| YouTube Channel

कर्मव्यतिहार (karmavyatihAra)

 
Monier Williams Cologne
English
कर्म—व्यतिहार
m.
reciprocity of an action,
Pāṇ.
Shabdartha Kaustubha
Kannada
कर्मव्यति(ती)हार
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಪರಸ್ಪರ ಏಕಜಾತೀಯ ಕಾರ್ಯಗಳ ವಿನಿಮಯ /ಸಮಾನಕಾರ್ಯಗಳ ಅನ್ಯೋನ್ಯಬದಲಾವಣೆ
व्युत्पत्तिः - > कर्मणः व्यतिहारः अन्योन्यं क्रियाविनिमयः
Abhyankara Grammar
English
कर्मव्यतिहार exchange of verbal acti- vity
reciprocity of action
कर्मव्यति- हार means क्रियाव्यतिहार or क्रियाविनिमय
cf. कर्तरि कर्मव्यतिहारे P.I.3.14.
also कर्मव्यतिहारे णच् स्त्रियाम् व्यावक्रोशी, व्यात्युक्षी Kāś. on P.III.3.43. The roots having their agents characterized by a reciprocity of action take the Ātmanepada ter- minations
cf. P. I. 3.14.
Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch
German
कर्मव्यतिहार m. Gegenseitigkeit einer Handlung, P. 1, 3, 14
3, 3, 43
5, 4, 127
7, 3, 6.
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
कर्म्मव्यतिहार
पु०
वि--अति हृ--घञ् कर्मणा व्यतिहारः३ त० परस्परैकजातीयक्रियाकरणे, क्रियाविनिमये ।यथा यः कश्चित् येन कर्मणा इतरं कर्म्मत्वादिना संबध्नाति, इतरोऽपि तज्जातीयेनैव कर्मणातं कर्मत्वादिना संबघ्नाति, तयोः कर्मविनिमयो भवति यथा अन्योन्यं ताडयतइत्यादौ अत्र अन्योन्ययोरेकजातीयताडनक्रियायां कर्मत्वेनसम्बन्धात्तथात्वम् ‘कर्त्तरि कर्मव्यतिहारे’ ‘कर्मव्यतिहारे णच्स्त्रियाम्’ “न कर्मव्यतिहारे” पा० क्रियाव्यतिहारोऽप्यत्र