipattavya -
n.
- it is to be assumed or stated
इष्टकर्मन् - iSTakarman -
n.
- operation with an assumed number
लिङ्ग - liGga -
n.
- any assumed or false badge or mark
मन्तव्य - mantavya -
adj.
- to be admitted or assumed or stated
नानातनु - nAnAtanu -
adj.
- one who has assumed different bodies
लीलातनु - lIlAtanu -
f.
- form assumed for mere sport or pleasure
शङ्क्य - zaGkya -
adj.
- to be assumed or expected or anticipated
पांसुकूलसीवन - pAMsukUlasIvana -
n.
- sewing together of rags from a dust-heap [ name of the place where gautama buddha assumed his ascetic's dress ]
वराहकल्प - varAhakalpa -
m.
- period during which viSNu assumed his boar-form
उद्वर्तक - udvartaka -
m.
- quantity assumed for the purpose of an operation
बल्लव - ballava -
m.
- name assumed by bhImasena when cook to king virATa
लिङ्गवृत्ति - liGgavRtti -
adj.
- making a livelihood by false appearance or assumed outward marks
बाहुक - bAhuka -
m.
- name assumed by nala upon his becoming charioteer to king RtuparNa
स्वीकरणीय - svIkaraNIya -
adj.
- to be appropriated or accepted or assumed or assented to or promised
बृहन्नल - bRhannala -
m.
f.
- name assumed by arjuna when living in the family of king virATa as a eunuch in female attire
कल्पित kalpita
adj.
imaginary
काल्पनिक kAlpanika
adj.
imaginary
भवनासृष्ट bhavanAsRSTa
adj.
imaginary
मन mana
adj.
imaginary
मनोभव manobhava
adj.
imaginary
मानसिक mAnasika
adj.
imaginary
ऋषि RSi
m.
imaginary circle
कल्पितोपमा kalpitopamA
f.
imaginary comparison
मानिता mAnitA
f.
imaginary possession of
वन्ध्यापुत्र vandhyAputra
m.
anything merely imaginary
गन्धर्वनगर gandharvanagara
n.
imaginary town in the sky
वन्ध्यादुहितृ vandhyAduhitR
f.
mere chimera or anything merely imaginary
ग्रहणी grahaNI
f.
imaginary organ supposed to lie between the stomach and the intestines
मैत्र maitra
m.
man's name much used as the name of an imaginary person in giving examples in gram. and philosophy
कल्पित kalpita
adj.
conceptual
कल्पित kalpita
adj.
caparisoned
जयनयुज् jayanayuj
adj.
caparisoned
स्वभीशु svabhIzu
adj.
well bridled or caparisoned
कल्पित kalpita
m.
elephant armed or caparisoned for war
Wilson
English
कल्पित
mfn.
(-तः-ता-तं)
1 Made, fabricated, artificial.
2 Composed, invented.
3 Arranged, put in order.
4 Prepared at once, put together extempore.
5 Brought, conducted.
6 Inferred.
m.
(-तः) An elephant armed or caparisoned for war.
E.
कृप to be able, &c. क्त
aff.
Apte
English
कल्पित [kalpita],
a.
Arranged, made, fashioned, formed
उत्सृज्य कुसुमशयनं नलिनीदलकल्पितस्तनावरणम्
Ś.*
3.21
see क्लृप् caus. -तः An elephant armed or caparisoned for war.
Apte 1890
English
कल्पित a. Arranged, made, fashioned, formed
Ś. 3. 22
see कॢप् caus.
तः An elephant armed or caparisoned for war.
Monier Williams Cologne
English
कल्पित
mfn.
made, fabricated, artificial
composed, invented
performed, prepared
assumed, supposed
inferred
regulated, well arranged,
Yājñ.
having a particular rank or order,
MBh.
Mn.
ix, 166
caparisoned (as an elephant),
L.
कल्पित
m.
an elephant armed or caparisoned for war,
W.
Monier Williams 1872
English
कल्पित, अस्, आ, अम्, made, fabricated, artificial
composed, invented
arranged, put in order
pre-
pared
brought
inferred
(अस्), m. an elephant
armed or caparisoned for war.
—कल्पितार्घ (°त-
अर्°), अस्, आ, अम्, one for whom a respectful offering
is prepared.
