कर्ण्णगतरोग (karNNagataroga)
This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.
Warning!
This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.
वाचस्पत्यम्
Sanskritकर्ण्णगतरोग कर्ण्णे गतीरोगः । सुश्रुतोक्ते कर्ण्णगते रो-गभेदे तद्भेदनिदानादि तत्रैवोक्तं यथा ।“अथातः कर्णगतरोगविज्ञानीयमध्यायं व्याख्यास्यामः ।१ कर्णशूलं २ प्रणादश्च ३ बाधिर्य्यं ४ क्ष्पेड एव च । कर्णस्रावः५ कर्णकण्डूः ६ कर्णगूथ ७ स्तथैव च । कृमि ९ कर्णप्रतीनाहौविद्रधि १० द्विविध ११ स्तथा । कर्णपाकः १२ पूतिकर्ण१३ स्तथैवार्शश्चतुर्व्विघम् १४, १५, १६, १७ । तथार्व्वुदंसप्तवधं १८, २४, शोथश्चापि चतुर्विधः २५, २८ ।एते कर्णगतारोगा अष्टाविंशतिरीरिताः । समीरणःश्रोत्रगतोऽन्यथाचरः समन्ततः शूलमतीव कर्णयोः ।करोति दोषैश्च यधास्वमावृतः स कर्णशूलः १ कथितोदुराचरः । यदा तु नाडीष् विमार्गमागतः स एवशब्दाभिवहासु तिष्ठति । शृणोति शब्दान् विविधांस्तदानरः प्रणाद २ भेनं कथवन्ति चामवम् । स एव शब्दाभिवहा यदा सिराः कफानुयातो ऽप्यनुसृव्य ति-ष्ठति । तदा नरस्याप्रतिकारसेविनो भवेत्तु बाधिर्य्य-मसंशयं खलु । श्रमात्क्षताद्रूक्षकषायनोजनात् समी-रणः शब्दपथे व्यवस्थितः । विरिक्तशीर्षस्य च शीत-सेबिनः करोति हि क्ष्वेड ४ मतीव कर्णयोः । शिरोऽ-भिघातादय वा निमज्जतो जले प्रपाकादथवापि वि-द्रधेः । स्रवेत्तु पूयं श्रवणोऽनिलावृतः सकर्णसंस्राव ५इति प्रकीर्त्तितः । कफेन कण्डूः प्रचितेऽथ कर्णयोर्भृशं भवेत् स्रोतसि कर्ण संज्ञिते । विशोषिते श्लेष्मणिपित्ततेजसा नृणां भवेत् स्रोतसि कर्णगूथकः ६ । स क-र्णगूथो द्रवतां यदागतो विलायितो घ्राणमुखं प्रपद्यते ।तदा स कर्णप्रतिनाहसंज्ञितो ७ भवेद्विकारः शिरसोऽति-तापनः । यदा तु मूर्च्छन्त्यथ वापि जन्तवः सृजन्त्यपत्यान्यथवापि मक्षिकाः । तदञ्जनत्वाच्छ्रवणो निरुच्यते-भिषग्निराद्यैः कृमिकर्णकस्तु ८ सः । क्षताभिषातप्रभवस्तुविद्रधि १० र्भवेत्तथा दोषकृतोऽथवा पुनः । स रक्तपीता-रुणमस्रमास्वनेत्प्रतोदधूमायनदाहप्सोषवान । भवेत्पपाकः११ खलु पित्तकोपतो विकोषविक्लदकरश्च कणैयोः ।स्थिते कफे स्नोतसि पित्ततेजसा विलाप्यमाने भृशस-म्प्रतापनात् । अवेदनो वाप्यथवा सवेदनो घनं स्रवेत्पूतिसपूतिकर्णकः १३ । प्रदिष्टलिङ्गान्यर्शांसि १४, १५, १६, १७तत्त्वतस्तथैव शोथा १८--२४ र्ब्बुद २५--२८ लिङ्ग, मीरि-तम् । मया पुरस्तात्प्रसमीक्ष्य योजयेदिहैव तानि प्रयतोभिषग्वरः” ।
No entries for this word is found.
What is this? (Hidden Dictionary)
To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.
How to hide/unhide dictionary?
Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.