| YouTube Channel

कलिल (kalila)

 
शब्दसागरः
English
कलिल
mfn.
(-लः-ला-लं)
1. Impervious, impenetrable.
2. Mixed, blended.
E.
कल् to count, &c. इलच् Unadi
aff.
Capeller Eng
English
कलिल
a.
covered with, full of (—°)
n.
confusion, chaos.
Yates
English
कलिल (लः-ला-लं)
a. Impervious,
impenetrable
mixed.
Spoken Sanskrit
English
कलिल - kalila -
adj.
- impervious
कलिल - kalila -
adj.
- mixed with
कलिल - kalila -
adj.
- full of
कलिल - kalila -
adj.
- covered with
कलिल - kalila -
adj.
- impenetrable
कलिल - kalila -
m.
- quagmire
कलिल - kalila -
n.
- large heap
कलिल - kalila -
n.
- thicket
कलिल - kalila -
n.
- confusion
कलिल kalila
m.
quagmire
शोकपङ्क zokapaGka
m.
sorrow compared to a quagmire
Wilson
English
कलिल
mfn.
(-लः-ला-लं)
1 Impervious, impenetrable.
2 Mixed, blended.
E.
कल to count, &c. इलच् Uṇādi
aff.
Apte
English
कलिल [kalila],
a.
[कल-इलच्]
Uṇ.*
1.54]
Covered with, full of. वराङ्गनागणकलिलं नृपात्मजः ततो बलाद् वनमभिनीयते स्म तत् Bu. Ch.3.65.
Mixed, blended with
तत एवाक्रन्दकलिलः कलकलः
Mv.*
1.
Affected by, subject to
अकल्ककलिलः
Śi.*
19.98.
Impervious, impenetrable.
Contaminated, defiled
तदा वृषध्वजद्वेषकलिलात्मा प्रजापतिः
Bhāg.*
4.7.1,
Śi.*
19.98.
Doubtful, suspicious
एतस्मात्कारणाच्छ्रेयः कलिलं प्रतिभाति मे
Mb.
* 12.287.11. -लम् A large heap, confused mass
विशसि हृदय क्लेशकलिलम्
Bh.*
3.34
confusion
यदा ते मोहकलिलं बुद्धिर्व्यतितरिष्यति
Bg.*
2.52.
Apte 1890
English
कलिल a. [कल्
इलच् Uṇ. 1. 54] 1 Covered with, full of.
2 Mixed, blended with
तत एवाक्रंदकलिलः कलकलः Mv. 1.
3 Affected by, subject to
अकल्ककलिलः Śi. 19. 98.
4 Impervious, impenetrable.
लं A large heap, confused mass
विशसि हृदय क्लेशकलिलं Bh. 3. 34
confusion
यदा ते मोहकलिलं बुद्धिर्व्यतितरिष्यति Bg. 2. 52.
Monier Williams Cologne
English
कलिल
mfn.
(√ 1. कल्,
Uṇ.
i, 55), mixed with,
Śiś.
xix, 98
full of, covered with,
MBh.
BhP.
&c.
impenetrable, impervious
कलिल
n.
a large heap, thicket, confusion,
ŚvetUp.
Bhag.
&c.
Monier Williams 1872
English
कलिल कलिल, अस्, आ, अम् (fr. rt. 1. कॄ?),
covered with, full of
mixed, blended
impenetrable,
impervious
(अम्), n. a large heap, thicket, confusion
[cf. कलुष।]
Macdonell
English
कलिल kal-ila,
a.
filled with, full of (in. , —°)
🞄m. confusion.
Benfey
English
कलिल कलिल (vb. कॄ)
I.
adj.
,
f.
ला,
Filled, MBh. 1, 3717.
II.
n.
Confu-
sion, Bhag. 2, 52.
Apte Hindi
Hindi
कलिल
वि* - कल्-इलच्
"ढका हुआ, भरा हुआ"
कलिल
वि* - कल्-इलच्
"मिला, घुला-मिला"
कलिल
वि* - कल्-इलच्
"प्रभावित, बशर्ते कि"
कलिल
वि* - कल्-इलच्
"अभेद्य, अछेद्य"
कलिलम्
नपुं*
- कल्-इलच्
"बड़ा ढेर, अव्यवस्थित राशि"
कलिलम्
नपुं*
- कल्-इलच्
"गड़बड़, अव्यवस्था"
कलिल
वि* - कल+इलच्
"विकृत, संदूषित"
कलिल
वि* - कल+इलच्
"सन्दिग्ध, अनिश्चित"
Shabdartha Kaustubha
Kannada
कलिल
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಕಾಲುಷ್ಯ
निष्पत्तिः - > कल (गतौ सङ्ख्याने च) - "इलच्" (उ० १-५४)
प्रयोगाः - > "यदा ते मोहकलिलं बुद्धिर्व्यतितरिष्यति"
उल्लेखाः - > गीता० २-५२
कलिल
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ದೊಡ್ಡ ರಾಶಿ
कलिल
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಮಿಶ್ರವಾದ /ಬೆರೆತಿರುವ
प्रयोगाः - > "लोकालोकी कलोऽकल्ककलिलौऽलिकुलालकः"
उल्लेखाः - > माघ० १९-९८
L R Vaidya
English
kalila {% (I) a. (f. ला) %} 1. Covered with, full of
2. mixed, blended, affected, Sis.xix.98
3. impenetrable.
