करुणा (karuNA)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

Spoken Sanskrit

English

करुणा 	-	 karuNA 	-	 f.
  	-	 pity
दया 	-	 dayA 	-	 f.
  	-	 pity
अनुकम्पा 	-	  anukampA 	-	 f.
  	-	 pity
कृपा 	-	  kRpA 	-	 f.
  	-	 pity
दयालुता 	-	  dayAlutA 	-	 f.
  	-	 pity
पीडा 	-	  pIDA 	-	 f.
  	-	 pity
विक्षेप 	-	  vikSepa 	-	 m.
  	-	 pity
शूक 	-	  zUka 	-	 m.
 n.
  	-	 pity
कार्पण्य 	-	  kArpaNya 	-	 n.
  	-	 pity
मार्डीक 	-	  mArDIka 	-	 n.
  	-	 pity
सुमृडीक 	-	  sumRDIka 	-	 n.
  	-	 pity
करुणायति  { करुणाय } 	-	  karuNAyati  { karuNAya } 	-	 verb 	-	 pity
करुणायते  { करुणाय } 	-	  karuNAyate  { karuNAya } 	-	 verb 	-	 pity
कृपते  { कृप् } 	-	  kRpate  { kRp } 	-	 verb 6 	-	 pity
करुणायति  { करुणाय } 	-	  karuNAyati  { karuNAya } 	-	 verb denom.  	-	 pity
दया 	-	  dayA 	-	 f.
  	-	 pity for
कृपायते  { कृपाय } 	-	  kRpAyate  { kRpAya } 	-	 verb 	-	  have pity
दयाकर 	-	  dayAkara 	-	 adj.
  	-	  showing pity
दयान्वित 	-	  dayAnvita 	-	 adj.
  	-	  full of pity
सघृण 	-	  saghRNa 	-	 adj.
  	-	  full of pity

करुणा 	-	 karuNA 	-	 f.
  	-	 pity
दया 	-	 dayA 	-	 f.
  	-	 pity
अतिक्षिप्त 	-	 atikSipta 	-	 adj.
  	-	 overpitched
अवक्षिप्त 	-	 avakSipta 	-	 n.
  	-	 shotpitched
गलन्तिका 	-	 galantikA 	-	 f.
  	-	 smallpitcher
क्षिप्या 	-	 kSipyA 	-	 f.
  	-	 pitch(baseball)
गर्ता 	-	  gartA 	-	 f.
  	-	 pit
वाली 	-	  vAlI 	-	 f.
  	-	 pit
सन्धिला 	-	  sandhilA 	-	 f.
  	-	 pit
गर्त 	-	  garta 	-	 m.
  	-	 pit
अवधि 	-	  avadhi 	-	 m.
  	-	 pit
भूतिकील 	-	  bhUtikIla 	-	 m.
  	-	 pit
श्वभ्र 	-	  zvabhra 	-	 m.
 n.
  	-	 pit
ऋश्यद 	-	  Rzyada 	-	 n.
  	-	 pit
कुण्ड 	-	  kuNDa 	-	 n.
  	-	 pit
बिल 	-	  bila 	-	 n.
  	-	 pit
बिल्ल 	-	  billa 	-	 n.
  	-	 pit
वैलस्थानक 	-	  vailasthAnaka 	-	 n.
  	-	 pit
विषम 	-	  viSama 	-	 n.
  	-	 pit
सारः 	-	  sAraH 	-	 adj.
  	-	 pith

 
   करुणा   karuNA   f.
   pity   
   करुणा   karuNA   f.
   empathy    
   करुणा   karuNA   f.
   compassion   
   करुणा  karuNA  f.
   sentiment of compassion   
   करुणा  karuNA  f.
   kindness  
   करुणा  karuNA  f.
   particular tone   
   करुणा  karuNA  f.
   one of the four brahmavihAras     
            

Apte

English

करुणा [karuṇā],  Compassion,  pity,  tenderness
 प्रायः सर्वो भवति करुणावृत्तिरार्द्रान्तरात्मा Me.*
  93
 so सकरुण kind
 अकरुण unkind. Comp.
   -आत्मन् a.
  tender-hearted. -आर्द्र a.
  tenderhearted,  moved with pity,  sensitive. -निधिः store of mercy. -पर,  -मय a.
  very kind.  काकुत्स्थं करुणामयं गुणनिधिं विप्रप्रियं धार्मिकम् Mahānār. -विमुख a.
  merciless,  cruel
 करुणाविमुखेन मृत्युना हरता त्वां वद किं न मे हृतम् R.*
  8.67.-स्वनः,  -ध्वनिः a cry of distress,  a piteous tone,  wail.

