कर्णिकार (karNikAra)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

शब्दसागरः

English

 कर्णिकार m.
  (-रः)
	 1. The name of a tree,  commonly Kaniyar,  (Pteros-
permum acerifolium. )
	 2. A sort of Cassia,  (Cassia fistula.)
	 3. The
pericarp of a lotus.
 E.
  कर्णिका an ornament of the ear,  ऋ to go,  अण्
affix
 also with कन् added कर्णिकारक.

Capeller Eng

English

 कर्णिकार m.
  N.
  of sev.
  plants. 

Yates

English

 कर्णिका_र (रः) 1.
m.
  The name of a
tree
 pericarp of a lotus.

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

Spoken Sanskrit

English

कर्णिकार 	-	  karNikAra 	-	 adj.
  	-	  Dinner plate or karnikara tree  [ Pterospermum Acerifolium - Bot. ]
कणेर 	-	  kaNera 	-	 m.
  	-	  Dinner plate or karnikara tree  [ Pterospermum Acerifolium - Bot. ]
करेणु 	-	  kareNu 	-	 m.
  	-	  Dinner plate or karnikara tree  [ Pterospermum Acerifolium - Bot. ]
कर्णिकारक 	-	  karNikAraka 	-	 m.
  	-	  Dinner plate or karnikara tree  [ Pterospermum Acerifolium - Bot. ]
गणेरु 	-	  gaNeru 	-	 m.
  	-	  Dinner plate or karnikara tree  [ Pterospermum Acerifolium - Bot. ]
गणेरुक 	-	  gaNeruka 	-	 m.
  	-	  Dinner plate or karnikara tree  [ Pterospermum Acerifolium - Bot. ]
पद्मपुष्प 	-	  padmapuSpa 	-	 m.
  	-	  Dinner plate or karnikara tree  [ Pterospermum Acerifolium - Bot. ]
पिण्डबीजक 	-	  piNDabIjaka 	-	 m.
  	-	  Dinner plate or karnikara tree  [ Pterospermum Acerifolium - Bot. ]
विदारण 	-	  vidAraNa 	-	 m.
  	-	  Dinner plate or karnikara tree  [ Pterospermum Acerifolium - Bot. ]
वृक्षोत्पल 	-	  vRkSotpala 	-	 m.
  	-	  Dinner plate or karnikara tree  [ Pterospermum Acerifolium - Bot. ]
शीर्णपत्त्र 	-	  zIrNapattra 	-	 m.
  	-	  Dinner plate or karnikara tree  [ Pterospermum Acerifolium - Bot. ]
सुफल 	-	  suphala 	-	 m.
  	-	  Dinner plate or karnikara tree  [ Pterospermum Acerifolium - Bot. ]
उन्मत्त 	-	  unmatta 	-	 m.
  	-	  Dinner plate or karnikara tree  [ Pterospermum Acerifolium - Bot. ]
परिव्याध 	-	  parivyAdha 	-	 m.
  	-	  canella berries plant or karnikara tree  [ Calamus Fasciculatus or Pterospermum Acerifolium - Bot. ]
कर्णिकार 	-	  karNikAra 	-	 n.
  	-	  flower of Dinner plate or karnikara tree  [ Pterospermum Acerifolium - Bot. ]
व्याधिरिपु 	-	  vyAdhiripu 	-	 m.
  	-	  Asiatic Tarenna Dinner plate or karnikara tree  [ Webera Corymbosa or Pterospermum Acerifolium - Bot. ]

कर्णिकार 	-	 karNikAra 	-	 m.
  	-	 earrings
विकुण्डल 	-	  vikuNDala 	-	 adj.
  	-	  having no earrings
दारुकर्णिन् 	-	  dArukarNin 	-	 m.
  	-	  having wooden earrings
कुण्डलिन् 	-	  kuNDalin 	-	 adj.
  	-	  decorated with earrings
लुलितकुण्डल 	-	  lulitakuNDala 	-	 adj.
  	-	  having dangling earrings
लोलकुण्डल 	-	  lolakuNDala 	-	 adj.
  	-	  having dangling or pendent earrings

