| YouTube Channel

कर्बुर (karbura)

 
शब्दसागरः
English
कर्बुर
mfn.
(-रः-रा-रं) Variegated, of a spotted or variegated colour.
f.
(-रा)
1. Trumpet flower, (Bignonia suave-olens.)
2. A sort of basil,
(Ocymum gratissimum:) see वर्वरी.
f.
(-री) A name of the goddess
DURGA.
n.
(-रं)
1. Gold.
2. Water.
3. Datura, (the fruit.)
m.
(-रः)
1. A demon, an imp or goblin.
2. A variegated
colour.
3. A plant, (Curcuma reclinata, Rox.) See शठी.
4. Sin.
5.
Rice growing amidst inundation.
E.
कब to tinge or dye, उरच्
Unadi affix and inserted, or कर्ब to go, &c. and उरन् affix, also
long कर्बूर
it is also often read with the dental व, but perhaps
erroneously.
Capeller Eng
English
कर्बुर
a.
the same
f.
a kind of leech.
Yates
English
कर्बुर (रः-रा-री-रं)
a. Variegated.
1.
m.
A demon
sin. 1.
n.
Gold
water. (री)
f.
Trumpet flower
basil. (रा) name of
Durgā.
Spoken Sanskrit
English
कर्बुर - karbura -
adj.
- of a spotted or variegated colour
कर्बुर - karbura -
adj.
- variegated
कर्बुर - karbura -
m.
- sin
कर्बुर - karbura -
m.
- demon
कर्बुर - karbura -
m.
- Fragrant Padri tree [ Bignonia Suaveolens - Bot. ]
कर्बुर - karbura -
m.
- mango ginger or white turmeric [ Curcuma Amhaldi or Zerumbet - Bot. ]
कर्बुर - karbura -
m.
- species of peas [ Dolichos - Bot ]
कर्बुर - karbura -
n.
- thorn-apple
कर्बुर - karbura -
n.
- water
कर्बुर - karbura -
n.
- gold
Wilson
English
कर्बुर
mfn.
(-रः-रा-रं) Variegated, of a spotted or variegated
color.
f.
(-रा)
1 Trumpet flower, (Bignonia suave-olens.)
2 A sort of basil, (Ocymum gratissimum:) see वर्वरा.
f.
(-री) A name
of the goddess DURGĀ.
n.
(-रं)
1 Gold.
2 Water.
3 Datura, (the fruit.) (-रः)
1 A demon, an imp or goblin.
2 A variegated colour.
3 A plant, (Curcuma reclinata, Rox.) see शठी.
4 Sin.
5 Rice growing amidst inundation.
E.
कब to tinge or dye, उरच् Uṇādi affix and inserted, or
कर्ब to go, &c. and उरन् affix, also long, कर्बुर
it is also
often read with the dental ब, but perhaps erroneously.
Apte 1890
English
कर्बु(र्वु)र a. 1 Variegated, or spotted
क्वचिल्लसद्घननिकुरंबकर्बुरः Śi. 17. 56.
2 Of the colour of pigeons, whitish, grey
पवनैर्भस्म कपोतकर्बुरं Ku. 4. 27.
रः 1 The variegated colour.
2 Sin.
3 An evil spirit, demon.
4 The Dhattūra plant.
5 Rice growing amidst inundation.
रा N. of a plant (वर्वरी).
री An epithet of Durgā.
रं 1 Gold.
2 Water.
3 The Dhattūra plant.
Monier Williams Cologne
English
कर्बुर mf(आ)n. variegated, of a spotted or variegated colour,
Suśr.
Hit.
Kum.
&c.
कर्बुर
m.
sin,
L.
a Rakṣas,
L.
Curcuma Amhaldi or Zerumbet,
L.
a species of Dolichos,
L.
कर्बुर
n.
gold,
L.
thorn-apple,
L.
water,
L.
