कलाप (kalApa)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

शब्दसागरः

English

 कलाप m.
  (-पः)
	 1. An ornament in general.
	 2. A zone,  a string of bells
worn by woman round the waist.
	 3. A peacock's tail.
	 4. Assem-
blage,  multitude.
	 5. A quiver.
	 6. The moon. 
	 7. A clever and in-
telligent man. 
	 8. The name of a grammar of the Sanskrit
language,  ascribed to the god KARTIKEYA.
	 9. A village where the
destroyer KALKI is to be born. 
	 10. A poem written in one metre.
E.
  अला an art,  a division of time,  &c. आप् to obtain,  and अण् aff.
  

Capeller Eng

English

 कलाप m.
  band,  bundle,  quiver (also n.
 )
 a peacock's tail, 
ornament i.g
 totality.

Yates

English

 कला_प (पः) 1.
m.
  An ornament
 a
string of bells
 peacock's tail
 a
quiver
 a multitude
 the moon. 

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

Spoken Sanskrit

English

कलाप 	-	 kalApa 	-	 m.
  	-	 kalA
कलाविकल 	-	 kalAvikala 	-	 m.
  	-	 kalA
चतुःषष्टि 	-	  catuHSaSTi 	-	 f.
  	-	  64 kalAs
कालायन 	-	  kAlAyana 	-	 adj.
  	-	  from kalA
कालायसूपिक 	-	  kAlAyasUpika 	-	 adj.
  	-	  from kalAya-sUpa
कालाप 	-	  kAlApa 	-	 m.
  	-	  pupil of kalApin
विकला 	-	  vikalA 	-	 f.
  	-	  60th part of a kalA
षट्कल 	-	  SaTkala 	-	 adj.
  	-	  lasting for six kalAs
चातुःषष्टिक 	-	  cAtuHSaSTika 	-	 adj.
  	-	  relating to the 64 kalAs
चतुःषष्टिकलागम 	-	  catuHSaSTikalAgama 	-	 m.
  	-	  treatise on the 64 kalAs
ज्योत्स्ना 	-	  jyotsnA 	-	 f.
  	-	  one of the moon's 16 kalAs
उदकघात 	-	  udakaghAta 	-	 m.
  	-	  one of the 64 kalAs or arts
पानकरसरागासवयोजन 	-	  pAnakarasarAgAsavayojana 	-	 n.
  	-	  one of the 64 kalAs or arts
पानकरसासवरागयोजन 	-	  pAnakarasAsavarAgayojana 	-	 n.
  	-	  one of the 64 kalAs or arts
कालाप 	-	  kAlApa 	-	 m.
  	-	  student of the kalApa grammar
मानदा 	-	  mAnadA 	-	 f.
  	-	  second kalA or digit of the moon
उदकवाद्य 	-	  udakavAdya 	-	 n.
  	-	  one of the 64 kalAs or fine arts
सम्पत्ति 	-	  sampatti 	-	 f.
  	-	  particular kalA of prakRti and wife of IzAna

कलाप 	-	 kalApa 	-	 m.
  	-	  moon
कलाप 	-	 kalApa 	-	 m.
  	-	  quiver with arrows
कलाप 	-	 kalApa 	-	 m.
  	-	  string of bells
कलाप 	-	 kalApa 	-	 m.
  	-	  bundle
कलाप 	-	 kalApa 	-	 m.
  	-	  clever and intelligent man
कलाप 	-	 kalApa 	-	 m.
  	-	  quiver
कलाप 	-	 kalApa 	-	 m.
  	-	  rope round an elephant's neck
कलाप 	-	 kalApa 	-	 m.
  	-	  collection
कलाप 	-	 kalApa 	-	 m.
  	-	  poem written in one metre
कलाप 	-	 kalApa 	-	 m.
  	-	  peacock's tail
कलाप 	-	 kalApa 	-	 m.
  	-	  totality
कलाप 	-	 kalApa 	-	 m.
  	-	  that which holds single parts together
कलाप 	-	 kalApa 	-	 m.
  	-	  kalA
कलाप 	-	 kalApa 	-	 m.
  	-	  ornament in general
कलाप 	-	 kalApa 	-	 m.
  	-	  whole body or collection of a number of separate things
कलाप 	-	 kalApa 	-	 m.
  	-	  bundle of arrows
कलाप 	-	 kalApa 	-	 m.
  	-	  zone
कलाप 	-	 kalApa 	-	 m.
  	-	  band

Wilson

English

 कलाप
m.
  (-पः)
1 An ornament in general.
2 A zone,  a string of bells worn by women round the wrist.
3 A peacock's tail.
4 Assemblage,  multitude.
5 A quiver.
6 The moon. 
7 A clever and intelligent man. 
8 The name of a grammar of the Sanscrit language,  ascribed to the god
KĀRTTIKEYA.
9 A village where the destroyer KALKI is to be born. 
10 A poem written in one metre.
E.
  कला an art,  a division of time,  &c. आप to obtain,  and अण् aff.
  

