कल्क (kalka)
This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.
Warning!
This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.
In this section, you'll find information about the dhatus (verbal roots) related to your search. This includes details like dhatu information, forms, and any available commentaries.
Warning!
This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.
शब्दसागरः
EnglishHelp us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form
Spoken Sanskrit
Englishकल्क - kalka - - wicked
कल्क - kalka - - sinful
कल्क - kalka - - ordure
कल्क - kalka - - hypocrisy
कल्क - kalka - - kind of tenacious paste
कल्क - kalka - - bastard myrobalan tree [ Terminalia Belerica - Bot. ]
कल्क - kalka - - faeces
कल्क - kalka - - deceit
कल्क - kalka - - dirt
कल्क - kalka - - Olibanum [ Frankincense ]
कल्क - kalka - - impurity
कल्क - kalka - - sin
कल्क - kalka - - filth
कल्क - kalka - - meanness
कल्क - kalka - - wax of the ear
कल्क - kalka - - falsehood
कल्क - kalka - - viscous sediment deposited by oily substances when ground
Wilson
EnglishApte
Englishकल्क [kalka], [कल्-क 3.4] Sinful, wicked.
ल्कः, ल्कम् The viscous sediment deposited by oily substances when ground.
A kind of tenacious paste
गौरसर्षपकल्केन (स्नपनम्) 1.277. An unguent paste
कल्काश्चूर्णकषायांश्च स्नानानि विविधानि च 2.91.74
a paste used as plaster or cement also called Yoga (mixture).
(Hence) Dirt, filth (in general).
Ordure, fæces.
Meanness, deceit, hypocrisy
19.98.
Sin. तपो न कल्को$ध्ययनं न कल्कः स्वाभाविको वेदविधिर्न कल्कः । प्रसह्य वित्ताहरणं न कल्कस्तान्येव भावोपहतानि कल्कः (दीनदण्डरेषा) * 1.1.275.
Levigated powder
तां लोभ्रकल्केन हृताङ्गतैलाम् 7.9.
Incense.
The wax of the ear. -फलः the pomegranate plant.
Apte 1890
Englishकल्क a. [कल्-क Uṇ. 3. 40] Sinful, wicked.
ल्कः,
ल्कं 1 The viscous sediment deposited by oily substances when ground.
2 A kind of tenacious paste
Y. 1. 277.
3 (Hence) Dirt, filth (in general).
4 Ordure, fæces.
5 Meanness, deceit, hypocrisy
Śi. 19. 98.
6 Sin.
7 Levigated powder
तां लोध्रकल्केन हृतांगतैलां Ku. 7. 9.
8 Incense.
9 The wax of the ear.
Comp.
फलः the pomegranate plant.
Monier Williams Cologne
EnglishMonier Williams 1872
Englishकल्क कल्क, अस्, अम्, m. n. (said to be fr.
3. कल्), a viscous sediment deposited by oily sub-
stances when ground
a kind of tenacious paste
dirt, filth
the wax of the ear
ordure, fæces
mean-
ness, falsehood, deceit, sin, hypocrisy, pride
the
tree Terminalia Bellerica
incense
levigated powder
(अस्, आ, अम्), sinful, wicked
[cf. कलुष, कल्म-
ष, किल्विष।]
—कल्क-फल, अस्, m. the pome-
granate plant (दाडिम).
—कल्कालय (°क-आल्°),
अस्, m., N. of a man.
