| YouTube Channel

कर्ण् (karN)

 
Apte
English
कर्ण् [karṇ], 1
U.
 (कर्णयति, कर्णित)
To pierce, to bore.
To hear
usually with the preposition आ. q. v.
Apte 1890
English
कर्ण् {c10c} U. (कर्णयति, कर्णित) 1 To pierce, to bore.
2 To hear
usually with the preposition आ q. v.
Monier Williams Cologne
English
कर्ण्
cl.
 10.
P.
 कर्णयति, to pierce, bore,
Dhātup.
 xxxv, 71
(आ-कर्णय,
p.
 126, col. 2, is a
Nom.
fr.
 the next.)
Monier Williams 1872
English
कर्ण् कर्ण्, cl. 10. P. कर्णयति, -यितुम्,
to pierce, bore. See आ-कर्ण्।
Benfey
English
† कर्ण् कर्ण्, i. 10, Par. To
pierce or bore. -- Cf. आकर्णय।
Apte Hindi
Hindi
कर्ण्
"चुरा* उभ* -- , " - -
"छेद करना, सूराख करना"
कर्ण्
"चुरा* उभ* -- , " - -
सुनना
L R Vaidya
English
karR {% vt. 10U (pp. कर्णित) %} To pierce, to bore.With आ- or समा-, to hear, to listen to, आकर्णयन्नुत्सुकहंसनादान् Bt.ii.7, Am.S.13.
Bopp
Latin
कर्ण् 10. P. findere.
c. आ audire (v. कर्ण). Gerundium आकर्ण्य. HIT. 4. 12.
RAM. I. 9. 63.
v. sq.
Kridanta Forms
Sanskrit
कर्ण् (क꣡र्णँ꣡ भेदने इति धात्वन्तरमित्यपरे - चुरादिः - सेट्)
ल्युट् = कर्णनम्
अनीयर् = कर्णनीयः - कर्णनीया
ण्वुल् = कर्णकः - कर्णिका
तुमुँन् = कर्णयितुम्
तव्य = कर्णयितव्यः - कर्णयितव्या
तृच् = कर्णयिता - कर्णयित्री
क्त्वा = कर्णयित्वा
ल्यप् = प्रकर्ण्य
क्तवतुँ = कर्णितवान् - कर्णितवती
क्त = कर्णितः - कर्णिता
शतृँ = कर्णयन् - कर्णयन्ती
शानच् = कर्णयमानः - कर्णयमाना
धातुपाठः (Krishnacharya)
Sanskrit
धातुः:
 कर्ण्
मूलधातुः:
 कर्ण
धात्वर्थः:
 भेदने
गणः:
 चुरादिः
कर्मकत्वं:
 सकर्मकः
इट्त्वं:
 सेट्
उपग्रहः:
 उभयपदी
रूपम्:
 कर्णयति-ते
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
कर्ण् क भिदि । इति कविकल्पद्रुमः ॥
(अदन्त-चूरां--परं--सकं--सेट् ।) कर्णयति कर्णापयति ।आङ्पूर्व्वोऽयं श्रवणे । देवाकर्णय येन येन सहसायत्यत् समासादितमिति । उपसर्गात्तत्तदर्थानांद्योतका एव न तु वाचकाः । केवलधातोरनेका-र्थत्वेऽवश्यवक्तव्ये उपसर्गपूर्व्वस्याप्यन्यार्थो धातोरेवकल्प्यते लाघवात् । क्वचिदुपसर्गा धात्वर्थमेवानु-वर्त्तन्ते । तथा च ।“धात्वर्थं बाधते कश्चित् कश्चित्तमनुवर्त्तते ।तमेव विशिनष्ट्यन्य उपसर्गगतिस्त्रिधा” ॥
इति विम्तरवृत्तिः ॥
क्रमेणोदाहरणानि । आदत्तेगृह्णातीत्यर्थः । प्रसूयतेऽत्र प्रसव एव धात्वर्थः ।प्रशब्दस्तमेवार्थं द्योतयति । प्रणमति प्रकर्षेणनमतीत्यर्थः । केचित्तु अनर्थकोऽन्यः प्रयुज्यते । इतिचतुर्थचरणं पठन्ति तच्चिन्त्यम् । इति दुर्गादासः ॥
Burnouf
French
*कर्ण् कर्ण्। कर्णयामि 10
pqp. अचकर्णम्,
etc. Percer, trouer
creuser
forer.