Apte

English

कलापः [kalāpḥ],  1 A band,  bundle
 समित्कलापमादाय प्रविवेश स्वमाश्रमम् Mb.
 *  3.137.1. मुक्ताकलापस्य च निस्तलस्य Ku.*
  1. 42 a round necklace of pearls
 रशनाकलापः a zone of several strings.

A group or whole collection of things
 अखिलकलाकलापालोचन K.*
  7.

A peacock's tail
 तं मे जातकलापं प्रेषय मणिकण्ठकं शिखिनम् V.*
  5.13
 Pt.*
  2.8. Ṛs.*
  1.16, 2.14.

A woman's zone or girdle
 (oft . with काञ्ची or रशना &c.
 ) जघनमरुणरत्नग्रन्थिकाञ्चीकलापं कुवलय- नयनाना को विहातुं समर्थः Bh.*
  1.11. श्रोणीतटं सुविपुलं रशना- कलापैः Ṛs.*
  3.2
 Mk.*
  1.27.

An ornament in general
 Mb.
 *  8.19.29. 'कलापः संहते बर्हे तूणीरे भूषणे हरे' इति विश्वः

The rope round an elephant's neck.

A quiver.

An arrow.

The moon. 

A shrewed and intelligent man. 

A poem written in one metre.

A tuft (जटा˚) or knot of braided hair. -पी A bundle of grass.

Apte 1890

English

 कलापः 1 A band,  bundle
 मुक्ताकलापस्य च निस्तलस्य Ku. 1. 42 a round necklace of pearls
 रशनाकलापः a zone of several strings. 
2 A group or whole collection of things
 अखिलकलाकलापालोचन K. 7. 
3 A peacock's tail
 तं मे जातकलापं प्रेषय मणिकंठकं शिखिनं V. 5. 13
 Pt. 2. 80
 Rs. 1. 16,  2. 14. 
4 A woman's zone or girdle
 (oft. with कांची or रशना &c.)
 Bh. 1. 57,  67
 Rs. 3. 20
 Mk. 1. 27. 
5 An ornament in general. 
6 The rope round an elephant's neck. 
7 A quiver. 
8 An arrow. 
9 The moon. 
10 A shrewd and intelligent man. 
11 A poem written in one metre. 
12 A tuft (जटा°) or knot of braided hair. 
पी A bundle of grass. 

Monier Williams Cologne

English

 कला°प a m.
  (कलाप,  fr.
  √ आप्) ‘that which holds single parts together’,  a bundle,  band (cf.   जटा-क्°,  मुक्ता-क्°,  रशना-क्°),  MBh.
  
 Kum.
   &c.
  

 a bundle of arrows,  a quiver with arrows,  quiver,  MBh.
  
 R.
  &c.
  

 (once n.
 ,  MBh.
   iii,  11454)

 a peacock's tail,  MBh.
  
 Pañcat.
  &c.
  

 an ornament in general,  Mālav.
 

 a zone,  a string of bells (worn by women round the waist),  L.
 

 the rope round an elephant's neck,  L.
 

 totality,  whole body or collection of a number of separate things (esp.   ifc. 
 cf.
   क्रिया-क्°,  &c.
  )

 the moon,  L.
 

 a clever and intelligent man,  L.
 

 N.
  of a grammar also called Kātantra (supposed to be revealed by Kārttikeya to Śarvavarman)

 N.
  of a village (cf.   कलाप-ग्राम),  VP.
  

 a poem written in one metre,  W.
 

 कलाप b &c.
   See कला.

Monier Williams 1872

English

 कलाप कलाप,  &c. See under कला।

Macdonell

English

 कलाप kalā-pa,  m.
  (what holds together the 🞄parts),  band
 bundle
 quiver
 peacockʼs tail
 🞄ornament
 totality: -ka,  m.
  string,  band,  🞄-varman,  m.
  N.
 -pin,  m.
  peacock.

