| YouTube Channel

कर्षक (karSaka)

 
शब्दसागरः
English
कर्षक
mfn.
(-कः-का-कं)
1. A cultivator of the soil, one who lives by til-
lage.
2. What draws or drags.
3. Attractive, what attracts.
E.
कृष् to
plough, बुन्
aff.
Capeller Eng
English
कर्षक
a.
tearing, vexing (—°)
ploughing, cultivating
m.
cultivator, husbandman.
Yates
English
कर्षक (कः) 1.
m.
A cultivator of
the soil.
a. Attractive.
Spoken Sanskrit
English
कर्षक - karSaka -
adj.
- vexing
कर्षण - karSaNa -
adj.
- vexing
व्यथन - vyathana -
n.
- vexing
द्विषन्तप - dviSantapa -
adj.
- vexing an enemy
जनयोपन - janayopana -
adj.
- perplexing or vexing men
कण्टक - kaNTaka -
m.
- vexing or injurious speech
कर्षक - karSaka -
adj.
- ploughing
कर्षिन् - karSin -
adj.
- ploughing
कार्षि - kArSi -
adj.
- ploughing
कृषाण - kRSANa -
adj.
- ploughing
कृषायु - kRSAyu -
adj.
- ploughing
कृषि - kRSi -
f.
- ploughing
कृष्टि - kRSTi -
f.
- ploughing
हलहति - halahati -
f.
- ploughing
कृष - kRSa -
m.
- ploughing
कर्ष - karSa -
m.
- ploughing
हल्य - halya -
m.
- ploughing
कर्षण - karSaNa -
n.
- ploughing
प्रकर्षण - prakarSaNa -
n.
- ploughing
लाङ्गलग्रहण - lAGgalagrahaNa -
n.
- ploughing
सङ्कर्षण - saGkarSaNa -
n.
- ploughing
सीरोत्कषण - sIrotkaSaNa -
n.
- ploughing
पल्वलकर्षक - palvalakarSaka -
adj.
- ploughing a pool
सीर - sIra -
m.
- ox for ploughing
पल्वलपङ्क - palvalapaGka -
m.
- mud of a ploughing
कृषति { कृष् } - kRSati { kRS } - verb - obtain by ploughing
कृषते { कृष् } - kRSate { kRS } - verb - obtain by ploughing
हालाभियोग - hAlAbhiyoga -
m.
- beginning of ploughing
कृषिसंशित - kRSisaMzita -
adj.
- stirred up by ploughing
उत्कषण - utkaSaNa -
n.
- tearing or ploughing up
उद्वाहन - udvAhana -
n.
- ploughing a field twice
हलहल - halahala -
adj.
- ploughing making furrows
शम्ब - zamba -
m.
- second ploughing of a field
पल्वलतीर - palvalatIra -
n.
- bank or margin of a ploughing
कृष्टपच्य - kRSTapacya -
adj.
- sown or ripening after ploughing
शम्ब - zamba -
m.
- ploughing in the regular direction
सीमाकृषाण - sImAkRSANa -
adj.
- ploughing on the border of a landmark
उत्सादन - utsAdana -
n.
- ploughing a field twice or thoroughly
कर्षक - karSaka -
adj.
- vexing
कर्षक - karSaka -
adj.
- ploughing
कर्षक - karSaka -
adj.
- pulling to and fro
कर्षक - karSaka -
adj.
- one who ploughs or lives by tillage
कर्षक - karSaka -
adj.
- dragging
कर्षक - karSaka -
adj.
- husbandman
कर्षक - karSaka -
adj.
- tormenting
कर्षक - karSaka -
m.
- farmer
कर्षक - karSaka -
m.
- cultivator
कर्षक - karSaka -
m.
- cultivator
कृषीवल - kRSIvala -
m.
- cultivator
क्षेत्राजीव - kSetrAjIva -
m.
- cultivator
क्षेत्रिक - kSetrika -
m.
- cultivator
चर्षणि - carSaNi -
f.
- cultivators
अर्धसीरिन् - ardhasIrin -
adj.
- a cultivator
धान्याकृत् - dhAnyAkRt -
m.
- cultivator of grain
कीनार - kInAra -
m.
