| YouTube Channel

कर्णिका (karNikA)

 
Spoken Sanskrit
English
कर्णिका - karNikA -
f.
- centre
नाभि - nAbhi -
f.
- centre
मध्य - madhya -
m.
- centre
क्षण - kSaNa -
m.
- centre
सङ्गथ - saGgatha -
m.
- centre
विशय - vizaya -
m.
- centre
केन्द्र - kendra -
n.
- centre
वैषुवत - vaiSuvata -
n.
- centre
परिसमाप्त - parisamApta -
adj.
- centred
धर्मनाभ - dharmanAbha -
m.
- law-centre
नभोमध्य - nabhomadhya -
n.
- sky-centre
व्यपाश्रय - vyapAzraya -
adj.
- self-centred
जगतीमध्य - jagatImadhya -
n.
- world-centre
पुञ्ज-केन्द्र - puJja-kendra -
n.
- centre of mass [ Mech. ]
एकायन - ekAyana -
n.
- centre of union
भ्वाकृष्टि-केन्द्र - bhvAkRSTi-kendra -
n.
- centre of gravity [ Mech. ]
मध्यमस्था - madhyamasthA -
adj.
- forming the centre
उत्प्लाविता-केन्द्र - utplAvitA-kendra -
n.
- centre of buoyancy
केन्द्र - kendra -
n.
- centre of a circle
वक्रता-केन्द्र - vakratA-kendra -
n.
- centre of curvature [ Geom. ]
कर्णिका - karNikA -
f.
- ear-ring or ornament for the ear
अवतंस - avataMsa -
adj.
- ear ornament
श्रवणभूषण - zravaNabhUSaNa -
n.
- ear-ornament
कुण्डल - kuNDala -
n.
- ear-ornament
कर्णान्दु - karNAndu -
f.
- ornament for the ear
ताटङ्क - tATaGka -
n.
- kind of ear ornament
ताडीदल - tADIdala -
n.
- kind of ear-ornament
तालीपट्ट - tAlIpaTTa - kind of ear-ornament
कर्णाभरण - karNAbharaNa -
n.
- ornament for the ear
कर्णालङ्करण - karNAlaGkaraNa -
n.
- ornament for the ear
कर्णशोभन - karNazobhana -
n.
- ornament for the ear
कर्णभूषण - karNabhUSaNa -
n.
- ornament for the ear
तालपत्त्र - tAlapattra -
n.
- a kind of ear-ornament
लोचक - locaka -
m.
- particular ear-ornament
ताडङ्की करोति { ताडङ्की- कृ } - tADaGkI karoti { tADaGkI- kR } - verb - make an ear-ornament out of
कर्णावतंसी करोति { कर्णावतंसीकृ } - karNAvataMsI karoti { karNAvataMsIkR } - verb - make an ornament for the ear
कर्णपूरी करोति { कर्णपूरीकृ } - karNapUrI karoti { karNapUrIkR } - verb - make an ornament for the ear
कर्णदर्पण - karNadarpaNa -
m.
- particular ornament for the ear
कर्णमुकुर - karNamukura -
m.
- particular ornament for the ear
कनकपत्त्र - kanakapattra -
n.
- particular ornament for the ear
कर्णिका - karNikA -
f.
- araNi tree [ Premna serratifolia - Bot. ]
कर्णिका - karNikA -
f.
- pericarp of a lotus
कर्णिका - karNikA -
f.
- chalk
कर्णिका - karNikA -
f.
- ear ring
कर्णिका - karNikA -
f.
- Wodier tree [ Lannea coromandelica - Bot. ]
कर्णिका - karNikA -
f.
- central point
कर्णिका - karNikA -
f.
- pen
कर्णिका - karNikA -
f.
- ear-ring or ornament for the ear
कर्णिका - karNikA -
f.
- centre
कर्णिका - karNikA -
f.
- small brush
कर्णिका - karNikA -
f.
- knot-like tubercle
कर्णिका - karNikA -
f.
- tip of an elephant's trunk
कर्णिका - karNikA -
f.
- bawd
कर्णिका - karNikA -
f.
- round protuberance
कर्णिका - karNikA -
f.
- middle finger
कर्णिका - karNikA -
f.
- earring
कर्णिका - karNikA -
f.
- pericarp of a lotus
कर्णिक - karNika -
m.