Benfey
EnglishApte Hindi
Hindiकल्कः
- कल्-क
"चिपचिपी गाद जो तेल आदि के नीचे जम जाती है, कीट"
कल्कः
- कल्-क
एक प्रकार की लेइ या पेस्ट
कल्कः
- कल्-क
"गंदगी, मैल"
कल्कः
- कल्-क
"लीद, विष्ठा"
कल्कः
- कल्-क
"नीचता, कपट, दम्भ"
कल्कः
- कल्-क
पाप
कल्कः
- कल्-क
घुटा पिसा चूर्ण
कल्कम्
- कल्-क
"चिपचिपी गाद जो तेल आदि के नीचे जम जाती है, कीट"
कल्कम्
- कल्-क
एक प्रकार की लेई या पेस्ट
कल्कम्
- कल्-क
"गंदगी, मैल"
कल्कम्
- कल्-क
"लीद, विष्ठा"
कल्कम्
- कल्-क
"नीचता, कपट, दम्भ"
कल्कम्
- कल्-क
पाप
कल्कम्
- कल्-क
घुटा पिसा चूर्ण
Shabdartha Kaustubha
Kannadaकल्क
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः / नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಕಪಟ /ಛಲ /ಠಕ್ಕು /ಬೂಟಾಟಿಕೆ
कल्क
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः / नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ತಾರೆಗಿಡ
कल्क
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः / नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಎಣ್ಣೆ ತುಪ್ಪ ಇವುಗಳ ಗಷ್ಟು
कल्क
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः / नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಕಿವಿಯ ಮಲ /ಗುಗ್ಗೆ
कल्क
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः / नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಪಾಪ
निष्पत्तिः - > कल (शब्दसङ्ख्यानयोः) - "कः" (उ० ३-४०)
कल्क
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः / नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ವಿಷ್ಠೆ /ಮಲ /ಪುರೀಷ
कल्क
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः / नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಚೂರ್ಣ /ಪುಡಿ
प्रयोगाः - > "तां लोध्रकल्पेन हृताङ्गतैलामाश्यानकालेयकृताङ्गरागाम्"
उल्लेखाः - > कुमा० ७-९
कल्क
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಪಾಪಾತ್ಮ /ಪಾಪಿಷ್ಠ
विस्तारः - > "कल्कोऽस्त्री धृततैलादिशेषे दम्भे विभीतके । विट्किट्तयोश्च पापे च त्रिषु पापाशये पुनः" -मेदि० ।
L R Vaidya
EnglishAnekartha-Dvani-Manjari
Sanskritकल्क
पु
कल्क, अरिष्ट, पिष्टक
अरिष्टपिष्टकौ कल्कौ वृत्रौ दानववैरिणौ ।
verse 3.1.1.13
page 0014
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskritअलक्ष्मीर्निरृतिः कालकर्णिका स्यादथाशुभम् ।
दुष्कृतं दुरितं पापमेनः पाप्मा च पातकम् ॥ १३८० ॥
किल्बिषं कलुषं किण्वं कल्मषं वृजिनं तमः ।
अंहः कल्कमघं पङ्क उपाधिर्धर्मचिन्तनम् ॥ १३८१ ॥
अलक्ष्मी (स्त्री), निरृति (स्त्री), कालकर्णिका (स्त्री), अशुभ (क्ली), दुष्कृत (क्ली), दुरित (क्ली), पाप (क्ली), एनस् (क्ली), पाप्मन् (पुं), पातक (पुंक्ली), किल्बिष (क्ली), कलुष (क्ली), किण्व (क्ली), कल्मष (क्ली), वृजिन (क्ली), तमस् (क्ली), अंहस् (क्ली), कल्क (क्ली), अघ (क्ली), पङ्क (पुंक्ली), उपाधि (पुं), धर्मचिन्तन (क्ली)
अभिधानरत्नमाला
Sanskritवृजिन
वृजिन, दुरित, दुष्कृत, अघ, अंहस्, किल्विष, तमस्, कल्क, एनस्, कल्मष, अशुभ, पाप, पातक, पाप्मन्
वृजिनं दुरितं दुष्कृतमघमंहः किल्विषं तमः कल्कम् ।