Benfey

English

 कलाप कला-प (vb. 2. पा),  m.
 
 1. A
bundle,  MBh. 3,  10772.
 2. A string, 
Kumāras. 1,  43 (of pearls).
 3. A band
(of belts,  laces,  etc.,  worn by women
round the waist). Ṛt. 3,  20
 Bhartṛ. 1, 
56.
 4. Totality,  Bhāg. P. 9,  4,  21
perfection,  Pañc. v. d. 23.
 5. A
quiver,  MBh. 3,  11454.
 6. A peacock's
tail,  Pañc. ii. d. 85.

Apte Hindi

Hindi

कलापः
पुं*
  - "कला-आप्-अण्, घञ्"
"जत्था,  गठरी"

कलापः
पुं*
  - "कला-आप्-अण्, घञ्"
मोतियों का हार

कलापः
पुं*
  - "कला-आप्-अण्, घञ्"
वस्तुओं का समूह या सञ्चय

कलापः
पुं*
  - "कला-आप्-अण्, घञ्"
मोर की पूँछ

कलापः
पुं*
  - "कला-आप्-अण्, घञ्"
स्त्री की मेखला या करनी

कलापः
पुं*
  - "कला-आप्-अण्, घञ्"
आभूषण

कलापः
पुं*
  - "कला-आप्-अण्, घञ्"
हाथी के गले का रस्सा

कलापः
पुं*
  - "कला-आप्-अण्, घञ्"
तरकस

कलापः
पुं*
  - "कला-आप्-अण्, घञ्"
बाण

कलापः
पुं*
  - "कला-आप्-अण्, घञ्"
चन्द्रमा

कलापः
पुं*
  - "कला-आप्-अण्, घञ्"
"चलता-पुरजा,  बुद्धिमान"

कलापः
पुं*
  - "कला-आप्-अण्, घञ्"
एक ही छन्द में लिखी गई कविता

Shabdartha Kaustubha

Kannada

कलाप
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಸಮೂಹ /ಗುಂಪು /ರಾಶಿ
निष्पत्तिः - > आल्पृ (व्याप्तौ) - "अण्" (३-२-१)
व्युत्पत्तिः - > कला मात्रामाप्नोति
प्रयोगाः - > "क्रियाकलापैरिदमेव योगिनः श्रद्धान्विताः साधु यजन्ति सिद्धये"
उल्लेखाः - > भाग० ४-२४-६२
कलाप
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ನವಿಲಿನ ಪುಕ್ಕ
प्रयोगाः - > "पक्षस्थतावद्बहुचन्द्रकोऽपि कलापिनां येन जितः कलापः"
उल्लेखाः - > नैष० ७-२०
कलाप
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಭೂಷಣ /ಒಡವೆ
प्रयोगाः - > "कण्ठस्य तस्याः स्तनबन्धुरस्य मुक्ताकलापस्य च निस्तलस्य"
उल्लेखाः - > कुमा० १-४२
कलाप
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಡಾಬು /ಒಡ್ಯಾಣ
कलाप
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಚಂದ್ರ
कलाप
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಜಾಣ /ಬುದ್ಧಿವಂತ
कलाप
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಕಾತಂತ್ರವೆಂಬ ಒಂದು ವ್ಯಾಕರಣ
कलाप
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಬತ್ತಳಿಕೆ /ಬಾಣವನ್ನಿಡುವ ಚರ್ಮದ ಚೀಲ
विस्तारः - > "कलापः संहतौ बर्हे काञ्च्यां भूषणतूणयोः । चन्द्रे विदग्धे व्याकरणभेदेऽपि कथ्यते बुधैः" - मेदि० ।
कलाप
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಒಂದು ಗ್ರಾಮ /ಒಂದು ಹಳ್ಳಿ
प्रयोगाः - > "देवापिर्योगमास्थाय कलापग्राममास्थितः । सोमवंशे कलौ नष्टे कृतादौ स्थापयिष्यति ॥"
उल्लेखाः - > भाग० ९-१२-१३
कलाप
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಧನಸ್ಸು /ಬಿಲ್ಲು /ಅಂಬು
कलाप
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಬಾಣ /ಶರ
कलाप
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಆನೆಯ ಕತ್ತಿನ ಹಗ್ಗ

L R Vaidya

English

 kalApa {% m. %} 1. A band,  a bundle
a whole collection of things
an ornament in general,  मुक्ताकलापस्य च निस्तलस्य K.S.i.43,  iii.53
a woman’s zone,  Bhartr.i.57,  67,  Rt.iii.20
the rope round an elephant’s neck
a quiver
an arrow
a peacock’s tail,  कलापचक्रेषु निवेशिताननम् Rt.i.16
the moon
a shrewd and intelligent man
a poem written in one metre.