- pericarp of a lotus
मध्यम - madhyama -
m.
- pericarp of a lotus
कर्णिकार - karNikAra -
n.
- pericarp of a lotus
फलक - phalaka -
n.
- pericarp of a lotus
पुप्फुस - pupphusa -
m.
- pericarp or seed-pod of a lotus
मुग्धगण्डफलक - mugdhagaNDaphalaka -
adj.
- whose pericarps are lovely cheeks
पद्मकर्णिक - padmakarNika -
n.
- pericarp of a lotus or central part of an army arrayed in that form
पद्मकर्णिका - padmakarNikA -
f.
- pericarp of a lotus or the central part of an army arrayed in that form
कर्णिका karNikA
f.
knot-like tubercle
कर्णिका karNikA
f.
knot-like tubercle
विग्रथित vigrathita
adj.
having knots or tubercles
Monier Williams Cologne
English
क॑र्णिका a
f.
(Pāṇ. iv, 3, 65) an ear-ring or ornament for the ear,
Kathās.
Daś.
&c.
a knot-like tubercle,
Suśr.
a round protuberance (as at the end of a reed or a tube),
Suśr.
the pericarp of a lotus,
MBh.
BhP.
&c.
central point, centre,
Car.
Bālar.
the tip of an elephant's trunk,
L.
the middle finger,
L.
chalk,
L.
a pen, small brush,
L.
Premna spinosa or longifolia,
L.
Odina pinnata,
L.
a bawd,
L.
N.
of an Apsaras,
MBh.
कर्णिका b See क॑र्णक.
Macdonell
English
कर्णिका karṇ-ikā,
f.
ear ornament
pericarp 🞄of the lotus.
Benfey
English
कर्णिका कर्णिका, i. e. कर्ण + or
इक,
f.
1. An ornament of the ear,
Daśak. in Chr. 199, 1.
2. The pericarp
of the lotus, Rām. 3, 22, 25.
3. The
name of an Apsaras, MBh. 1, 428.
--
Comp.
पद्म-कर्णिक (perhaps to be
corrected to °णिका), the pericarp of a
lotus, i. e. a manner of arraying an
army, MBh. 7, 2674.
Apte Hindi
Hindi
कर्णिका
स्त्री*
- कर्ण-इकन्-टाप्
कानों की बाली
कर्णिका
स्त्री*
- कर्ण-इकन्-टाप्
"गाँठ, गोल गिल्टी"
कर्णिका
स्त्री*
- कर्ण-इकन्-टाप्
"कमल का फल, कँवलगट्टा"
कर्णिका
स्त्री*
- कर्ण-इकन्-टाप्
एक छोटी कूची या कलम
कर्णिका
स्त्री*
- कर्ण-इकन्-टाप्
मध्यमा अंगुली
कर्णिका
स्त्री*
- कर्ण-इकन्-टाप्
फल का डंठल
कर्णिका
स्त्री*
- कर्ण-इकन्-टाप्
हाथी के सूँड़ की नोंक
कर्णिका
स्त्री*
- कर्ण-इकन्-टाप्
खड़िया
Shabdartha Kaustubha
Kannada
कर्णिका
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಹೆಂಗಸರ ಕಿವಿಯ ಆಭರಣ
निष्पत्तिः - > कर्ण - "कन्" (४-३-६५) "टाप्" (४-१-४)
विस्तारः - > "कर्णिका तालपत्रं स्यात्कुण्डलं कर्णवेष्टनम्" - अम०
कर्णिका
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಒಣಹುಲ್ಲು
विस्तारः - > "पलालोऽस्त्री कर्णिका स्त्री पूलोऽस्त्री तृणपञ्चिका" - वैज०
कर्णिका
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಆನೆಯ ಸೊಂಡಿಲಿನ ತುದಿಯ ಭಾಗ
कर्णिका
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ತಾವರೆಯ ಬೀಜಕೋಶ
कर्णिका
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಕೈಮಧ್ಯದ ಬೆರಳು
विस्तारः - > "कर्णिका करिहस्ताग्रे करमध्याङ्गुलावपि" - मेदि०
कर्णिका
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಅಗ್ನಿಮಂಥವೃಕ್ಷ
कर्णिका
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಬಲಮುರಿಗಿಡ
कर्णिका
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಹಣ್ಣಿನ ಕಾವು -ತೊಟ್ಟು
कर्णिका
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಹಗ್ಗದ ಸರಿಗಂಟುಳ್ಳ ಕುಣಿಕೆ
विस्तारः - > "रज्जुः सा बन्धनी तन्त्री त्वल्पा पाशस्तु कर्णिका" - वैज०
L R Vaidya
English
karRikA {% f. %} 1. An ear-ring
2. the pericarp of a lotus
3. the middle finger
4. a fruit-stock
5. the tip of an elephant’s trunk
6. chalk
7. a pen, a small brush.