एनः कल्मषमशुभं पापं स्यात्पातकं पाप्मा ॥ ६२७ ॥
verse 3.1.1.627
page 0071
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskritकल्कः, (कल् गतौ + “कृ दाधारार्च्चि-कलिभ्यः कः” । उणां ३ । ४० । इति कः ।)घृततैलादिशेषः । (यथा याज्ञवल्क्यः । १ । २७७ ।“स्नपनं तस्य कर्त्तव्यं पुण्येऽह्नि विधिपूर्व्वकम् ।गौरसर्षपकल्केन साज्येनोत्सादितस्य च” ॥
)दम्भः । (यथा महाभारते १ । १ । २७१ ।“तपो न कल्कोऽध्ययनं न कल्कःस्वाभाविको वेदविधिर्नकल्कः ।प्रसह्यवित्ताहरणं न कल्कःतान्येव भावोपहतानि कल्कः” ॥
)विभीतकवृक्षः । विष्ठा । किट्टम् । पापम् । इतिमेदिनी ॥
(यथा भागवते २ । २ । २४ ।“विधूतकल्कोऽथ हरेरुदस्तात्प्रयाति चक्रं नृप ! शैशुमारम्” ॥
यस्य कस्यचित् वस्तुनो चूर्णम् । यथा कुमारे ।७ । ९ ।“तां लोध्रकल्केन हृताङ्गतैला-माश्यानकालेयकृताङ्गरागाम्” ॥
)कर्णमलः । इति शब्दरत्नावली ॥
तुरुष्कनाम-गन्धद्रव्यम् । इति राजनिर्घण्ठः ॥
घृततैलादि-पाके देयमौषधद्रव्यम् । तत्तु पञ्चकषायान्तर्गत-दृशदि पेषितम् । अस्य पूर्णवीर्य्यं याममेकं तिष्ठति । यथा, --“द्रव्यमात्रं शिलापिष्टं शुष्कं वा जलमिश्रितम् ।तदेव सूरिभिः पूर्व्वैः कल्क इत्यभिधीयते” ॥
तत्पर्य्यायः । पिष्टः २ विनीयः ३ । इति रत्नमाला ॥
आवापः ४ प्रक्षेपः ५ । इति वैद्यकपरिभाषा ॥
(“द्रव्यमार्द्रं शिलापिष्टं शुष्कं वा सजलं भवेत् ।प्रक्षेपावापकल्कास्ते तन्मानं कर्षसम्मितम् ॥
इति मध्यखण्डे । ५ । १ । शार्ङ्गधरेणोक्तम् ॥
यस्तु क्षतेषूपयुज्यते सभूयः कल्क इति संज्ञालभते निरुद्धालेपनसंज्ञस्तेनास्रावसंनिरोधो मृ-दुता पूतिमांसापकर्षणमन्तर्निद्दोषताव्रणशुद्धिश्चभवति” ॥
इति सुश्रुते सूत्रस्थाने । १८ अध्याये ॥
)शाठ्यम् । इति मोक्षधर्म्मटीकायां नीलकण्ठः ॥
वाचस्पत्यम्
Sanskritकल्क पुंन० कल--क तस्य नेत्त्वम् । १ घृततैलादिपाक-संस्कारविशेषे, २ दम्भे, ३ विभीतकवृक्षे, ४ विष्ठायाम् ५ किट्टे६ पापे च मेदि० । ७ तुरष्कनामगन्धद्रव्ये राजनि०८ घृततैलादिपाके देये औषधिद्रव्यभेदे च । कल्कप्रकारःभावप्र० उक्तो यथा । “स्वरसश्च तथा कल्कः क्वाथश्चहिमफाण्टकौ । ज्ञेया कषायाः पञ्चैते लघवःस्युर्यथो-त्तरम्” इति विभज्य “द्रव्यमार्द्रं शिलापिष्टं शुष्कं वासजलं भवेत् । प्रक्षिप्य गालयेद्वस्त्रे तन्मानं कर्षसंमितम् ।कल्के मधुघृतं तैलं देयं द्विगुणमात्रया । सितां गुडूसमांदद्यात् द्रवोदेयश्चतुर्गुणः” । “क्वाथ्याच्चतुर्गुणं वारि--पादस्थंस्याच्चतुर्गुणम् । स्नेहात् स्नेहसमं क्षीरं कल्कस्तु स्नेह-पादिकः । चतुर्गुणन्त्वष्टगुणं द्रवद्वैगुण्यतो भवेत् ।पञ्चप्रभृति यत्र स्युर्द्रव्याणि स्नेहसंविधौ । तत्रस्नेहसमान्याहुरर्वाक् च स्याच्चतुर्गुणम्” चक्रद०तत्र देयद्रव्यमानपरिभाषोक्ता । “अकल्कको निरारम्भःप्रा० त० तीर्थयात्राङ्गधर्म्मोक्तौ भाव० । ९ रूक्षतासाधने चूर्ण-भेदे च । “तां लोध्रकल्केन हृताङ्गतैलाम्” कुमा० ।“लोकालकीकलोऽकल्ककलिलोऽलिकुलालकः” माघः ।पापाशये मेदि० ।
Burnouf
FrenchNo entries for this word is found.
What is this? (Hidden Dictionary)
To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.
How to hide/unhide dictionary?
Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.