Monier Williams 1872
English
कर्बुर and कर्वुर, अस्, आ, अम्, variegated, of
a spotted or variegated colour
white
(अस्), m. a
variegated colour
sin
a Rakṣas
the plant Cur-
cuma Amhaldi or Zerumbet
rice growing amidst
inundation
(आ), f. the plant Bignonia Suaveolens
another plant, commonly called Varvarā
(ई), f. an
epithet of the goddess Durgā
(अम्), n. gold
the
plant Datura, and the fruit of it
water.
—कर्बुर-
फल, अस्, m. a plant, commonly called Sākuruṇḍa.
Benfey
English
कर्बुर कर्बु + र, or कर्वुर कर्वर
(with ब् for व्),
adj.
,
f.
रा।
1. Of a
variegated colour, Suśr. 1, 40, 12.
2.
Grey, Kumāras. 4, 27. -- Cf. probably
Κέρβερος.
Apte Hindi
Hindi
कर्बुर
वि* - कर्ब्-उरच्
"रंगबिरंगा, चितकबरा"
कर्बुर
वि* - कर्ब्-उरच्
"कबूतर के रंग का, सफेद सा, भूरा"
कर्बुरः
पुं*
- कर्व्(र्ब्)-उरच्
विचित्र रंग
कर्बुरः
पुं*
- कर्व्(र्ब्)-उरच्
पाप
कर्बुरः
पुं*
- कर्व्(र्ब्)-उरच्
"भूत, पिशाच"
कर्बुरः
पुं*
- कर्व्(र्ब्)-उरच्
धतूरे का पौधा
कर्बुरः
पुं*
- कर्व्(र्ब्)-उरच्
"सोना, जल"
कर्बुरम्
नपुं*
- कर्व्(र्ब्)-उरच्
"सोना, जल"
Shabdartha Kaustubha
Kannada
कर्बुर
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಚಿತ್ರವರ್ಣ
निष्पत्तिः - > कर्ब (गतौ) - "उरच्" (उ० १-४१)
कर्बुर
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಪಾಪ
कर्बुर
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ರಾಕ್ಷಸ
कर्बुर
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ದತ್ತೂರಿ ಗಿಡ
कर्बुर
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಸುವರ್ಣ /ಚಿನ್ನ
कर्बुर
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಜಲ /ನೀರು
विस्तारः - > "कर्बुरं काञ्चने जले कर्बुरो राक्षसे पापे शबले" - हेम०
कर्बुर
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಚಿತ್ರವರ್ಣದ /ನಾನಾಬಣ್ಣದ
प्रयोगाः - > "तदिदं कणशो विकीर्यते पवनैर्भस्म कपोतकर्बुरम्"
उल्लेखाः - > कुमा० ४-२७
L R Vaidya
English
karbura {% (I) a. (f. रा) %} Variegated, spotted, पवनैर्भस्म कपोतकर्बुरम् K.S.iv.27.
karbura {% (II) m. %} 1. The variegated colour
2. sin
3. a demon
4. the Dhattūra plant.
karbura {% (III) n. %} 1. Gold
2. water.
Bopp
Latin
कर्बुर
1) varius, versicolor. HIT. 29. 11.
2) n. aurum. AM.
