| YouTube Channel

कलभ (kalabha)

 
शब्दसागरः
English
कलभ
m.
(-भः)
1. A young elephant: see कल.
2. The Datura plant.
E.
कल् to cast, अभच् Unadi affix
or according to some authorities, कृ
to cast, अभच् affix, making करभ, and is then changed to ल.
Capeller Eng
English
कलभ
m.
a young elephant or camel.
Yates
English
कलभ (भः) 1.
m.
A young elephant.
Wilson
English
कलभ
m.
(-भः)
1 A young elephant: see कल.
2 The Datura plant.
E.
कल to cast, अभच् Uṇādi affix
or according to some authorities
कृ to cast, अभच् affix, making करभ, and is then changed
to ल.
Apte
English
कलभः [kalabhḥ], (भी
f.
) [कल्-अभच्
Uṇ.*
3.122
करणे शुण्डया भाति
भा-क, रस्य लत्वम् Tv.]
A young elephant, cub
ननु कलभेन यूथपतेरनुकृतम्
M.*
5
द्विपेन्द्रभावं कलभः श्रयन्निव
R.*
3.32
11.39
18.38.
Bhāg.*
8.2.23.
An elephant 3 years old.
A young camel
the young of any other animal.
A particular fragrant substance used as an unguent, कलभः करिपोतके अङ्गलेपन वस्तूनां विशेषे$पि पुमान् भवेत् Nm.
Apte 1890
English
कलभः (भी f.) [कल्-अभच् Uṇ. 3. 122
करेण शुंडया भाति
भा-क, रस्य लत्वं Tv.] 1 A young elephant, cub
ननु कलभेन यूथपतेरनुकृतं M. 5
द्विपेंद्रभावं कलभः श्रयन्निव R. 3. 32
11. 39
18. 38.
2 An elephant 30 years old.
3 A young camel
the young of any other animal.
Monier Williams Cologne
English
कलभ
m.
(√ 3. कल्,
Uṇ.
iii, 122), a young elephant (one thirty years old),
Ragh.
Mṛcch.
Pañcat.
&c.
a young camel,
Pañcat.
iv
Datura Fastuosa (= धुस्तूर),
L.
Monier Williams 1872
English
कलभ कलभ, अस्, m. (said to be fr. 3.
कल्), a young elephant
an elephant thirty years old
a young camel (perhaps also the young of other
animals)
the tree Datura Fastuosa [cf. धुस्तूर]
(ई), f. a sort of Ricinus (चञ्चु).
—कलभ-वल्लभ,
अस्, m., N. of a tree
[cf. पीलु।]
Macdonell
English
कलभ kala-bha,
m.
young elephant or camel: 🞄-ka,
m.
id. (—°).
Benfey
English
कलभ कलभ (cf. करभ),
m.
1.
A young elephant, Pañc. 159, 16.
2.
A young camel, Pañc. 229, 3.
Apte Hindi
Hindi
कलभः
पुं*
- "कल्-अभच्, करेण शुण्डया भाति भा-क रस्य लत्वम्- @ तारा*"
"हाथी का बच्चा, वन पशु-शावक"
कलभः
पुं*
- "कल्-अभच्, करेण शुण्डया भाति भा-क रस्य लत्वम्- @ तारा१"
"तीस वर्ष का हाथी ऊँट का बच्चा, जन्तुशावक"
Shabdartha Kaustubha
Kannada
कलभ
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಮೂವತ್ತು ವರ್ಷ ವಯಸ್ಸಿನ ಆನೆ
निष्पत्तिः - > कल (शब्दे) - "अभच्" (उ० ३-१२२)
प्रयोगाः - > "कुशेशयैरत्र जलाशयोषिता मुदा रमन्ते कलभा विकस्वरैः"
उल्लेखाः - > माघ० ४-३३
कलभ
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಆನೆಯ ಮರಿ
प्रयोगाः - > "इह मुहुर्मुदितैः कलभैरवः प्रतिदिशं क्रियते कलभैरवः" "नन्नु कलभेन यूथपतेरनुकृतम्"
उल्लेखाः - > माघ० ४-६०, माल०
कलभ
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ದತ್ತೂರಿ ಗಿಡ
निष्पत्तिः - > डुलभष् (प्राप्तौ) - "अच्" (३-१-१३४)
व्युत्पत्तिः - > कं वातं लभते
L R Vaidya
English
kalaBa {% m. (fem. ˚भी) %} 1. A young elephant, द्विपेन्द्रभावं कलभः श्रयन्निव R.iii.32, xi.39
2. an elephant 30 years old
3. a young camel or any young animal.