कर्णिकार 	-	 karNikAra 	-	 m.
  	-	 earrings
कर्णिकार 	-	 karNikAra 	-	 adj.
  	-	  Indian laburnum tree  [ Cassia fistula - Bot. ]
कर्णिकार 	-	 karNikAra 	-	 adj.
  	-	  Dinner plate or karnikara tree  [ Pterospermum Acerifolium - Bot. ]
कर्णिकार 	-	 karNikAra 	-	 adj.
  	-	  golden shower tree  [ Cathartocarpus Fistula - Bot. ]
कर्णिकार 	-	 karNikAra 	-	 n.
  	-	  flower of Dinner plate or karnikara tree  [ Pterospermum Acerifolium - Bot. ]
कर्णिकार 	-	 karNikAra 	-	 n.
  	-	  pericarp of a lotus

 
   कर्णिकार  karNikAra adj.
   Indian laburnum tree  [ Cassia fistula - Bot. ]  
   स्वर्णशेफालिका  svarNazephAlikA f.
   Indian laburnum tree  [ Cassia fistula - Bot. ]   
   अपालङ्क  apAlaGka m.
   Indian laburnum tree  [ Cassia fistula - Bot. ]  
   अरुज  aruja m.
   Indian laburnum tree  [ Cassia fistula - Bot. ]   
   कर्ण  karNa m.
   Indian laburnum tree  [ Cassia fistula - Bot. ]  
   कृतमाल  kRtamAla m.
   Indian laburnum tree  [ Cassia fistula - Bot. ]   
   कृतमालक  kRtamAlaka m.
   Indian laburnum tree  [ Cassia fistula - Bot. ]  
   मन्थान  manthAna m.
   Indian laburnum tree  [ Cassia fistula - Bot. ]   
   व्याघात  vyAghAta m.
   Indian laburnum tree  [ Cassia fistula - Bot. ]  
   शम्पात  zampAta m.
   Indian laburnum tree  [ Cassia fistula - Bot. ]   
   शणालु  zaNAlu m.
   Indian laburnum tree  [ Cassia fistula - Bot. ]  
   शणालुक  zaNAluka m.
   Indian laburnum tree  [ Cassia fistula - Bot. ]   
   सुपर्ण  suparNa m.
   Indian laburnum tree  [ Cassia fistula - Bot. ]  
   सुपर्णक  suparNaka m.
   Indian laburnum tree  [ Cassia fistula - Bot. ]   
   हेमपुष्प  hemapuSpa m.
   Indian laburnum tree  [ Cassia fistula - Bot. ]  
   स्वर्णभूषण  svarNabhUSaNa m.
   Indian laburnum tree  [ Cassia fistula - Bot. ]   
   स्वर्णद्रु  svarNadru m.
   Indian laburnum tree  [ Cassia fistula - Bot. ]  
   स्वर्णाङ्ग  svarNAGga m.
   Indian laburnum tree  [ Cassia fistula - Bot. ]   
   स्वर्णपुष्प  svarNapuSpa m.
   Indian laburnum tree  [ Cassia fistula - Bot. ]     
            

Wilson

English

 कर्णिकार
m.
  (-रः)
1 The name of a tree,  commonly Kaniyar,  (Pterospermum acerifolium. )
2 A sort of Cassia,  (Cassia fistula.)
3 The pericarp of a lotus.
E.
  कर्णिका an ornament of the ear,  ऋ to go,  अण् affix
 also with
कन् added कर्णिकारक.

Apte

English

कर्णिकारः [karṇikārḥ],  1 N.
  of a tree
 Cassia fistula.  The golden yellow flower of this tree has its petals bending inwards so that the flower looks like a saucer. Its stamens and style are longer than the petals and looks like so many wicks juttling out of an oil lamp. cf.
   Vikra. 3.3. निर्भिद्योपरि कर्णिकारमुकुलान्यालीयते षट्पदः V.*
  2.23
 Ṛs.*
  6.6,  2.