Sanskrit Tibetan
Tibetan
bkra ba
१) कर्बुर २) चित्र ३) फलक ४) विचित्र ५) शबल
khra bo
१) कर्बुर २) चित्र ३) तिलक ४) पृथुल ५) शबल
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
स्याद्राक्षसः पुण्यजनो नृचक्षा यात्वाशरः कौणपयातुधानौ
रात्रिंचरो रात्रिचरः पलादः कीनाशरक्षो निकसात्मजाश्च १८७
क्रव्यात्कर्बुरनैरृतावसृक्पो वरुणस्त्वर्णवमन्दिरः प्रचेताः
जलयादःपतिपाशिमेघनादा जलकान्तारः स्यात्परंजनश्च १८८
-wordlist-
राक्षस (पुं), पुण्यजन (पुं), नृचक्षस् (पुं), यातु (क्ली), आशर (पुं), कौणप (पुं), यातुधान (पुं), रात्रिञ्चर (पुं), रात्रिचर (पुं), पलाद (पुं), कीनाश (पुं), रक्षस् (पुं), निकसात्मज (पुं), क्रव्याद् (पुं), कर्बुर (पुं), नैरृत (पुं), असृक्प (पुं), वरुण (पुं), अर्णवमन्दिर (पुं), प्रचेतस् (पुं), जलपति (पुं), यादःपति (पुं), पाशिन् (पुं), मेघनाद (पुं), जलकान्तार (पुं), परञ्जन (पुं)
--source--
स्याद्रूप्यं कलधौतताररजतश्वेतानि दुर्वर्णकं
खर्जूरं हिमांशुहंसकुमुदाभिख्यं सुवर्णं पुनः
स्वर्णं हेमहिरण्यहाटकवसून्यष्टापदं काञ्चनं
कल्याणं कनकं महारजनरैगाङ्गेयरुक्माण्यपि १०४३
कलधौतलोहोत्तमवह्निबीजान्यपि गारुडं गैरिकजातरूपे
तपनीयचामीकरचन्द्रभर्मार्जुननिष्ककार्तस्वरकर्बुराणि १०४४
जाम्बूनदं शातकुम्भं रजतं भूरि भूत्तमम्
-wordlist-
रूप्य (क्ली), कलधौत (क्ली), तार (क्ली), रजत (क्ली), श्वेत (क्ली), दुर्वर्णक (क्ली), खर्जूर (क्ली), हिमांश्वाह्वय (क्ली), हंसाह्वय (क्ली), कुमुदाह्वय (क्ली), सुवर्ण (पुंक्ली), स्वर्ण (पुंक्ली), हेमन् (क्ली), हेम (पुंक्ली), हिरण्य (पुंक्ली), हाटक (पुंक्ली), वसु (क्ली), अष्टापद (पुंक्ली), काञ्चन (क्ली), कल्याण (क्ली), कनक (क्ली), महारजन (क्ली), रै (पुंस्त्री), गाङ्गेय (क्ली), रुक्मन् (क्ली), कलधौत (क्ली), लोहोत्तम (क्ली), वह्निबीज (क्ली), गारुड (क्ली), गैरिक (क्ली), जातरूप (क्ली), तपनीय (क्ली), चामीकर (क्ली), चन्द्र (पुंक्ली), भर्मन् (क्ली), अर्जुन (क्ली), निष्क (क्ली), कार्तस्वर (क्ली), कर्बुर (क्ली), जाम्बूनद (क्ली), शातकुम्भ (क्ली), रजत (क्ली), भूरि (क्ली), भूत्तम (क्ली)
--source--
रक्तश्यामे पुनर्धूम्रधूमलावथ कर्बुरः
किर्मीर एतः शबलश्चित्रकल्माषचित्रलाः १३९८
-wordlist-
रक्तश्याम (पुं), धूम्र (पुं), धूमल (पुं), कर्बुर (पुं), किर्मीर (पुं), एत (पुं), शबल (पुं), चित्रकल्माष (पुं), चित्रल (पुं)
अभिधानरत्नमाला
Sanskrit
हेमन्
हेमन्, स्वर्ण, जातरूप, सुवर्ण, भर्मन्, रुक्म, हाटक, शातकुम्भ, गाङ्गेय, गैरिक, भूरि, चन्द्र, रै, कल्याण, निष्क, अष्टापद, जाम्बूनद, हिरण्य, कनक, महारजत, काञ्चन, कार्तस्वर, चामीकर, कर्बुर, तपनीय