kalila {% (II) n. %} A large heap, confusion, यदा ते मोहकलिलं बुद्धिर्व्यतितरिष्यति Bg.ii.52.
Bopp
Latin
कलिल invius, impenetrabilis. BH. 2. 52.
Sanskrit Tibetan
Tibetan
khyab
१) अतिक्रान्त २) कलिल ३) व्याप्त ४) व्याप्ति ५)
rgyas
१) आवृत २) उरु ३) कलिल ४) चित ५) पीन ६) पूर्ण ७) पूर्यमाण ८) फुल्लित ९) बोधित १०) विकसित ११) विरूढि १२) विस्तर १३) व्यास १४) स्फीत १५)
brgyan
१) अंकित २) अलाम्करोन्ति ३) अलंकार ४) अलंकृत ५) आक्रान्त ६) आभरण ७) उपशोभित ८) कलिल ९) विभूषित १०) शोभित ११)
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
कलिलं गहने संकीर्णे तु संकुलमाकुलम् १४७२
p{0056}
कीर्णमाकीर्णं पूर्णे त्वाचितं छन्नपूरिते
भरितं निचितं व्याप्तं प्रत्याख्याते निराकृतम् १४७३
प्रत्यादिष्टं प्रतिक्षिप्तमपविद्धं निरस्तवत्
-wordlist-
कलिल (क्ली), गहन (क्ली), सङ्कीर्ण (क्ली), सङ्कुल (क्ली), आकुल (क्ली), कीर्ण (क्ली), आकीर्ण (क्ली), पूर्ण (क्ली), आचित (क्ली), छन्न (क्ली), पूरित (क्ली), भरित (क्ली), निचित (क्ली), व्याप्त (क्ली), प्रत्याख्यात (क्ली), निराकृत (क्ली), प्रत्यादिष्ट (क्ली), प्रतिक्षिप्त (क्ली), अपविद्ध (क्ली), निरस्त (क्ली)
अभिधानरत्नमाला
Sanskrit
कलिल
कलिल, गहन
कलिलं गहनं प्रोक्तं श्लथं शिथिलमुच्यते ७७७
verse 4.1.1.777
page 0089
नाममाला
Sanskrit
अघ, अंह, दुरित, पाप्मन्, पाप, किल्बिष, वृजिन, कलिल, एनस्, दुष्कृत
अघमंहश्च दुरितं पाप्मा पापं किल्बिषम्
वृजिनं कलिलं ह्येनो दुष्कृतम् तज्जयी जिनः १३१
verse 0.1.1.131
page 0066
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
कलिलः, त्रि, (कल्यते मिश्य्रते इति “सलिकलि”उणां ५५ इति इलच् ।) गहनः इत्यमरः ।३ ८५
(यथा गीतायाम् ५२ ।“यदा ते मोहकलिलं बुद्धिर्व्यतितरिष्यति”
)मिश्रः इत्युणादिकोषः
(यथा भागवते ।२ ४६ ।“न यत्पुनः कर्म्मसु सज्जते मनोरजस्तमोभ्यां कलिलं ततोऽन्यथा”
)
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
कलिल
त्रि०
कल--इलच् गहने, अमरः “थदा ते मोहक-लिलं बुद्धिर्व्यतितरिष्यति” गीता मिश्रे उज्ज्व० ।“लोकालोकी कलोऽकल्ककलिलोऽलिकुलालकः” माघः
Capeller
German
कलिल erfüllt, voll von (Instr. o. —°).
Burnouf
French
कलिल कलिल a. (कल् 10) mêlé, confondu
impénétrable, inextricable. -- S.
n.
lieu impraticable:
मोहकलिल les sentiers impraticables de l'erreur.
Stchoupak
French
कलिल-
a. plein de, couvert de, mélangé avec (instr.), aussi fig.
nt. gros monceau
maquis, confusion.