Bopp

Latin

 कलाप m.
1) ornamentum.
2) pavonis cauda. URV. 62. 9.
88. 14.
3) pharetra.
4) cumulus,  multitudo. AM.: भूषणे
वर्हे तूणीरे संहते.

Aufrecht Catalogus Catalogorum

English

 कलाप grammar. See Kātantra.

 कातन्त्र or कलाप grammar. See Kātantrasūtra.

Edgerton Buddhist Hybrid

English

 kalāpa,  m.,  a high number: Mvy 〔7780〕 = Tib. cha tshogs (same as kaṣaca or kaṣava,  q.v.
 cf. kajāva).

Abhyankara Grammar

English

कलाप  (कलाप-व्याकरण) alternative name given to the treatise on grammar written by Sarvavarman who is believed to have lived in the days of the Sātavāhana kings. The trea- tise is popularly known by the namc Kātantra Vyākaraṇa. The available treatise, viz. Kalpasūtras,  is much similar to the Kātantra Sūtras having a few changes and additions only here and there.It is rather risky to say that Kalāpa was an ancient system of grammar which is referred to in the Pāṇini Sūtra कलापिनोण् P. IV.3.108. For details see कातन्त्र.

Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch

German

 कलाप m. ° = सैन्यसमुदाय,  H 43,  167. — *Mond,  Rasas. 4b.

Wordnet

Sanskrit

Synonyms:
  चतुर,  चतुरक,  निपुण,  निष्ण,  निष्णात,  विशारद,  पटु,  प्रवीण,  प्राज्ञ,  विचक्षण,  विदग्ध,  पटुमति,  पटिष्ठ,  पटीयस्,  पेशल,  प्रणत,  प्रतीत,  अणुक,  अभिज्ञ,  उल्लाघ,  ऋभु,  ऋभुमत्,  ऋभुष्ठिर,  ऋभ्व,  ऋभ्वन्,  ऋभ्वस्,  करण,  कर्मठ,  कर्मण्य,  कलाप,  कलिङ्ग,  कल्य,  कारयितव्यदक्ष,  कुशल,  कुशलिन्,  कृतकर्मन्,  कृतमुख,  कृतिन्,  कृत्नु,  क्रियापटु,  छेक,  छेकल,  छेकाल,  तूर्णि,  तेजीयस्,  धीवन्,  धीवर,  धृत्वन्,  धृषु,  नदीष्ण,  नयक,  नागर,  नागरक,  नागरिक,  निर्ग्रन्थक,  निर्ग्रन्थिक,  प्रोह,  प्रौण,  बहुपट,  बुध,  बुध्द,  मतिमत्,  मनस्विन्,  मर्मज्ञ,  विज्ञ,  विडङ्ग,  विदुर,  विद्वल,  शिक्व,  सुधी,  सुविचक्षण,  समाप्त
adjective
 
यः चातुर्येण कार्यं करोति।
 "चतुरेण आरक्षकेण अपराद्धानां एकः सङ्घः गृहीतः।"

Sanskrit Tibetan

Tibetan

ka lA pa
कलाप

cha tshogs
१) कलाप २) कषच

cha bsags pa
कलाप

अभिधानचिन्तामणिः

Sanskrit

--source--
 
साक्षराङ्गुलिमुद्रा सा कटिसूत्रं तु मेखला ।
कलापो रशना सारसनं काञ्ची च सप्तकी ॥ ६६४ ॥
-wordlist-
 
अङ्गुलिमुद्रा (स्त्री),  कटिसूत्र (क्ली),  मेखला (स्त्री),  कलाप (पुं),  रशना (स्त्रीक्ली),  सारसन (क्ली),  काञ्ची (स्त्री),  सप्तकी (स्त्री)

