| YouTube Channel

कर्पटः (karpaTaH)

 
Apte
English
कर्पटः [karpaṭḥ] टम् [ṭam], टम् 1 Old, ragged or patched garment.
A piece of cloth, strip.
A soiled garment
or a red coloured garment.
A cloth
Pt.*
 5.
Apte 1890
English
कर्पटः,
टं 1 Old, ragged or patched garment.
2 A piece of cloth, strip.
3 A soiled garment
or a redcoloured garment.
4 A cloth
Pt. 5.
Apte Hindi
Hindi
कर्पटः
पुं*
 - कृ-विच्=कर् स च पटश्च कर्म* स*
"पुराना, जीर्ण-शीर्ण या थेगली लगा कपड़ा"
कर्पटः
पुं*
 - कृ-विच्=कर् स च पटश्च कर्म* स*
"कपड़े का टुकड़ा, धज्जी"
कर्पटः
पुं*
 - कृ-विच्=कर् स च पटश्च कर्म* स*
मटियाला या लाल रंग का कपड़ा
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
 कर्पटः
noun
एकः पर्वतः ।
"कर्पटस्य उल्लेखः कालिकापुराणे अस्ति"
Synonyms:
 कर्पटः
noun
एकः पर्वतः ।
"कर्पटस्य वर्णनं कालिकापुराणे वर्तते"
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
कर्पटः,
पुं,
 (कीर्य्यते क्षिप्यते इति । कॄ + कर्म्मणिविच् । कर् चासौ पटश्च इति कर्म्मधारयः । यद्वाकरस्थः पटः । शकन्ध्वादित्वात् अलोपे साधुः ।)मलिनत्वादिदुष्टजीर्णवस्त्रखण्डम् । नेकडा इतिख्याता । (यथा कथासरित्सागरे ४ । ६१ ।“चीरखण्डैककर्पटः” ॥
) तत्पर्य्यायः । लक्तकः २ ।इत्यमरः । ३ । ५ । ३३ ॥
नक्तकः ३ । इति भरतः ॥
पर्व्वतविशेषः । यथा, कालिकापुराणे ८१ अध्यायः ॥
“नीलशैलस्य पूर्व्वस्मिन् स्वरूपं प्रतिपादितम् ।नाभिमण्डलपूर्व्वस्यां भस्मकूटस्य दक्षिणे ॥
पूर्व्वस्यां कर्पटो नाम पर्व्वतो यमरूपधृक् ।तत्र याम्यशिला कृष्णा नीलाञ्जनसमप्रभा ॥
अधित्यकायां राजेन्द्र व्यामपञ्चसु विस्तृता ।पूजयेत्तत्र शमनं पाणौ दण्डं सदैव यः ॥
धत्ते तु प्राणिनां नित्यं प्राणदण्डस्य साधनम् ।कृष्णवर्णन्तु द्विभुजं किरीटमुकुटोज्ज्वलम् ॥
दधतञ्चासिपुत्त्रीञ्च वामपाणौ सदैव हि ।कृष्णवस्त्रं स्थूलपदं वहिर्निःसृतदन्तकम् ॥
वराभयकरं नित्यं नृणां महिषवाहनम् ।पूजयेत् परया भक्त्या याम्यवीजेन साधकः ॥
उपान्त्यवर्गस्यादिर्यो वर्णो विन्द्विन्दुसंयुतः ।यमवीजमिति ख्यातं यमस्य प्रीतिकारकम् ॥
अनेनैव तु मन्त्रेण शमनं यस्तु पूजयेत् ।कर्पटाख्येऽचलवरे नापमृत्युं समाप्नुयात्” ॥