The pericarp of a lotus. -रम् A flower of the Karṇikāra tree. (This flower,  though it has an excellent colour,  has no smell and hence it is not liked
 cf.
   Ku.*
  3.28.: वर्णप्रकर्षे सति कर्णिकारं दुनोति निर्गन्धतया स्म चेतः । प्रायेण सामग्र्यविधौ गुणानां पराङ्मुखी विश्वसृजः प्रवृत्तिः ॥).Comp.   -प्रियः An epithet of Śiva. 

Apte 1890

English

 कर्णिकारः 1 N. of a tree
 निर्भिद्योपरि कर्णिकारमुकुलान्यालीयते षट्पदः V. 2. 23
 Rs. 6. 6,  20. 
2 The pericarp of a lotus. 
रं A flower of the Karṇikāra tree. (This flower,  though it has an excellent colour,  has no smell and hence it is not liked
 cf. Ku. 3. 28.: 
वर्णप्रकर्षे सति कणिंकारं दुनोति निर्गधतया स्म चेतः । प्रायेण सामग्र्यविधौ गुणानां पराङ्मुखी विश्वसृजः प्रवृत्तिः ॥). 
Comp. 
प्रियः an epithet of Śiva. 

Monier Williams Cologne

English

 कर्णिकार mfn.
   (fr.  कर्णिका,  BRD.
 
 कर्णिं भेदनं करोति,  T.
 ),  Pterospermum acerifolium,  MBh.
  
 Suśr.
  &c.
  

 Cathartocarpus fistula,  L.
 

 कर्णिकार n.
  the flower of Pterospermum acerifolium,  Ṛtus.

 the pericarp of a lotus,  Hcat.
 
 Rājat.

Monier Williams 1872

English

 कर्णिकार,  अस्,  m. the tree Pterospermum Aceri-
folium
 also Cassia Fistula
 the pericarp of a lotus
(अम्),  n. the flower of the tree Pterospermum Ace-
rifolium and of Cassia Fistula.
—कर्णिकार-प्रिय, 
अस्,  m. an epithet of Śiva.

Macdonell

English

 कर्णिकार karṇi-kāra,  m.
  a tree
 n.
  its fruit.

Benfey

English

 कर्णिकार कर्णिकार, 
 I. m.
  The
name of a plant,  Pterospermum aceri-
folium,  Rām.  3,  21,  15.
 II. n.
  Its
flower,  Ṛt. 6,  6.

Hindi

हिमालय पेड़

Apte Hindi

Hindi

कर्णिकारः
पुं*
  - कर्णि-कृ-अण्
कनियार का वृक्ष

कर्णिकारः
पुं*
  - कर्णि-कृ-अण्
"कमल का फल,  कँवलगट्टा"

कर्णिकारम्
नपुं*
   - कर्णि-कृ-अण्
"कनियार का फूल,  अमलतास का फूल"

Shabdartha Kaustubha

Kannada

कर्णिकार
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಬೆಟ್ಟಗಣಿಗಿಲೆ ಗಿಡ
कर्णिकार
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಕಕ್ಕೆ ಗಿಡ
निष्पत्तिः - > डुकृञ् (करणे) - "अण्" (३-२-१) । ऋ (गतौ) - "अण्" वा ।
व्युत्पत्तिः - > कर्णि भेदनं करोति । कर्णिकामियर्ति ।
विस्तारः - > "कर्णिकारः पुमानारग्वधद्रौ च द्रुमोत्पले" - मेदि० ।
कर्णिकार
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಗಣಿಗಿಲೆ ಹೂವು
प्रयोगाः - > "वर्णप्रकर्षे सति कर्णिकारं दुनोति निर्गन्धतया स्म चेतः"
उल्लेखाः - > कुमा० ३-२८