--source--
 
तूणो निषङ्गस्तूणीर उपासङ्गः शराश्रयः ॥ ७८१ ॥
शरधिः कलापोऽप्यथ चन्द्रहासः करवालनिस्त्रिंशकृपाणखड्गाः ।
तरवारिकौक्षेयकमण्डलाग्रा असिरृष्टिरिष्टी त्सरुरस्य मुष्टिः ॥ ७८२ ॥
-wordlist-
 
तूण (त्रि),  निषङ्ग (पुं),  तूणीर (पुं),  उपासङ्ग (पुं),  शराश्रय (पुं),  शरधि (पुं),  कलाप (पुं),  चन्द्रहास (पुं),  करवाल (पुं),  निस्त्रिंश (पुं),  कृपाण (पुं),  खड्ग (पुं),  तरवारि (पुं),  कौक्षेयक (पुं),  मण्डलाग्र (पुं),  असि (पुं),  ऋष्टि (पुंस्त्री),  रिष्टि (पुंस्त्री),  त्सरु (पुं),  खड्गमुष्टि (स्त्री)

--source--
 
पेशीकोशोऽण्डे कुलायो नीडे केकी तु सर्पभुक् ।
मयूरबर्हिणौ नीलकण्ठो मेघसुहृच्छिखी ॥ १३१९ ॥
शुक्लापाङ्गोऽस्य वाक्केका पिच्छं बर्हं शिखण्डकः ।
प्रचलाकः कलापश्च मेचकश्चन्द्रकः समौ ॥ १३२० ॥
-wordlist-
 
पेशीकोश (पुं),  अण्ड (पुंक्ली),  कुलाय (पुं),  नीड (त्रि),  केकिन् (पुं),  सर्पभुज् (पुं),  मयूर (पुं),  बर्हिण (पुं),  नीलकण्ठ (पुं),  मेघसुहृद् (पुं),  शिखिन् (पुं),  शुक्लापाङ्ग (पुं),  केका (स्त्री),  पिच्छ (क्ली),  बर्ह (क्ली),  शिखण्डक (पुं),  प्रालाक (पुं),  कलाप (पुं),  मेचक (पुं),  चन्द्रक (पुं)

--source--
 
संघाते प्रकरौघवारनिकरव्यूहाः समूहश्चयः
संदोहः समुदायराशिविसरव्राताः कलापो व्रजः ।
कूटं मण्डलचक्रवालपटलस्तोमा गणः पेटकं
वृन्दं चक्रकदम्बके समुदयः पुञ्जोत्करौ संहतिः ॥ १४११ ॥
समवायो निकुरम्बं जालं निवहसंचयौ ।
जातं तिरश्चां तद्यूथं संघसार्थौ तु देहिनाम् ॥ १४१२ ॥
-wordlist-
 
सङ्घात (पुं),  प्रकर (पुं),  ओघ (पुं),  वार (पुंक्ली),  निकर (पुं),  व्यूह (पुं),  समूह (पुं),  चय (पुं),  सन्दोह (पुं),  समुदाय (पुं),  राशि (पुं),  विसर (पुं),  व्रात (पुं),  कलाप (पुं),  व्रज (पुं),  कूट (पुंक्ली),  मण्डल (त्रि),  चक्रवाल (पुं),  पटल (स्त्रीक्ली),  स्तोम (पुं),  गण (पुं),  पेटक (त्रि),  वृन्द (क्ली),  चक्र (पुंक्ली),  कदम्बक (क्ली),  समुदय (पुं),  पुञ्ज (पुं),  उत्कर (पुं),  संहति (स्त्री),  समवाय (पुं),  निकुरुम्ब (क्ली),  जाल (स्त्रीक्ली),  निवह (पुं),  सञ्चय (पुं),  जात (क्ली),  यूथ (क्ली),  सङ्घ (पुं),  सार्थ (पुं)

अभिधानरत्नमाला

Sanskrit

प्रचलाक
प्रचलाक,  शिखण्ड,  कलाप,  वर्ह
प्रचलाकः शिखण्डश्च कलापो वर्ह उच्यते ॥ २४२ ॥
verse 2.1.1.242
page 0030

तूणीर
तूणीर,  उपासङ्ग,  तूण,  तूणी,  निषङ्ग,  इषुधि,  बाणाश्रय,  कलाप
तूणीरमुपासङ्गस्तूणं तूणी निषङ्ग इषुधिश्च ।
बाणाश्रयः कलापः कार्मुककोटिर्भवेदटनिः ॥ ४६५ ॥
verse 2.1.1.465
page 0053

कलाप
कलाप,  सप्तकी,  काञ्ची,  मेखला,  रसना,  कटिसूत्र,  सारसन
कलापः सप्तकी काञ्ची मेखला रसना तथा ।
कटिसूत्रं सारसनं किङ्किणी क्षुद्रघण्टिका ॥ ५६० ॥
verse 2.1.1.560
page 0063

Mahabharata

English

Kalāpa,  a muni. § 264 (Sabhākriyāp.): II,  4,  113 (in the palace of Yudhishṭhira).

