कलहंस (kalahaMsa)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

In this section, you'll find information about the dhatus (verbal roots) related to your search. This includes details like dhatu information, forms, and any available commentaries.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

शब्दसागरः

English

 कलहंस m.
  (-सः)
	 1. A drake,  or according to some,  a teal.
	 2. A gander.
3. Another bird,  (Gallinula porphyria.)
	 4. BRAHMA or the Supreme
Being.
	 5. An emperor.
	 6. A species of the Atijagati metre.
 E.
  कल
pleasing sound,  and हस a goose.

Capeller Eng

English

 कलहंस m.
  a kind of duck,  goose,  or swan (f.  ई)
 N.
 
of a man.  — Abstr.  °ता f.
 

Yates

English

 कल-हंस (सः) 1.
m.
  A drake
 a gan-
der
 Brahm
 a king.

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

Spoken Sanskrit

English

 
   कलहंस  kalahaMsa  m.
   goose  
   कलहंस  kalahaMsa  m.
   excellent king   
   कलहंस  kalahaMsa  m.
   brahma or the Supreme Spirit  
   कलहंस  kalahaMsa  m.
   particular metre   
   कलहंस  kalahaMsa  m.
   duck     
            

Wilson

English

 कलहंस
m.
  (-सः)
1 A drake,  or according to some,  a teal.
2 A gander.
3 Another bird,  (Gallinula porphyria.)
4 BRAHM or the Supreme Being.
5 An emperor.
6 A species of the Atijagatī metre.
E.
  कल pleasing sound,  and हंस a goose.

Monier Williams Cologne

English

 कल—हंस m.
  N.
  of several species of the Haṃsa bird or goose,  MBh.
  
 R.
 
 Pañcat.
  &c.
  

 an excellent king,  L.
 

 Brahma or the Supreme Spirit,  L.
 

 a particular metre (consisting of four lines of thirteen syllables each)

Macdonell

English

 कलहंस kala-haṃsa,  m.
 ,  ī,  f.
  kind of duck,  🞄goose or swan
 -ka,  m.
  id. dim. 
 -tā,  f.
  abst. ɴ..

Benfey

English

 कलहंस कल-हंस,  m.
 ,  f.
  सी,  A
kind of duck or goose,  Rām.  2,  82,  9
Kir. 5,  13
 Ragh. 8,  58.

Apte Hindi

Hindi

कलहंसः
पुं*
  कल - हंसः -
"हंस,  राजहंस"

कलहंसः
पुं*
  कल - हंसः -
"बत्तख,  पुंकारण्डव"

कलहंसः
पुं*
  कल - हंसः -
परमात्मा

Shabdartha Kaustubha

Kannada

कलहंस
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ದೊಡ್ಡ ಜಾತಿಯ ಹಂಸಪಕ್ಷಿ
व्युत्पत्तिः - > कलो मधुरवचनो हंसः
प्रयोगाः - > "अविशद्वनवेश्म विस्मितः स्मृतिलग्नैः कलहंसशंसितैः"
उल्लेखाः - > नैष० २-६३
कलहंस
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ರಾಜಹಂಸ /ಕೆಂಪು ಕಾಲು ಮತ್ತು ಕೊಕ್ಕುಳ್ಳ ಹಂಸಪಕ್ಷಿ
प्रयोगाः - > "वधूदुकूलं कलहंसलक्षणं गजाजिनं शोणितबिन्दुवर्षि च"
उल्लेखाः - > कुमा० ५-६७
कलहंस
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ ದೊರೆ /ಉತ್ತಮನಾದ ರಾಜ
कलहंस
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಪರಮಾತ್ಮ /ಪರಬ್ರಹ್ಮ
विस्तारः - > "कलहंसस्तु कादम्बे रजहंसे नृपोत्तमे" - मेदि० ।

L R Vaidya

English

 kala-haMsa {% m. %} 1. a gander,  a swan,  कुंदावदाताः कलहंसमालाः Bt.ii.18,  R.viii.59,  K.S.v.67
 2. the supreme soul.

Bopp

Latin

 कलहंस m. (e कल et हंस) anas mas. AM.

Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch

German

 कलहंस m. °Eigenname,  Śṛṅgt. 13,  8
 113a.

