| YouTube Channel

कलमः (kalamaH)

 
Apte
English
कलमः [kalamḥ], [Uṇ.* 4.84]
Rice which is sown in MayJune and ripens in December-January
प्रसूतं कलमक्षेत्रं वर्षेणेव शतक्रतुः
Rām.*
 4.14.16. सुतेन पाण्डोः कलमस्य गोपिकाम्
Ki.*
 4.9, 34
Ku.*
 5.47
आपादपद्मप्रणता कलमा इव ते रघुम् । फलैः संवर्धयामासुरुत्खातप्रतिरोपिताः ॥
R.*
 4.37. कलयता कलमावन- कामिनीकलमनोहरगानममन्यत Rām. Ch.4.72.
A pen, a reed for writing with.
A thief.
A rogue, rascal.Comp. -गोपवध, -गोपी a woman employed to guard a rice-field
Śi.*
 6.49.
Apte 1890
English
कलमः [Uṇ. 4. 84] 1 Rice which is sown in May-June and ripens in December-January
सुतन पांवोः कलमस्य गोपिकां Ki. 4. 9, 34
Ku. 5. 47
R. 4. 37.
2 A pen, a reed for writing with.
3 A thief.
4 A rogue, rascal.
Apte Hindi
Hindi
कलमः
पुं*
 - कल्-अम्
चावल
कलमः
पुं*
 - कल्-अम्
"लेखनी, काने की कलम"
कलमः
पुं*
 - कल्-अम्
"चोर, दुष्ट, बदमाश"
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
 अक्षरजननी, अक्षरतूलिका, लेखनी, आलेखनी, कलमः
noun
काष्ठादिभिः निर्मितं लेखनस्य उपकरणं यत् मष्यां निमज्ज्य लिख्यते।
"छात्रः इक्ष्वालिकस्य अक्षरजनन्या लिखति।"
Synonyms:
 लेखनी, वर्णतूतिका, वर्णतूली, कलमः, अक्षरतूलिका, चित्रकः
noun
सीसादियुक्तम् लेखनसाधनवस्तु।
"छात्रः लेखन्या चित्रम् आलिखति।"
Synonyms:
 अधःचरः, अपहारकः, अपहारिका, अपहारकम्, अवहारः, अवावन्, अवावरी, आखनिकः, आखुः, आमोषी, आमोषि, कपाटघ्नः, कपाटघ्ना, कपाटघ्नम्, कम्बू, कलमः, कवाटघ्नः, कुम्भीरकः, कुसुमालः, खर्परः, चोरः, चौरः, चोरी, चोरकः, चौरी, चौरिका, तः, तक्वान्, तस्करः, तायु, तृपुः, दस्मः, दस्मा, दस्रः, द्रावकः, धनहरः, धनहृत्, धनहृद्, नक्तचारिः, नक्तचारी, नागरकः, परास्कन्दी, परास्कन्दि, परिमोषी, परिमोषिः, पटच्चरः, पाट्टचरः, पुरंदरः, प्रचुरः., प्रचुरपुरुषः, प्रतिरोधकः, प्रतिरोधी, बन्दीकारः, मलिम्लुः, मलिम्लुच्, मल्लीकर, माचलः, मीढुष्तमः, मुमुषिषुः, मुष्कः, मूषकः, मोषः, मोषकः, मोष्टा, रजनीचरः, रात्रिचरः, रात्र्याटः, रिक्वान्, रितक्वान्, रिभ्वान्, रिहायः, रेरिहाणः, लटः, लुण्टाकः, वटरः, वनर्गुः, विलोडकः, विलोप्ता, स्तेनः, स्तैन्यः, स्तायुः, स्तेयकृत्, स्तेयकृद्, स्तेयी, स्तौनः, स्त्येनः, स्त्यैनः, स्रोतस्यः, हरिकः, हर्ता, हारकः, हारीतः
noun
अदत्स्य परधनस्य अपहारकः।
"रक्षकः चोरान् दण्डयति।"
Synonyms:
 लेखनी, आलेखनी, कलमः, तूलिः, तूलिका, अक्षरतूलिका, वर्णिका, वर्णाङ्का, श्रीकरणः, मसिपथः, अक्षरजननी, अवलेखा, अवलेखनी
noun
मस्या कर्गजे लेखनस्य साधनम्।
"एषा लेखनी केनचित् मह्यम् उपायनत्वेन दत्ता।"
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
कलमः,
पुं,
 (कलते कलयति वा अक्षरं प्रकाशयतिजनयति वा । कल + “कलिकर्द्दोरमः” । उणां । ४ ।८४ इति अमः ।) स्वनामख्यातलिपिसाधनवस्तु ।तत्पर्य्यायः । लेखनी २ वर्णतूली ३ अक्षरतूलिका४ । इति जटाधरः ॥
स्वनामख्यातशालिधान्य-विशेषः । (यथा, रघुः । ४ । ३७ ।“आपादपद्मप्रणताः कलमा इव ते रघुम् ।फलैः संवर्द्धयामासुरुत्खातप्रतिरोपिताः” ॥
)अस्य गुणाः । रक्तदोषत्रिदीषनाशित्वम् । चक्षु-र्हितकारित्वम् । कषायत्वञ्च । इति राजवल्लभः ॥
“रक्तशालिर्महाशालिः कलमः षष्टिकोऽपरः” ।इति हारीते प्रथमस्थाने १० अध्याये ॥
(“शूकजेषु वरस्तत्र रक्ततृष्णात्रिदोषहा ॥
महांस्तस्यानुकलमस्तञ्चाप्यनु ततः परे” ॥
इति वाभटे सूत्रस्थाने ६ अध्याये ॥
) चौरः । इतिमेदिनी ॥