पुराणम्

English

कलाप / KALĀPA. A powerful sage of great majesty. yudhiṣṭhira worshipped this sage at the end of the Rājasūyayajña. (Chapter 85,  Sabhā Parva).

शब्दकल्पद्रुमः

Sanskrit

 कलापः,  पुं,
   (कलां मात्रां आप्नोति । कला + आप्+ “कर्म्मण्यण” । ३ । २ । १ । इति अण् । यद्वाकला आप्यतेऽनेन “हलश्च” । ३ । ३ । १२१ ।इति घञ् ।) समूहः । (यथा भागवते ४ । २४ । ६२ ।“क्रियाकलापैरिदमेव योगिनःश्रद्धान्विताः साधु यजन्ति सिद्धये” ॥
)मयूरपिच्छः । (यथा,  गोः रामायणे । ५ । ५२ । १३“संप्रदीप्तकलापाग्रा विप्रकीर्णाश्च वर्हिणः” ॥
)काञ्ची । भूषणम् । (यथा कुमारे । १ । ४२ ।“कण्ठस्य तस्याः स्तनबन्धुरस्यमुक्ताकलापस्य च निस्तलस्य” ॥
“मुक्ताकलापस्य मुक्ताभूषणस्य” । इति मल्लिनाथः ॥
)तूणः । (यथा हेः रामायणे २ । ५२ । ११ ।“ततः कलापान् सन्नह्य खङ्गौ बद्ध्वा च धन्विनौ” ॥
)चन्द्रः । विदग्धः । व्याकरणविशेषः । इति मे-दिनी ॥
 (यथा,  वृहत्कथासारः ।“अधुना स्वल्पतन्त्रत्वात् कातन्त्राख्यं भविष्यति ।तद्वाहनकलापस्य नाम्ना कालापकं तथा” ॥
)ग्रामविशेषः । यथा,  भागवते । ९ । १२ । ६ ।“देवापिर्योगमास्थाय कलापग्राममाश्रितः ।सोमवंशे कलौ नष्टे कृतादौ स्थापयिष्यति” ॥
(अस्त्रविशेषः । यथा महाभारते ४ । ५ । २८ ।“खड्गांश्च दीप्तान् दीर्घांश्च कलापांश्च महाधनान् ।विपाठान् क्षुरधारांश्च धनुर्भिर्निदधुः सह” ॥
)