Kridanta Forms
Sanskrit
कर्ण् (क꣡र्णँ꣡ भेदने इति धात्वन्तरमित्यपरे - चुरादिः - सेट्)
ल्युट् = कर्णनम्
अनीयर् = कर्णनीयः - कर्णनीया
ण्वुल् = कर्णकः - कर्णिका
तुमुँन् = कर्णयितुम्
तव्य = कर्णयितव्यः - कर्णयितव्या
तृच् = कर्णयिता - कर्णयित्री
क्त्वा = कर्णयित्वा
ल्यप् = प्रकर्ण्य
क्तवतुँ = कर्णितवान् - कर्णितवती
क्त = कर्णितः - कर्णिता
शतृँ = कर्णयन् - कर्णयन्ती
शानच् = कर्णयमानः - कर्णयमाना
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
गण्डूषः, कर्णिका, द्विरदकराग्रम्, पुष्करम्, पुष्कराग्रम्
noun
गजशुण्डायाः अन्तिमः सूचिकामुखश्च भागः।
"चलनसमये गजः वारंवारं गण्डूषेण भूमिम् अस्पृशत्।"
Synonyms:
कर्णिका
noun
क्षुपाणां कस्मिन्नपि भागे विद्यमाना वृद्धिः।
"अस्मिन् क्षुपे बहवः कर्णिकाः सन्ति।"
Synonyms:
कर्णिका
noun
छत्रस्य आकृतेः इव कमलस्य सः भागः यस्मिन् वराटकाः भवन्ति।
"बालकाः कर्णिकाः चिन्वन्ति।"
Synonyms:
अरणी, श्रीपर्णम्, अग्निमन्थः, कणिका, गणिकारिका, जया, अरणिः, तेजोमन्थः, हविर्मन्थः, ज्योतिष्कः, पावकः, वह्निमन्थः, मथनः, अग्निमथनः, तर्कारी, वैजयन्तिका, अरणीकेतुः, श्रीपर्णी, कर्णिका, नादेयी, विजया, अनन्ता, नदीजा
noun
हिमालयेषु वर्तमानः वृक्षविशेषः यस्य खाद्यं फलं भवति एवं तस्य बीजमपि उपयोगाय वर्तते।
"अरणी तु औषधवृक्षः भवति।"
Synonyms:
मध्या, कर्णिका
noun
अवयवविशेषः, मध्यमाङ्गुलिः।
"अङ्गुलिषु मध्या उन्नततमा।"
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
वालपाश्या पारितथ्या कर्णिका कर्णभूषणम् ६५५
-wordlist-
वालपाश्या (स्त्री), पारितथ्या (स्त्री), कर्णिका (स्त्री), कर्णभूषण (क्ली)
--source--
सौगन्धिकं तु कह्लारं बीजकोशो वराटकः
कर्णिका पद्मनालं तु मृणालं तन्तुलं बिसम् ११६५
-wordlist-
सौगन्धिक (क्ली), कह्लार (क्ली), बीजकोश (पुं), वराटक (पुं), कर्णिका (स्त्री), पद्मनाल (क्ली), मृणाल (क्ली), तन्तुल (क्ली), बिस (क्ली)
--source--
अङ्गुलिः कर्णिका दन्तौ विषाणौ स्कन्ध आसनम् १२२४
-wordlist-
गजाङ्गुलि (स्त्री), कर्णिका (स्त्री), गजदन्त (पुं), विषाण (त्रि), गजस्कन्ध (पुं), आसन (क्ली)
अभिधानरत्नमाला
Sanskrit
कराग्र
कराग्र, पुष्कर, अङ्गुलि, कर्णिका
कराग्रं पुष्करं प्रोक्तमङ्गुलिः कर्णिका मता
verse 2.1.1.219
page 0027
कर्णालङ्करण
कर्णालङ्करण, कर्णिका
कर्णालङ्करणं सर्वं कर्णिकेत्यभिधीयते ५५६
verse 2.1.1.556
page 0063
कर्णिका
कर्णिका, बीजकोश
कर्णिका बीजकोशः स्यात्किञ्जल्कं केसरं स्मृतम्
verse 3.1.1.682
page 0078
Mahabharata
English
Karṇikā, an Apsaras. § 191 (Arjuna): I, 123, 4820 (among the Apsarases who sang at the birth of Arjuna).
