| YouTube Channel

कलना (kalanA)

 
Monier Williams Cologne
English
कलना
f.
the act of impelling, inciting,
Sūryas.
i, 10
doing, making, effecting Comm. on
MBh.
behaving, behaviour,
Kathās.
touching, contact,
VarBṛS.
tying on, putting on
Śiś.
iii, 5
(according to,
Mall.
also letting loose, shedding, आमोचनम् अवमोचनं वा)
the state of being provided with or having,
Bālar.
calculation,
Jyot.
Apte Hindi
Hindi
कलना
स्त्री*
- कल्-ल्युट्-टाप्
"लेना, पकड़ना, थामना-काल कलना"
कलना
स्त्री*
- कल्-ल्युट्-टाप्
"करना, क्रियान्वयन"
कलना
स्त्री*
- कल्-ल्युट्-टाप्
वश्यता
कलना
स्त्री*
- कल्-ल्युट्-टाप्
"समझ, समवबोध"
कलना
स्त्री*
- कल्-ल्युट्-टाप्
"पहनना, वसन-धारण करना"
Shabdartha Kaustubha
Kannada
कलना
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಜ್ಞಾನ /ಅರಿವು /ತಿಳುವಳಿಕೆ
निष्पत्तिः - > कल (गतौ) + णिच् - भावे "युच्" (३-३-१०७)
कलना
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಗ್ರಹಣ /ಹಿಡಿದುಕೊಳ್ಳುವಿಕೆ
कलना
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಸ್ವೀಕಾರ /ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವಿಕೆ
कलना
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಧರಿಸುವಿಕೆ /ತೊಡುವಿಕೆ
कलना
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ತೆಗೆದು ಹಾಕುವಿಕೆ
प्रयोगाः - > "अवाप बाल्योचितनीलकण्ठपिच्छावचूडाकलनामिवोरः"
उल्लेखाः - > माघ० ३-५
L R Vaidya
English
kalanA {% f. %} 1. taking, grasping, seizing, /Ananda L./29
2. understanding, apprehension
3. putting on, wearing.
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
कलना,
स्त्री,
(कल + भावे युच् टाप् ।) वशी-भूतत्वम् वशता यथा, -- आनन्दलहर्य्याम् २९ ।“करारं यत् क्ष्वेडं कवलितवतः कालकलना” ।जल्पना
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
कलना स्त्री
चु०
कल--भावे युच् ज्ञाने ग्रहणे आदाने४ आमोचने अवमोचने “पिच्छावचूडाकलनामिवोरः”माघः “कलनामामोचनमवमोचनं वा” मल्लि०
कृदन्तरूपमाला
Sanskrit
1 {@“कल गतौ संख्याने च”@} 2 इति देवः।
3 कलकः-लिका, 4 चिकलयिषकः-षिका
कलयिता-त्री, चिकलयिषिता-त्री
कलयन्-न्ती, चिकलयिषन्-न्ती
कलयिष्यन्-न्ती-ती, चिकलयिषष्यन्-न्ती-ती
कलयमानः, चिकलयिषमाणः
कलयिष्यमाणः, चिकलयिषिष्यमाणः
कल्-कलौ-कलः
-- कलितम्-तः, चिकलयिषितः-तवान्
कलः, चिकलयिषुः
कलयितव्यम्, चिकलयिषितव्यम्
कलनीयम्, चिकलयिषणीयम्
ईषत्कलः-दुष्कलः-सुकलः
-- कल्यम्, चिकलयिष्यम्
कल्यमानः, चिकलयिष्यमाणः
कलः, चिकलयिषः
कलयितुम्, चिकलयिषितुम्
कलना, चिकलयिषा
सङ्कलनम्, चिकलयिषणम्
5 कलयित्वा, चिकलयिषित्वा
6 सङ्कलय्य, प्रचिकलयिष्य
कलम् २, कलयित्वा २, चिकलयिषम्
चिकलयिषित्वा २।
प्रासङ्गिक्यः
01
=>
(१७६)
02
=>
(१०-चुरादिः-१८६६। सक। सेट्। उभ। अदन्तः। ‘कलेः कालयति क्षेपे, गतिसंख्यानयोर्द्वयोः। कलयेत्, शब्दसंख्यानविषये कलते शपि।।’ (श्लो। १५५)
03
=>
[[१। अत्र सर्वत्र अल्लोपस्य स्थानिवत्त्वात् उपधावृद्धिर्न।]]
04
=>
[[१। अत्र सर्वत्र अल्लोपस्य स्थानिवत्त्वात् उपधावृद्धिर्न।]]
05
=>
[पृष्ठम्०१७३+ २५]
06
=>
[[१। ‘ल्यपि लघुपूर्वात्’ (६-४-५६) इति णेरयादेशः।]]