- cultivator of the soil
कीनाश - kInAza -
m.
- cultivator of the soil
कृषिक - kRSika -
m.
- cultivator of the soil
कृषीवल - kRSIvala -
m.
- cultivator of the soil
क्ष - kSa -
m.
- protector or cultivator of a field
कर्षक karSaka
adj.
husbandman
कृषक kRSaka
m.
husbandman
कृषीवल kRSIvala
m.
husbandman
कर्षिन् karSin
m.
husbandman
कार्ष kArSa
m.
husbandman
कार्षीवण kArSIvaNa
m.
husbandman
कृषिक kRSika
m.
husbandman
कृष्यकार kRSyakAra
m.
husbandman
क्षेत्रकर्मकृत् kSetrakarmakRt
m.
husbandman
क्षेत्रकर्षक kSetrakarSaka
m.
husbandman
क्षेत्रविद् kSetravid
m.
husbandman
क्षेत्रिन् kSetrin
m.
husbandman
ग्रामचर grAmacara
m.
husbandman
मध्यमभृतक madhyamabhRtaka
m.
husbandman
हलिक halika
m.
husbandman
Wilson
English
कर्षक
mfn.
(-कः-का-कं)
1 A cultivator of the soil, one who lives by tillage.
2 What draws or drags.
3 Attractive, what attracts.
E.
कृष to plough, वुन्
aff.
Apte
English
कर्षक [karṣaka],
a.
[कृष्-ण्वुल्] Who or what draws, attracts
&c.
-कः A cultivator, husbandman
Y.*
2.265. त्वं समीरण इव प्रतीक्षितः कर्षकेण वलजान्पुपूषता
Śi.*
14.7.
Apte 1890
English
कर्षक a. [कृष्-ण्वुल्] Who or what draws, attracts &c.
कः A cultivator, husbandman
Y. 2. 265.
Monier Williams Cologne
English
कर्षक
mfn.
pulling to and fro, dragging, tormenting, vexing,
AgP.
ploughing, one who ploughs or lives by tillage, a husbandman,
Gaut.
MBh.
Yājñ.
&c.
Monier Williams 1872
English
कर्षक, अस्, आ, अम्, a cultivator of the soil, one
who ploughs or lives by tillage
a husbandman
who
or what draws or drags, attractive, what attracts.
Benfey
English
कर्षक कर्षक, i. e. कृष् + अक,
m.
A cultivator, one who lives by tillage,
Yājñ. 2, 265.
Hindi
Hindi
किसान
Apte Hindi
Hindi
कर्षक
वि* - कृष्-ण्वुल्
खींचने वाला
कर्षकः
पुं*
- कृष्-ण्वुल्
"किसान, खेतिहर"
Shabdartha Kaustubha
Kannada
कर्षक
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಕುಜ /ಅಂಗಾರಕ
विस्तारः - > "कर्षको रुधिरो भौमः" - वैज०
कर्षक
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಎಳೆಯುವವನು
कर्षक
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಲೇಖಕ /ಬಎರೆಯುವವನು
कर्षक
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ರೈತ /ಬೇಸಾಯಗಾರ
निष्पत्तिः - > कृश (विलेखने) - "ण्वुल्" (३-१-१३३)
प्रयोगाः - > "कच्चिच्च बीजं भक्तं कर्षकस्यावसीदति" "त्वं समीरण इव प्रतीक्षितः कर्षकेण वलजान् पुपूषता"
उल्लेखाः - > भा० सभा० ५-८२, माघ० १४-७
L R Vaidya
English
karzaka {% m. %} A husbandman, Yaj.ii.265.
Bopp
Latin
कर्षक m. (r. कृष् s. अक) arator, agricola. MAH. 2. 212.