L R Vaidya

English

 karRikAra {% (I) m. %} 1. The name of a tree,  किं कर्णिकारकुसुमैर्न हृतं मनोज्ञैः Rt.vi.21
 2. the pericarp of a lotus.

 karRikAra {% (II) n. %} A flower of the Karṇikāra tree (Kālidāsa had thus moralized over it- वर्णप्रकर्षे सति कर्णिकारं दुनोति निर्गंधतया स्म चेतः । प्रायेण सामग्र्यविधौ गुणानां पराङ्मुखी विश्वसृजः प्रवृत्तिः K.S.iii.28),  Rt.vi.6.

Bopp

Latin

 कर्णिकार m. nomen plantae,  Wils. «The name of a plant, 
commonly Caniyar,  Pterospermum acerifolium or Pen-
tapetes acerifolia
 in Dr. Roxburgh's catalogue,  the We-
bera corymbosa.
2) a sort of Cassia (Cassia fistula.).
Med.» SU. 4. 10. N. 12. 40.

Sanskrit Tibetan

Tibetan

kar ni ka
कर्णिक / कर्णिकार

अभिधानचिन्तामणिः

Sanskrit

--source--
 
द्रुमोत्पलः कर्णिकारे निचुले हिज्जलेज्जलौ ।
-wordlist-
 
द्रुमोत्पल (पुं),  कर्णिकार (पुं),  निचुल (पुं),  हिज्जल (पुं),  इज्जल (पुं)

अभिधानरत्नमाला

Sanskrit

वृक्षोत्पल
वृक्षोत्पल,  कर्णिकार
वृक्षोत्पलः कर्णिकारः पीतसालोऽसनः स्मृतः ।
verse 2.1.1.199
page 0025

वैजयन्तीकोषः

Sanskrit

Word: कर्णिकारः
Root: कर्णिकार
Gender: पुं
Number: all
अर्थः ⇒ 
Meaning(s):
⇒ Kaniyār
 Pterospermum acerifolium or Pentapetes acerifolia
 Tamil Kōṅgu
Shloka(s):
3|3|72|1 ► वृक्षोत्पले कर्णिकारः परिव्याधोऽथ भण्डिले। (भूमिकाण्डः/वनाध्यायः)
Synonym(s):
➠ 3|3|72|1 ⇢ वृक्षोत्पलः (वृक्षोत्पल) (पुं) ⇒ Kaniyār
 Pterospermum acerifolium or Pentapetes acerifolia
 Tamil Kōṅgu ⇒ 
➠ 3|3|72|1 ⇢ कर्णिकारः (कर्णिकार) (पुं) ⇒ Kaniyār
 Pterospermum acerifolium or Pentapetes acerifolia
 Tamil Kōṅgu ⇒ 
➠ 3|3|72|1 ⇢ परिव्याधः (परिव्याध) (पुं) ⇒ Kaniyār
 Pterospermum acerifolium or Pentapetes acerifolia
 Tamil Kōṅgu ⇒ 
Related word(s):
    

अमरकोशः

Sanskrit

Word:  कर्णिकारः
Root:  कर्णिकार
Gender:  पुं
Number:  all
Meaning(s): 
⇒ earrings
⇒ Indian laburnum tree [Cassia fistula - Bot.]
⇒ golden shower tree [Cathartocarpus Fistula - Bot.]
⇒ Dinner plate or karnikara tree [Pterospermum Acerifolium - Bot.]
Shloka(s): 
2|4|60|1 ► पीतद्रुः सरलः पूतिकाष्ठं चाथ द्रुमोत्पलः॥ (वनौषधिवर्गः)
2|4|60|2 ► कर्णिकारः परिव्याधो लकुचो लिकुचो डहुः। (वनौषधिवर्गः)
Synonym(s): 
➠ 2|4|60|1 ⇢ द्रुमोत्पलः (द्रुमोत्पल) (पुं) ⇒ dinner plate tree [Pterospermum acerifolium - Bot.]
➠ 2|4|60|2 ⇢ कर्णिकारः (कर्णिकार) (पुं) ⇒ earrings, Indian laburnum tree [Cassia fistula - Bot.], golden shower tree [Cathartocarpus Fistula - Bot.], Dinner plate or karnikara tree [Pterospermum Acerifolium - Bot.]
➠ 2|4|60|2 ⇢ परिव्याधः (परिव्याध) (पुं) ⇒ canella berries plant or karnikara tree [Calamus Fasciculatus or Pterospermum Acerifolium - Bot.]
Related word(s): 
परा_अपरासंबन्धः ➡ वृक्षः
जातिः ➡ वृक्षः
    