Sanskrit Tibetan

Tibetan

chu skyar
१) कलहंस २) बक ३) वलाक

nya 'bigs nyed
कलहंस

अभिधानचिन्तामणिः

Sanskrit

--source--
 
कादम्बास्तु कलहंसाः पक्षैः स्यादतिधूसरैः ।
-wordlist-
 
कादम्ब (पुं),  कलहंस (पुं)

अभिधानरत्नमाला

Sanskrit

कलहंस
कलहंस
पक्षैराधूसरैर्हंसाः कलहंसा इति स्मृताः ।
verse 2.1.1.253
page 0031

वैजयन्तीकोषः

Sanskrit

Word: कलहंसः
Root: कलहंस
Gender: पुं
Number: all
अर्थः ⇒ कृष्णचञ्चुचरणहंसः
Meaning(s):
⇒ Goose with dark grey wings
Shloka(s):
2|3|7|2 ► मलिनैर्मल्लिकाक्षस्तैर्धार्तराष्ट्रः सितेतरैः॥ (अन्तरिक्षकाण्डः/खगाध्यायः)
2|3|8|1 ► कादम्बः कलहंसश्च हंस आधूसरच्छदः। (अन्तरिक्षकाण्डः/खगाध्यायः)
Synonym(s):
➠ 2|3|7|2 ⇢ धार्तराष्ट्रः (धार्तराष्ट्र) (पुं) ⇒ Goose with black legs and bill ⇒ कृष्णचञ्चुचरणहंसः
➠ 2|3|8|1 ⇢ कादम्बः (कादम्ब) (पुं) ⇒ Goose with dark grey wings ⇒ कृष्णचञ्चुचरणहंसः
➠ 2|3|8|1 ⇢ कलहंसः (कलहंस) (पुं) ⇒ Goose with dark grey wings ⇒ कृष्णचञ्चुचरणहंसः
Related word(s):
परा_अपरासंबन्धः ➡ हंसः
जातिः ➡ पक्षी
    

Mahabharata

English

kalahaṃsa,  pl. (ºāḥ) (probably “whistling swans”). § 126 (Aṃśāvat.): I,  65,  2622 (the offspring of Dhṛtarāshṭrī).

अमरकोशः

Sanskrit

Word:  कलहंसः
Root:  कलहंस
Gender:  पुं
Number:  all
Meaning(s): 
⇒ duck
⇒ goose
⇒ excellent king
⇒ particular metre
⇒ brahma or the Supreme Spirit
Shloka(s): 
2|5|23|1 ► कादम्बः कलहंसः स्यादुत्क्रोशकुररौ समौ। (सिंहादिवर्गः)
Synonym(s): 
➠ 2|5|23|1 ⇢ कादम्बः (कादम्ब) (पुं) ⇒ duck, arrow, kind of goose with dark-grey wings, Kadama tree  [Nauclea Cadamba - Bot.]
➠ 2|5|23|1 ⇢ कलहंसः (कलहंस) (पुं) ⇒ duck, goose, excellent king, particular metre, brahma or the Supreme Spirit
Related word(s): 
परा_अपरासंबन्धः ➡ पक्षी
जातिः ➡ पक्षी
    

शब्दकल्पद्रुमः

Sanskrit

 कलहंसः,  पुं,
   (कलेन मधुरास्फुटध्वनिना विशिष्टोहंसः । शाकपार्थिवादित्वात् मध्यपदलोपि समासः ।)हंसविशेषः । बालिहाँस इति भाषा । तत्पर्य्यायः ।कादम्बः २ । इत्यमरः । २ । ५ । २३ ॥
 कलनादः३ मरालकः ४ । इति राजनिर्घण्टः ॥
 राजहंसः ।(यथा भट्टिः । २ । १८ ।“कुन्दावदाताः कलहंसमालाःप्रतीयिरे श्रोत्रसुखैर्निनादैः” ॥
)नृपोत्तमः । इति विश्वमेदिन्यौ ॥
 परात्मा । ब्रह्म ।इति शब्दरत्नावली ॥
 (अतिजगती वृत्तिः । साच त्रयोदशाक्षरा । लक्षणमुक्तं यथा,  छन्दोमञ्ज-र्य्याम् ७ ।“सजसाः सगौ च कथितः कलहंसः” ।अस्योदाहरणमुक्तं तत्रैव । यथा, “यमुनाविहारकुतुके कलहंसोव्रजकामिनी कमलिनीकृतकेलिः ।जनचित्तहारिकलकण्ठनिनादःप्रमदं तनोतु तव नन्दतनूजः” ॥
सिंहनादः क्वापि ॥
)

वाचस्पत्यम्

Sanskrit

 कलहंस पुंस्त्री कलप्रधानो हंसः । १ (बालहाँस) हंसभेदे२ राजहंसे ३ नृपश्रेष्ठे च मेदि० । “कुन्दावदाताः कल-हंसमालाः प्रतीयिरे श्रोत्रसुखैर्निनादैः” भट्टिः । “कलसंजलसंभृतं पुरः कलहंसः कलयाम्बभूव सः” नैष०“बधूदुकूलं कलहंसलक्षणम्” कुमा० । स्त्रियां जाति-त्वात् ङीष् । “कलहंसीषु मदालसं गतम्” रघुः । ४ पर-मात्मनि ब्रह्मणि च शब्दर० ।

Capeller

German

 कलहंस m.
  ई f.
  eine Art Gans o. Schwan. 

Burnouf

French

 कलहंस कलहंस m.
  (कल n.
  हंस) canard
mâle
 jars
 cygne mâle.
		 Au fig. roi suzerain. 
		 L'Etre
suprême: cf.  हंस।

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.