Anekartha-Dvani-Manjari
Sanskrit
कीनाश
पु
कीनाश, कपर्द, यम, कर्षक
कीनाशश्च कपर्दः स्यात् कीनाशौ यमकर्षकौ २९
verse 2.1.1.29
page 0009
Kridanta Forms
Sanskrit
कृष् (कृ॒षँ꣡ विलेखने - भ्वादिः - अनिट्)
ल्युट् = कर्षणम्
अनीयर् = कर्षणीयः - कर्षणीया
ण्वुल् = कर्षकः - कर्षिका
तुमुँन् = कर्ष्टुम् / क्रष्टुम्
तव्य = कर्ष्टव्यः / क्रष्टव्यः - कर्ष्टव्या / क्रष्टव्या
तृच् = कर्ष्टा / क्रष्टा - कर्ष्ट्री / क्रष्ट्री
क्त्वा = कृष्ट्वा
ल्यप् = प्रकृष्य
क्तवतुँ = कृष्टवान् - कृष्टवती
क्त = कृष्टः - कृष्टा
शतृँ = कर्षन् - कर्षन्ती
कृष् (कृ॒षँ॑ विलेखने - तुदादिः - अनिट्)
ल्युट् = कर्षणम्
अनीयर् = कर्षणीयः - कर्षणीया
ण्वुल् = कर्षकः - कर्षिका
तुमुँन् = कर्ष्टुम् / क्रष्टुम्
तव्य = कर्ष्टव्यः / क्रष्टव्यः - कर्ष्टव्या / क्रष्टव्या
तृच् = कर्ष्टा / क्रष्टा - कर्ष्ट्री / क्रष्ट्री
क्त्वा = कृष्ट्वा
ल्यप् = प्रकृष्य
क्तवतुँ = कृष्टवान् - कृष्टवती
क्त = कृष्टः - कृष्टा
शतृँ = कृषन् - कृषन्ती / कृषती
शानच् = कृषमाणः - कृषमाणा
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
कुटुम्बी कर्षकः क्षेत्री हली कृषिककार्षिकौ
कृषीवलोऽपि जित्या तु हलिः सीरस्तु लाङ्गलम् ८९०
गोदारणं हलमीषासीते तद्दण्डपद्धती
-wordlist-
कुटुम्बिन् (पुं), कर्षक (पुं), क्षेत्रिन् (पुं), हलिन् (पुं), कृषिक (पुं), कार्षिक (पुं), कृषीवल (पुं), जित्या (स्त्री), हलि (पुंस्त्री), सीर (पुं), लाङ्गल (क्ली), गोदारण (क्ली), हल (क्ली), ईषा (स्त्री), हलदण्ड (पुं), सीता (स्त्री), हलपद्धति (स्त्री)
अभिधानरत्नमाला
Sanskrit
क्षेत्राजीव
क्षेत्राजीव, कृषिक, कृषीवल, कर्षक, कुटुम्बिन्
क्षेत्राजीवः कृषिकः कृषीवलः कर्षकः कुटुम्बी
verse 2.1.1.574
page 0065
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
कर्षकः, त्रि, (कर्षति भूमिमिति कृष् + ण्वुल् ।)कृषिजीवी कृषाण् इति भाषा
(“सुखमापतितं सेवेत् दुःखमापतितं सहेत् ।कालप्राप्तमुपासीत शस्यानामिव कर्षकः”
इति महाभारते २५८ १५
)तत्पर्य्यायः क्षेत्राजीवः कृषिकः कृषीबलः ।इत्यमरः ९६
कार्षकः इति तट्टीका
आकर्षणकर्त्ता
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
कर्षक
त्रि०
कृष--विलेखने क्षेत्रकर्षंणकारके (कृषाण)“कच्चिन्न वीजं भक्तञ्च कर्षकस्यावसीदति” भा० स० अ०“पश्यैनं कर्षकं क्षुद्रं दुर्वलं मम पुत्रकम् प्रतोदे-नाभिनिघ्नन्तं लाङ्गलेन पीडिनम्” भा० अ०सुरभेर्वाक्यम् “कालप्राप्तमुपासीत शस्यानामिव कर्षकम्”भा० व० २५८ अ० “त्वं समीरण इव प्रतीक्षितः“कर्षकेण वलजां पुपूषता” माघः लेखके आकर्षके
Capeller
German
कर्षक (—°) zerrend, peinigend
pflügend,
bebauend
m.
der Ackerbauer.
Burnouf
French
कर्षक कर्षक
m.
(कृष्) laboureur.
Stchoupak
French
कर्षक-
m.
qui laboure (la terre), laboureur.