पुराणम्
English
कर्णिका / KARṆIKĀ. One of the eleven Devakanyakās who sang and danced in the Janmotsava of arjuna. The others are: menakā, sahajanyā, puñjikasthalā, ṛtusthalā, ghṛtācī, viśvācī, pūrvacitti, Ullocā, pramlocā and urvaśī. (Chapter 123, Ādi Parva).
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
कर्णिका,
स्त्री,
(कर्ण + इकन् + टाप् यद्वा कर्ण+ ण्वुल् ततष्टाप् अत इत्वम् ।) कर्णाभरण-विशेषः काणतड्का इति भाषा तत्पर्य्यायः ।तालपत्रम् इत्यमरः १०३
ताडङ्कः दन्तपत्रम् इति भरतः
करि-हस्ताङ्गुलिः करिणः शुण्डाग्रवर्त्त्यङ्गुलाकृतिः ।पद्मवीजकोषी इत्यमरः १५
(यथा भागवर्ते १६ ।“तस्यां सचाम्भोरुहकर्णिकाया-मवस्थितो लोकमपश्यमानः”
)करमध्याङ्गुलिः क्रमुकादिच्छटांशः इति मे-दिनी वोँटा इति भाषा
लेखनी इतिहारावली
अग्निमन्थवृक्षः अजशृङ्गीवृक्षः ।इति राजनिर्घण्टः
(अप्सरोभेदः यथा, महा-भारते १२३ ६१ ।“मेनका सहजन्या कर्णिका पुञ्जिकस्थला”
सेवती गोलावफुल इति भाषा ।“शतपत्री तरुण्युक्ता कर्णिका चारुकेशरा ।महाकुमारी गन्धाढ्या लक्षपुष्पातिमञ्जुला”
अस्या गुणा यथा, --“शतपत्री हिमा हद्या ग्राहिणी शुक्रला लघुः ।दोषचयास्रजिद्वर्ण्या तिक्ता कठ्वी पाचनी”
इति भावप्रकाशस्य पूर्व्वखण्डे भागे
योनिरोगविशेषः यथा, “अकाले वाहमानाया गर्भेण पिहितोऽनिलः ।कर्णिकाञ्जनयेद्योनौ श्लेष्मरक्तेन मूर्च्छितः”
इति चरके चिकित्सास्थाने ३० अध्याये
)
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
कर्ण्णिका स्त्री कर्ण--ण्वुल् कर्णे भवः अलङ्कारः इकन्अत इत्त्वम् कर्णाभरणभेदे (काण्) करिशुण्डाग्रव-र्त्तिन्यङ्गुलाकारे पदार्ये पद्मवीजकोषे अमरः ।“यस्यामवस्थितः सर्व्वतः सौवर्णः कुलगिरिराजोमेरुर्द्वीपा-यामसमुन्नाहः कर्णिकाभूतः” भाग० ५, १६, ७, क्रमु-कादिवृन्तपरम्परायाम् (छडा) करमध्याङ्गुलौच मेदि० लेखन्यां हारा० अग्निमन्थवृक्षे अ-जशृङ्गीवृक्षे राजनि० कर्ण्णो वृद्धोऽस्त्यस्य ठन् वृद्ध-कर्णे
त्रि०
Burnouf
French
कर्णिका कर्णिका
f.
(कर्ण) pendant d'oreilles.
Doigt du millen.
Extrémité de la trompe.
Queue d'un fruit.
Péricarpe de lotus.
Craie, cf. कर्कर।
Premna spinosa, bot.
कर्णिकाचल
m.
(अचल) le Sumeru.
कर्णिकार
m.
pterospermum acerifolium ou pentapetes
acerifolia, bot.
Webera corymbosa (?).
Cassia fistu a, bot.
कर्णिकिन्
m.
éléphant.