Hindi
Hindi
कल्पना
Apte Hindi
Hindi
कल्पित
वि* - कृप्-णिच्-क्त
"व्यवस्थित, निर्मित, संरचित, बना हुआ "
Shabdartha Kaustubha
Kannada
कल्पित
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ರಚಿಸಲ್ಪಟ್ಟ /ನಿರ್ಮಿಸಲ್ಪಟ್ಟ
निष्पत्तिः - > कृपू (सामर्थ्ये) + णिच् - "क्तः" (३-२-१०२)
प्रयोगाः - > "भैमीविनोदाय मुदा सखीभिस्तदाकृतीनां भुवि कल्पितानाम्"
उल्लेखाः - > नैष० ६-७४
कल्पित
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಏರ್ಪಡಿಸಲ್ಪಟ್ಟ
प्रयोगाः - > "मुदितयुवमनस्कास्तुल्यमेव प्रदोषे रुचमदधुरुभय्यः कल्पिता भूषिताश्च"
उल्लेखाः - > माघ० ११-२७
कल्पित
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟ
प्रयोगाः - > "आक्रीडपर्वतास्तेन कल्पिताः स्वेषु वेश्मसु"
उल्लेखाः - > कुमा० २-४३
कल्पित
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಲ್ಪಟ್ಟ /ಸಜ್ಜುಗೊಳಿಸಲ್ಪಟ್ಟ
प्रयोगाः - > "प्रजापतिः कल्पितयज्ञभागं शैलाधिपत्यं स्वयमन्वतिष्ठत्" "स्पर्शभाजि विशदच्छविचारौ कल्पिते मृगदृशां सुरताय"
उल्लेखाः - > कुमा० १-१७, माघ० १०-३९
कल्पित
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಊಹಿಸಲ್ಪಟ್ಟ /ತರ್ಕಿಸಲ್ಪಟ್ಟ
कल्पित
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಆಚರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ /ಅನುಷ್ಠಿಸಲ್ಪಟ್ಟ
कल्पित
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟ /ಭಾವಿಸಲ್ಪಟ್ಟ
प्रयोगाः - > "स्वक्षेत्रे संस्कृतायां तु स्वयमुत्पादयेद्धि यम् तमौरसं विजानीयात्पुत्रं प्रथमकल्पितम् ॥"
उल्लेखाः - > मनु० ९-१६६
कल्पित
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಕೃತ್ರಿಮವಾದ /ಸ್ಪಷ್ಟವಾದ /ವಾಸ್ತವವಲ್ಲದ
L R Vaidya
English
kalpita {% a. (f. ता) %} Arranged, formed, (pp. of कॢप् q.v.)
Edgerton Buddhist Hybrid
English
kalpita, nt. (= kalpa 3, kalpana
also substantially = vikalpita 2), (false) fancy, (vain) imagining: LV 〔374.6〕 (vs) (parikṣīṇā) kalpita-vikalpitāni (dvandva cpd.) ca (certainly noun!)
LV 〔178.1〕 (vs) viparīta-abhūtakalpitaiḥ, by perverted and false imaginings, parallel with rāgadoṣaiḥ (paridahyate jagat)
so better than with Foucaux as adj. modifier of rāgadoṣaiḥ
as ppp., = vikalpita, SP 〔281.12〕 (vs), read (cf. WT) anutthitāś cāpi ajāta-dharmā jātā tha bhūtā viparīta-kalpitāḥ, and the states of being that have never originated or been produced are falsely conceived as produced and real
kalpito, imagined, ŚsP 〔1534.7〕.
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
कल्पित, परिकल्पित, काल्पनिक, मनःकल्पित, कृत्रिम, कृतक
adjective
यद् मनसा निर्मितं रचितम् वा।
"श्यामस्य कथनम् अविश्वस्यं तस्य कथनं कल्पितम् स्यात्।"
Synonyms:
व्यूढ, संव्यूढ, विन्यस्त, विहित, प्रतिविहित, व्यवस्थापित, संस्थापित, रचित, विरचित, कल्पित, परिकल्पित, सृष्ट, घटित, परिपाटीकृत
adjective
यस्मिन् कापि व्यवस्था वा कोपि नियमो वा अस्ति।
"तेन कक्षे सम्यक् विरचितानि वस्तूनि विकीर्णानि।"
Synonyms:
कल्पित, काल्पनिक, अयथार्थ, मनोभव
adjective
कल्पनोद्भवः।
"सः कल्पितां कथां शृणोति।"
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
सज्जितः कल्पितस्तिर्यग्घाती परिणतो गजः १२२१
-wordlist-
सज्जित (पुं), कल्पित (पुं), तिर्यग्घातिन् (पुं), परिणत (पुं)
अभिधानरत्नमाला
Sanskrit
सज्जित
सज्जित, कल्पित
सज्जितः कल्पितो ज्ञेयो बहूनां घटना घटा
verse 2.1.1.221
page 0027
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
कल्पितः,
पुं,
(कल्प्यते सज्जीक्रियते असौ कृप् +णिच् + कर्म्मणि क्तः ।) सज्जितहस्ती इति हेम-चन्द्रः
रचिते त्रि
(यथा, महानिर्व्वाणोक्तात्मज्ञाननिर्णये ।“ब्रह्मादितृणपर्य्यन्तं मायया कल्पितं जगत् ।सत्यमेकं परं ब्रह्म विदित्वैवं सुखी भवेत्”
)
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
कल्पित
त्रि०
कृप--णिच्--क्त रचिते “प्रजापतिः कल्पितयज्ञ-भागम्” कुमा० “मदीयसीमपि घनामनल्पगुणकल्पि-ताम्” व्यञ्जिते “सप्तभेदकरकल्पितस्वरम्” माघः ।“करेण कल्पितोव्यञ्जितः स्वरोयत्र” मल्लि० आरो-पिते “अधिष्ठानावशेषो हि नाशः कल्पितवस्तुनः”सूतसं० “किं पश्यसि संसारं तत्रैवाज्ञान-कल्पितम्” वेदा० प्र० आरोहणार्थं सज्जितगजे हेमच०५ कृत्रिमसंज्ञया परिभाषिते “तच्चेप्सिततमं कर्म चतुर्द्धान्यत्तु कल्पितम्” वाक्यप०
Burnouf
French
कल्पित कल्पित (pp. de कॢप्, c.) arrangé, etc. -- S.
m.
éléphant harnaché prêt à marcher en guerre: cf. कल्पना।
Stchoupak
French
कल्पित-
a. v. fait, fabriqué, formé
rangé, qui a tel ordre.