वाचस्पत्यम्

Sanskrit

 कलाप पु०
  कलां मात्रामाप्नोति आप्--अण् । १ समूहे,  २ मयूर-पिच्छे,  ३ भूषणे,  ४ काञ्च्याम्,  ५ चन्द्रे,  मेदिनि० तत्रसमूहे “मुक्ताकलापीकृतसिन्धुवारम्” कुमा० । “अधिगतकला-कलापकम्” वर्हे आलम्बिभिश्चन्द्रकिणः कलापैः” । “दृष्ट्वेवनिर्ज्जितकलापभरामधस्तात् व्याकीर्ण्णमाल्यकवरां कवरींतरुण्याः” माघः । भूषणे “मुक्ताकलापस्य च निस्तलस्य”कुमा० “मुक्ताकलापस्य मुक्ताभूषणस्य” मल्लि० । काञ्च्याम्“रशनाकलापगुणेन बधूः” माघः । ६ तूणे तूणश्चशरपूर्ण्णः चर्म्ममयः भस्त्रारूपः यथाह “कलापिनः”कात्या० २२,  ३,  १८,  व्या० “कलापशब्देन शरसूर्ण्णाचर्म्ममयी भस्त्रोच्यते” कर्कः । “कलापी चषालः”आश्व० श्रौ० ९,  ७,  १८,  “सा मेधी अग्रप्रदेशे धान्यपूलै-र्बद्धा तिष्ठति स एव चषाली भवति” नारा० वृत्त्युक्तेःधान्यपूलानां शरतुल्यत्वारोपेण बहुशरवत्त्वगुणयो-गात्तूणवत्त्वम् इति तथा च गौण्या चषालस्य कला-पित्वम् । ७ शरे “कलापिनौ धनुष्पाणी शोभमानौदिशोदश” रामा० १,  २२,  ७,  अत्रार्थे क्लीवत्वमपि “परीप्स-मानः पार्थानां कलापानि धनूंषि च” भा० व० १५७ अ० ।८ धनुषि । “हारिद्रवर्ण्णा ये त्वेते हेमपुङ्खाः शिला-शिताः (शराः) । नकुलस्यकलापोऽयं पञ्चशार्दूललक्षणः ।“येनासौ व्यजयत् कृत्स्नां प्रतीचीं दिशमाहवे” भा०वि० ६५ अ० नकुलास्त्रकथने । ९ अर्द्धचन्द्राकारास्त्रभेदे च“खड्गांश्च दीप्तान् दीर्घांश्च कलापांश्च महाधनान् । विपा-ठान् क्षुरधारांश्च धनुर्भिर्निदधुः सह” भा० वि० ५ अ० ।कलापः कार्त्तिकेयमयूरपिच्छः उत्पत्तिस्थानत्वेनास्त्यस्यअच् । १० व्याकरणभेदे कार्त्तिकेयमयूरपिच्छयोनित्वात्तस्यतथात्वम् । “अधुना स्वल्पतन्त्रत्वात् कातन्त्राख्यं भविष्यति ।तद्वाहनकलापस्य नाम्ना कालापकं तथा” वृहत्कथासारः । ११ ग्रामभेदे । “देवापिर्योगमास्थाय कलाप-ग्राममास्थितः । सोमवंशे कलौ नष्टे कृतादौ स्थापयिष्यति” भाग० ९,  १२,  १३,  “सुदर्शनोऽथाग्निवर्ण्णः शीघ्र-स्तस्य मरुः सुतः । योऽसावास्ते योगसिद्धः कलापग्राम-मास्थितः । कलेरन्ते सूर्य्यवंशं नष्टं भावयिता पुनः”भाग० ९,  १२,  ५,  “सत्यभामा तथैवान्या देव्यः कृष्णस्य सम्मताः ।वनं प्रविविशूराजंस्तपसे कृतनिश्चयाः । फलमूलादिभोजिन्यो हरिध्यानैकतत्पराः । हिमवन्तमतिक्रम्यकलापग्राममाविशन्” भा० मौ० ७ अ० । तेनास्य हिम-चदुत्तरपार्श्वे सन्निवेश इति गम्यते ।चन्द्रे तु कलामाप्नोति आप--अण् कलां पाति पा--क वाव्युत्पत्तिः । तस्य कलापतित्वात् कलाधारत्वाच्च तथात्वम्१४ विदग्धे त्रि०
  मेदि० विविधकलाधरत्वात्तस्य तथात्वम् ।

Capeller

German

 कलाप m.
  Bund,  Bündel,  Menge,  Gesamtheit
Pfauenschweif,  Schmuck.

Burnouf

French

 कलाप कलाप m.
  (कला art) ornement,  parure
		 qu'ne
du peon. 
	-- (कला doigt de la lune) la Lune.
	-- (कल m.
 )
ceinture à grelots que les femmes portent autour de la taille.
	-- (कल् 10) assemllage
 multitude.
		 Carquois.
		 Homme sagace et
intelligent.
		 Grammaire sanscrite attribuée à Kārttikeya.
कलापक m.
  licol d'éléphant.
कलपिन् m.
  paon
 coucou kokila.
		 Feuille de oguier.

Stchoupak

French

 कलाप-
 m.
  lien,  faisceau 
 faisceau de flèches,  carquois avec ses
flèches,  carquois,  d'où collection en général 
 ceinture de femme 
 queue
de paon 
 ornement 
 -क- lien,  faisceau 
 sorte d'ornement 
 ceinture 
-शस् par bottes,  par faisceaux 
 -इन्- a. qui
 porte un
faisceau de flèches 
 qui déploie sa queue 
 m.
  paon 
 n.
  d'un maître.
°वर्मन्- m.
  n.
  d'un homme 
 °शिरस्- id.

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.