शब्दकल्पद्रुमः

Sanskrit

 कर्णिकारः,  पुं,
   (कर्णिं भेदनं करोतीति । कर्णि +कृ + कर्म्मण्यण् । उदरमलभेदकतत्वात् अस्यतथात्वम् ।) वृक्षविशेषः । कणियार इति भाषा ॥
(यथा,  महाभारते । १ । सम्भवे । १२५ । २ ।“कर्णिकारैरशोकैश्च केशरैरतिमुक्तकैः” ॥
)तत्पर्य्यायः । द्रुमोत्पलः २ परिव्यधः ३ । इत्यमरः ।२ । ४ । ६० ॥
 वृक्षोत्पलः ४ । इति रत्नमाला ॥
(यथा,  महाभारते ३ । २४ । १७ ।“तत्शालतालाम्रमधूकनीप-कदम्बसर्ज्जार्ज्जुनकर्णिकारैः ।तपात्यये पुष्पधरैरुपेतंमहाबलं राष्ट्रपतिर्ददर्श” ॥
कर्णिकारस्य पुष्पम् । “अवयवे च प्राण्यौषधिवृक्षेभ्यः” । ४ । ३ । १३५ । इति उत्पन्नस्य तद्धि-तस्य “पुष्पमूलेषु बहुलम्” । इति लुक् ।तथा कुमारसम्भवे । ३ । २८ । “वर्णप्रकर्षे सतिकर्णिकारम्” ॥
 कर्णिकारस्य कुसुममित्यर्थः ॥
)आरग्वधविशेषः । छोट सोनालु इति भाषा ।तत्पर्य्यायः । राजतरुः २ प्रग्रहः ३ कृतमालकः ४सुफलः ५ चक्रः ६ परिव्याधः ७ व्याधिरिपुः ८पिण्डवीजकः ९ लघ्वारग्वधः १० । अस्य गुणाः ।सारकत्वम् । तिक्तत्वम् । कटुत्वम् । उष्णत्वम् ।कफशूलोदरकृमिमेहनाशित्वम् । व्रणगुल्मनिवारणत्वञ्च । इति राजनिर्घण्टः ॥

वाचस्पत्यम्

Sanskrit

 कर्ण्णिकार पु०
  कर्णिं भेदनं करोति कृ--अण् उप० स० ।(गणियारी) १ वृक्षभेदे,  २ आरग्बधवृक्षभेदे च (छोट सोन्दाल)शोधनरूपमलभेदकत्वात् तयोः तथात्वम् । “कर्णिकारःपरिव्याधः षादपोत्पलः इत्यपि । “कर्णिकारःकटुस्तिक्तस्तुवरः शोधनो लघुः । रञ्जनः सुखदः शोथश्लेष्मास्रव्रणकुष्ठनुत्” भावप्र० गुणादि उक्तम् “षर्णप्रकर्षेसति कर्णिकारं दुनोति निर्गन्धतया स्म चेतः”कुमा० । “अनन्तरञ्च कश्चित् कर्णिक रगौरः” दशकु० ।

Capeller

German

 कर्णिकार m.
  N. einer Pflanze.

Stchoupak

French

 कर्णिकार-
 m.
  n.
  d'arbre,  Pterospermum acerifolium 
 nt. fruit de cet
arbre.

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.