Bopp
Latin
कलभ m. catulus elephanti. UR. 91. 9.
Edgerton Buddhist Hybrid
English
Kalabha (in Pali Kalābu), n. of a wicked king of Benares, character in a Jātaka (Pali Khantivādi Jāt., 〔No. 313〕
Jm Kṣānti-Jāt., 〔181 ff.〕
unnamed in Mv, no colophon): Mv 〔iii.357.4〕
〔359.16〕
〔361.3〕
〔368.15〕
〔369.16〕. (Not named in Jm.)
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
पञ्चवर्षो गजो बालः स्यात्पोतो दशवार्षिकः १२१९
विक्को विंशतिवर्षः स्यात्कलभस्त्रिंशदब्दकः
-wordlist-
बाल (पुं), पोत (पुं), विक्क (पुं), कलभ (पुं)
अभिधानरत्नमाला
Sanskrit
कलभ
कलभ, करिपोत
कलभः करिपोतः स्यादङ्कुशः सृणिरुच्यते
verse 2.1.1.224
page 0027
नाममाला
Sanskrit
उष्ट्र, मय, शृंखलिक, कलभ, शीघ्रगामुक
उष्ट्रो मयः शृंखलिकः कलभः शीघ्रगामुकः ९१
verse 0.1.1.91
page 0046
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
कलभः,
पुं,
(कलेन करेण शुण्डेनेति यावत् भाति ।कल + भा + कः यद्वा + कल् गतौ “कृशॄशलि-कलिगर्द्दिभ्योऽभच् उणां १२२ इति ।अभच् ।) करभः हातिर छा इति भाषा तुपञ्चवर्षपर्य्यन्तम् इति सुभूतिः
तत्पर्य्यायः ।करिशावकः इत्यमरः ३५
दुर्द्दान्तः३ व्यालः (यथा रघौ ३२ ।“महोक्षतां वत्सतरः स्पृशन्निवद्विपेन्द्रभावं कलभः श्रयन्निव”
)धत्तूरवृक्षः इति राजनिर्घण्टः
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
कलभ
पु०
करेण शुण्डेन भाति भा--क रस्य लः “त्रिंश-द्वर्षस्तु कलभ” इति वैजयन्त्युक्ते गजभेदे “मुदा रमन्तेकलभा विकस्वरैः” “इह मुहुर्मुदितैः कलभै रवः”“सकलकलभकुम्भविभ्रमाभ्याम्” माघः पञ्चवर्षेकरिपोते सुभूतिः “द्विपेन्द्रभावं कलभः श्रयन्निव” मोघवृ-त्तिकलभस्य चेष्टितम्” “दृष्टो हि वृण्वन् कलभप्रमाणम्”रघुः “ननु कलभेन यूथपतेरनुकृतम्” मालवि० “गत्वासद्यः कलभतनुतां शीघ्रसम्पातहेतोः” मेघ० शावक-मात्रपरत्वेनकरिकलभकरमृदिततमालकिशलया मेदिनी”काद० वयोवाचित्वात् जातित्वात् स्त्रियां ङीप् ।कं वातं लभते साधनत्वेन लभ--अच् धुस्तूरे मेदि०तस्य मादकद्रव्यत्वेन वाताधायकत्वात्तथात्वम्
Capeller
German
कलभ
m.
Elefantenkalb, Kameljunges.
Burnouf
French
कलभ कलभ
m.
jeune éléphant
cf. करभ।
Stchoupak
French
कलभ-
m.
jeune éléphant, éléphant âgé de trente ans
jeune
chameau
-क- petit d'éléphant.