| YouTube Channel

कर्तरी (kartarI)

 
शब्दसागरः
English
कर्त्तरी
f.
 (-री)
1. A scissors or shears.
2. A knife.
3. A small sword or
cutlass.
E.
 कृत् to cut, अरन् affix, and ङीप् fem. do.
Capeller Eng
English
कर्तरी
f.
 the same
°फल
n.
 blade of a knife.
Yates
English
कर्त्तरी (री) 3.
f.
 Pair of scissors.
Spoken Sanskrit
English
कर्तरी kartarI
f.
 scissors
कर्तरिका kartarikA
f.
 scissors
कर्तनी kartanI
f.
 scissors
कृवी kRvI
f.
 scissors
खण्डधारा khaNDadhArA
f.
 scissors
नखरञ्जनि nakharaJjani
f.
 nail-scissors
नखनिकृन्तन nakhanikRntana
n.
 nail-scissors
कृपाणी kRpANI
f.
 pair of scissors
सुचुटी sucuTI
f.
 pair of scissors
कल्पनी kalpanI
f.
 pair of scissors or shears
शङ्कुला zaGkulA
f.
 pair of nippers or scissors
अन्तर्मुख antarmukha
n.
 kind of scissors used in surgery
सुचुटी sucuTI
f.
 pair of scissors or nippers or tongs
सौचिकः कर्तर्या वस्त्रं कर्तयति saucikaH kartaryA vastraM kartayati
sent.
 The tailor cuts the cloth with a pair of scissors
शरारीमुखी zarArImukhI
f.
 kind of scissors or an instrument pointed like a heron's beak
Wilson
English
कर्त्तरी
f.
 (-री)
1 A scissors or shears.
2 A knife.
3 A small sword or cutlass.
E.
 कृत to cut, अरन् affix, and ङीप् fem. do.
Monier Williams Cologne
English
कर्तरी
f.
 id.,
Hcat.
the part of an arrow to which the feathers are attached,
L.
a kind of dance.
Monier Williams 1872
English
कर्तरी, f. a scissors or shears
a knife
a small
sword or cutlass
the part of an arrow to which the
feathers are attached.
Hindi
Hindi
(स्त्री) कैंची
Apte Hindi
Hindi
कर्तरी
स्त्री*
 - -
कैंची
कर्तरी
स्त्री*
 - -
चाकू
कर्तरी
स्त्री*
 - -
"खड्ग, छोटी तलवार"
कर्तरी
स्त्री*
 - -
नृत्य का एक भेद
Shabdartha Kaustubha
Kannada
कर्तरी
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಕತ್ತರಿ
निष्पत्तिः - > कृती (छेदने) - भावे "घञ्" (३-३-१८) । रा (दाने) - "कः" (३-२-४) । गौरा० "ङीष्" (४-१-४१)
व्युत्पत्तिः - > कर्तं रति
कर्तरी
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಕತ್ತಿ
कर्तरी
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಚಾಕು /ಚೂರಿ
कर्तरी
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಜ್ಯೋತಿಷದಲ್ಲಿ ಹೇಳಿರುವ ಕರ್ತರೀಯೋಗ
विस्तारः - > "लग्नात्पापावृज्वनृजूव्ययार्थस्थौ यदा तदा । कर्तरी नाम सा ज्ञेया मृत्युदरिद्र्यशोकदा ॥" - मृ० चि०
L R Vaidya
English
kartarI {% f. %} 1. A knife
2. a small sword
3. scissors.
Bopp
Latin
कर्तरी f. (ut videtur, e कर्त्री q. v., inserto अ) forfex. AM.
(Lal. culter, mutato r in l
lith. peilis id.)
Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch
German
कर्तरी °eine Art Schlag, H 43, 271 (Ko)
V 152
Y 153
E 519 (R). 525 (K).