हेम स्वर्णं जातरूपं सुवर्णं,
भर्मं रुक्मं हाटकं शातकुम्भम्
गाङ्गेयं स्याद्गैरिकं भूरि चन्द्रं,
राः कल्याणं निष्कमष्टापदं १७३
जाम्बूनदं हिरण्यं कनकमहारजतकाञ्चनानि स्युः
कार्तस्वरचामीकरकर्बुरतपनीयनामानि १७४
verse 2.1.1.173
page 0022
चित्र
चित्र, किर्मीर, कल्माष, शबल, उन्मिश्र, कर्बुर
चित्रकिर्मीरकल्माषशबलोन्मिश्रकर्बुराः
verse 4.1.1.741
page 0085
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
कर्ब्बुरं,
क्ली,
(कर्ब्बति गर्ब्बत्यस्मात् यस्मिन् सति वागर्ब्बो भवति कर्व्वत्यनेन वा कर्ब्ब दर्पे इति“मद्गुरादयश्च” उणां ४२ इति उरच् ।)स्वर्णम् धुस्तूरवृक्षः इत्यमरः ९४
जलम् इति मेदिनी
कर्ब्बुरः,
पुं,
(कर्ब्बति हिनस्ति जीवम् कर्ब्ब हिं-सायां + “मद्गुरादयश्च” उणां ४२ ।इति उरच् ।) राक्षसः (“कर्ब्बुरः श्वेतरक्षसोः”उणाम् ४२ कर्ब्बति नानावर्णतां गच्छति ।कर्ब्ब गतौ + उरच् उणां ४२ ।) नानावर्णः ।तत्पर्य्यायः चित्रम् किर्म्मीरः कल्माषः ४शबलः एतः
(यथा कुमारे २७ ।“इति चैनमुवाच दुःखितासुहृदः पश्य वसन्त ! किं स्थितम् ।तदिदं कणशो विकीर्य्यतेपवनैर्भस्म कपोतकर्ब्बुरम्”
)तद्वति त्रि इत्यमरः १७
शटी ।इत्यमरटीका
पापम् इति मेदिनी
नदी-निष्पावधान्यम् इति राजनिर्घण्टः
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
कर्बुर
पु०
कर्ब--गतौ मद्गुरा० उरच् चित्रवर्णे शवले इतरवर्णेनसह संपर्कादस्य तथात्वम् तद्वति
त्रि०
“पवनैर्भस्य कपोत-कर्बुरम्” कुमा० ओष्ठमध्योऽप्ययं बवयोरभेदात् दन्त्यमध्यो-ऽपीति शब्दचि० पापे नरकादिगतिहेतुत्वात्तस्य तथा-त्वम् नादेयनिष्पावधान्ये राजनि० कर्बुरवर्णत्वा-त्तस्य तथात्वम् जले
न०
मेदि० नीचगतित्वात्तस्यतथात्वम् कर्व--दर्पे, मद्गुरा० उरच् दन्त्यमध्यः स्वण्णेन० मेदि० इतरधातुभ्यस्तस्योत्कर्षेण दर्पयोगात्तथात्वम् ।तन्नामनामके धूस्तूरे अम० शठ्याम् अमरटीका९ राक्षसे
पु०
अमरे पाठान्तरम् दर्पयुक्तत्वात्तस्य तथात्वम् ।१० कृष्णपृक्कायां (पारुल) स्त्री टाप् मेदि० ११ वर्वरायां(वावुइ तुलसी) स्त्री जटा० गौरा० ङीष् कर्वुरी ।१२ दुर्गायां स्त्री त्रिका०
Capeller
German
कर्बुर dass.
f.
Art Blutegel.
Burnouf
French
कर्बुर कर्बुर et कर्बूर a. (कर्ब्) de couleur
variée, bigarré. -- S.
m.
couleur variée, bigarrure.
Démon,
rākṣasa aux formes changeantes, etc.
Péché.
Curcuma reclinata
ou zerumbet. -- S.
f.
कर्बुरा ou कर्बूरा bignonia
suaveolens et ocymum gratissimum, bot. -- S.
f.
कर्बुरी surnom de
Durgā. -- S.
n.
eau.
Or.
कर्बूरक
m.
zedoaire, curcuma zerumbet, bot.
Stchoupak
French
कर्बुर-
a. bariolé, bigarré, tacheté
-इतकर्बूर- id.