Apte 1890

English

 करुणा Compassion,  pity,  tenderness
 प्रायः सर्वो भवति करुणावृत्तिरार्द्रांतरात्मा Me. 93
 so सकरुण kind
 अकरुण unkind. 
Comp. 
आत्मन् a. tender-hearted. 
आर्द्र a. tenderhearted,  moved with pity,  sensitive. 
निधिः store of mercy. 
पर,  
मय a. very kind. 
विमुख a. merciless,  cruel
 करुणाविमुखेन मृत्युना R. 8. 67. 
स्वनः 
ध्वनिः a cry of distress,  a piteous tone,  wail. 

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

Monier Williams Cologne

English

 करु॑णा (आ),  f.
  pity,  compassion,  BhP.
  
 Ragh.
 
 Pañcat.
  &c.
  

 one of the four Brahma-vihāras (Buddh. )

 the sentiment of compassion (cf.   above),  L.
 

 a particular tone (in mus.)

Hindi

दुख की भावना

Apte Hindi

Hindi

करुणा
स्त्री*
  - करुण-टाप्
"अनुकम्पा,  दया,  दयालुता "

Shabdartha Kaustubha

Kannada

करुणा
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ದಯೆ /ಕನಿಕರ /ಇತರರ ದುಃಖವನ್ನು ಪರಿಹರಿಸುವ ಇಚ್ಛೆ
निष्पत्तिः - > कॄ (विक्षेपे) - "उनन्" (उ० ३-५३)
प्रयोगाः - > "प्रायः सर्वो भवति करुणावृत्तिरार्द्रान्तरात्मा" । "न च मेऽवगच्छति यथा लघुतां करुणां यथा च कुरुते स मयि"
उल्लेखाः - > माघ० २-३०,  माघ० ९-५६

L R Vaidya

English

 karuRa {% (I) a. (f. णा) %} Tender,  pitiable,  exciting compassion,  विकलकरुणैरार्यचरितैः Ut.i.

 karuRA {% f. %} Compassion,  pity,  करुणाविमुखेन मृत्युना R.viii.67,  Megh.ii.30.

Bopp

Latin

 करुणा f. (Fem. praec.) misericordia,  miseratio. BH. 2. 63.:
करुणापर.

Anekartha-Dvani-Manjari

Sanskrit

घृणा
स्त्री
घृणा,  दौर्मनस्य,  करुणा
दौर्मनस्यं घृणा प्रोक्तं घृणा च करुणा मता ।
verse 2.1.1.72
page 0012

Edgerton Buddhist Hybrid

English

 ? Karuṇā,  n. of a yakṣiṇī: Mahāsamāj 〔187.1〕 (Waldschmidt,  Kl. Skt. Texte 4). But Pali Aruṇā,  which may be right (reading Kaḍambakā before it for Kaḍambā,  q.v.,  and see ed. note).

Indian Epigraphical Glossary

English

 karuṇā (CII 4),  one of the bhāvanās.

Wordnet

Sanskrit

Synonyms:
  दया,  करुणा,  अनुकम्पा,  कृपा,  कारुणिकता,  कृपालुता,  कारुण्यम्,  अनुकम्पनम्,  माया,  विक्षेपः,  अनुक्रोशः,  अनुषङ्गः
noun
 
स्वजनान् दुर्बलान् वा मनुष्यान् व्यथितं दृष्ट्वा तेषां दुःखादीनाम् दूरीकरणम्।
 "ईश्वरस्य दया अस्मासु भवेत्।"

Synonyms:
  करुणा,  कारुण्यम्,  दया,  कृपा,  घृणा,  शूकः,  सहानुभूतिः,  अनुकम्पनम्,  अनुक्रोशः,  आनृशंस्यम्,  कारुणिकता,  सुमृडीकम्
noun
 