Sanskrit Tibetan
Tibetan
gri gu chung
कर्तरी
gri gug
कर्तरी
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
पक्षो वाजः पत्त्रणा तन्न्यासः पुङ्खस्तु कर्तरी ।
-wordlist-
पक्ष (पुं), वाज (पुं), पत्त्रणा (स्त्री), पुङ्ख (पुं), कर्तरी (स्त्री)
--source--
कृपाणी कर्तरी कल्पन्यपि सूची तु सेवनी ।
-wordlist-
कृपाणी (स्त्री), कर्तरी (स्त्री), कल्पनी (स्त्री), सूची (स्त्री), सेवनी (स्त्री)
अभिधानरत्नमाला
Sanskrit
कर्तरी
कर्तरी, पुङ्ख
पत्त्रपाली भवेद्वाजः कर्तरी पुङ्ख उच्यते ।
verse 2.1.1.468
page 0054
कृपाणी
कृपाणी, ईली, कर्तरी
सूना स्याद् घातनस्थानं कृपाणीली च कर्तरी ॥ ५९५ ॥
verse 2.1.1.595
page 0067
अमरकोशः
Sanskrit
Word: कर्तरी
Root: कर्तरी
Gender: स्त्री
Number: all
Meaning(s):
⇒ scissors
⇒ kind of dance
⇒ part of an arrow to which the feathers are attached
Shloka(s):
2|10|33|2 ► आस्फोटनी वेधनिका कृपाणी कर्तरी समे॥ (शूद्रवर्गः)
Synonym(s):
➠ 2|10|33|2 ⇢ कृपाणी (कृपाणी) (स्त्री)
➠ 2|10|33|2 ⇢ कर्तरी (कर्तरी) (स्त्री) ⇒ scissors, kind of dance, part of an arrow to which the feathers are attached
Related word(s):
परा_अपरासंबन्धः ➡ आयुधम्
उपाधि ➡ आयुधम्
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
कर्त्तरी,
स्त्री,
 (कृन्ततीति । कृति छेदने + बाहुलका-दरप्रत्ययः ततो ङीष् । यद्वा कृत् + घञ् । कर्त्तंरातीति । “आतोनुपेति” । ३ । २ । ३ । कः ।गौरादित्वात् ङीष् ।) कृपाणी । इत्यमरः । २ ।१० । ३४ ॥
पत्रीकृतस्वर्णादेः कर्त्तनास्त्रम् । कातिइति ख्यातः ॥
केशकर्त्तनिका । इति भरतः ।काँचि इति भाषा । काटारी इति ख्याता च ॥
(योगविशेषः । यथा, ज्योतिषशास्त्रे ।“क्रूरमध्यगतश्चन्द्रो लग्नं वा क्रूरमध्यगम् ।कर्त्तरी नाम योगोऽयं कन्या निधनकारकः” ॥
)
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
कर्त्तरी स्त्री कृत--घञ् कर्त्तं राति रा--क गौरा० ङीष् । कृपा-ण्याम् पत्रीकृतहिरण्यादेः छेदनसाधने (कातारी) २ अस्त्रभेदे“ददर्शं कर्त्तरीयन्त्रममृतोपरिसंस्थितम् । मनःपवनवेगेनभ्रममाणं महारयम् । अपि स्पृशन्तं मशकं यत् खण्डयतिकोटिशः” काशी० । केशादिकर्त्तनसाधने (काँचि)३ अस्त्रे, “क्रूरमध्यगतश्चन्द्री लग्नं वा क्रूरमध्यगन् ।कर्तरो नाम योगोऽयम्” इति ज्योतिषोक्ते ४ योगभेदेच । कर्त्तरोयोग उपयमशब्दे १२५९, ६० तत्प्रति-प्रसविशेषोऽपि उक्तः । कृत--अरि--कर्त्तरिरित्यप्यत्र स्त्री ।“क्षरकर्त्तरिसंदशैस्तस्य रोमाणि निर्हरेत्” सुश्रु० । “पापोकर्त्तरिकारकौ” मूहु० चि० । अत्र “ङ्यपोरिति” पा०ह्रस्वः” पीयू० । वस्तुतः क्षुरकर्त्तरिसदंशैरित्यत्र द्वन्द्वेह्रस्वाप्रसक्तेः ह्रस्वान्तोऽपि कर्त्तरिशब्दोऽस्तीति गम्यते ।स्वार्थे कन् । कर्त्तरिकाप्यत्र स्त्री ।
Burnouf
French
कर्तरी कर्तरी
f.
 (कृत्) ciseaux
cisaille.
कर्तरिका
f.
 couteau de chasse.