परदुःखेन दुःखानुभवः।
 "सन्तः अन्यान् प्रति करुणया व्यवहरन्ति।"

Synonyms:
  करुणा,  अनुकम्पनम्,  कारुणिकता,  कारुण्यम्,  कार्पण्यम्
noun
 
अनुकम्पायाः क्रिया।
 "करुणा इत्येव अस्माकं धर्मः।"

Synonyms:
  घृणा,  करुणा,  कारुण्य,  अनुकम्पा,  अनुक्रोशः,  कृपा,  दया
noun
 
परदुःखनिवारणप्रेरिका वृत्तिः।
 "हे ईश्वर सर्वेषां दयां कुरु।"

अभिधानचिन्तामणिः

Sanskrit

--source--
 
शृङ्गारहास्यकरुणारौद्रवीरभयानकाः ॥ २९४ ॥
बीभत्साद्भुतशान्ताश्च रसा भावाः पुनस्त्रिधा ।
-wordlist-
 
रस (पुं),  शृङ्गार (पुंक्ली),  हास्य (पुं),  करुणा (स्त्री),  रौद्र (पुं),  वीर (पुं),  भयानक (पुं),  बीभत्स (पुं),  अद्भुत (पुं),  शान्त (पुं)

--source--
 
महेच्छे तूद्भटोदारोदात्तोदीर्णमहाशयाः ।
महामना महात्मा च कृपणस्तु मितंपचः ॥ ३६७ ॥
कीनाशस्तद्धनक्षुद्रकदर्यदृढमुष्टयः ।
किंपचानो दयालुस्तु कृपालुः करुणापरः ॥ ३६८ ॥
सूरतोऽथ दया शूकः कारुण्यं करुणा घृणा ।
कृपानुकम्पानुक्रोशो हिंस्रे शरारुघातुकौ ॥ ३६९ ॥
-wordlist-
 
महेच्छ (पुं),  उद्भट (पुं),  उदार (पुं),  उदात्त (पुं),  उदीर्ण (पुं),  महाशय (पुं),  महामनस् (पुं),  महात्मन् (पुं),  कृपण (पुं),  मितम्पच (पुं),  कीनाश (पुं),  तद्धन (पुं),  क्षुद्र (पुं),  कदर्य (पुं),  दृढमुष्टि (पुं),  किम्पचान (पुं),  दयालु (पुं),  कृपालु (पुं),  करुणापर (पुं),  सूरत (पुं),  दया (स्त्री),  शूक (पुं),  कारुण्य (क्ली),  करुणा (स्त्री),  घृणा (स्त्री),  कृपा (स्त्री),  अनुकम्पा (स्त्री),  अनुक्रोश (पुं),  हिंस्र (पुं),  शरारु (पुं),  घातुक (पुं)

अभिधानरत्नमाला

Sanskrit

अनुक्रोश
अनुक्रोश,  कृपा,  शूक,  दया,  करुणा,  घृणा
अनुक्रोशः कृपा शूकं दया च करुणा घृणा ।
verse 4.1.1.724
page 0083

नाममाला

Sanskrit

कृपा,  अनुकम्पा,  अनुक्रोश,  अहन्तोक्ति,  करुणा,  दया
कृपाऽनुकम्पानुक्रोशोऽहन्तोक्तिः करुणा दया ।
verse 0.1.1.110
page 0055

शब्दकल्पद्रुमः

Sanskrit

 करुणा,  स्त्री,
   (“कृवृदारिभ्य उनन्” ॥
 उणां । ३ ।५३ । इति कृ + उनन् । टाप् च ।) परदुःखहा-नीच्छा । तत्पर्य्यायः । कारुण्यम् २ घृणा ३ कृपा४ दया ५ अनुकम्पा ६ । अनुक्रोशः ७ । इत्य-मरः । १ । ७ । १ ॥
 शूकः ८ । इति हेहचन्द्रः(यथा रघुः ८ । ६७ ।“करुणाविमुखेन मृत्युनाहरता त्वां वद किं न मे हृतम्” ॥
गङ्गानामविशेषः । यथा काशीखण्डे २९ । ४३ ।“कूटस्था करुणा कान्ता कूर्मयाना कलावती” ॥
करुणा दयास्वरूपा । इति तट्टीका ॥
)

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.