| YouTube Channel

कराल (karAla)

 
शब्दसागरः
English
कराल
mfn.
(-लः-ला-लं)
1. Great, large.
2. High, lofty.
3. Formidable,
terrible.
4. Having projecting teeth.
m.
(-लः) Rosin, pitch, or a
mixture of oil and the resin of the Sal tree.
n.
(-लं) A dark kind
of Tulasi or Basil.
f.
(-ला) A kind of swallow wort, commonly
Anantamul, (Hemisdemus Indicus.) See शारिवा.
f.
(-ली) One of
the seven tongues of AGNI or fire.
E.
कर the hand, &c. ला with आङ्
prefixed to take, and affix
or कर, and अल् to be able, &c. affix
अण्, fem. do टाप् or ङीष्.
Capeller Eng
English
कराल
a.
projecting (teeth or eyes), opening wide, gaping,
ugly, terrible
f.
E.
of Durga. Abstr. °ता
f.
Yates
English
करा_ल (लः) 1.
m.
Rosin, pitch.
(ला) A kind of swallow wort.
(लो) One of the seven tongues
of fire.
n.
Black basil.
a. Terri-
ble
great, lofty, projecting.
Spoken Sanskrit
English
कराल karAla
adj.
having a gaping mouth and projecting teeth
कराल karAla
adj.
dreadful
कराल karAla
adj.
formidable
कराल karAla
adj.
opening wide
कराल karAla
adj.
cleaving asunder
कराल karAla
adj.
gaping
कराल karAla
adj.
terrible
कराल karAla
m.
mixture of oil and the resin of Shala tree [ Shorea Robusta - Bot. ]
कराल karAla
m.
species of animal
कराल karAla
m.
musk-deer
कराल karAla
m.
sword
कराल karAla
n.
sort of basil
कराल karAla
n.
kind of basil
Wilson
English
कराल
mfn.
(-लः-ला-लं)
1 Great, large.
2 High, lofty.
3 Formidable, terrible.
4 Having projecting teeth.
m.
(-लः) Rosin, pitch, or a mixture of oil and
the resin of the Śāl tree.
n.
(लं) A dark kind of Tulasī or
Basil.
f.
(-ला) A kind of swallow wort, commonly Ananta-mul, (Hemisdemus Indicus). see शारिवा.
f.
(-ली) One of the seven tongues of AGNI or fire.
E.
कर the hand, &c. ला with आङ् prefixed to take, and
affix
or कर, and अल to be able, &c. affix अण्, fem. do टाप् or
ङीष्.
Apte
English
कराल [karāla],
a.
Dreadful, formidable, frightful, terrible
U.*
5.5, 6.1
Māl.
3
Bg.*
11.23, 25, 27
वपुर्महोरगस्येव करालफणमण्डलम्
R.*
12.98
Mv.*
3.48.
Gaping, opening wide
करालवक्त्र
U.*
5.6.
Great, large, high, loft y.
Uneven, jagged
pointed
प्रालेयमिश्रमकरन्द- करालकोशैः (पुष्पैः)
Ve.*
2.6
Māl.
1.38.
Harsh, क्वणितकरालकिंकिणीकः
Māl.
5.3.
Wide, spacious
सन्धिः करालो भवेत्
Mk.*
3.12.
Deformed.
Having projecting teeth
करालो दन्तुरे तुङ्गे विकृतोज्ज्वलयोरपि विग्रहे भीषणे ... Nm.
लः Resin, pitch.
A disease of the teeth.
Black Tulasī. -ला A terrific form of Durgā
˚आयतनम्
करालोपहलाराच्च फलमन्यद्विभाव्यते
Māl.
5. 33. -ली One of the seven tongues of fire. काली कराली मनोजवा
Muṇḍ.*
1.2.4. -लम् A particular condiment.Comp. -दंष्ट्र
a.
having terrific teeth. -वदना an epithet of Durgā.
Apte 1890
English
कराल a. 1 Dreadful, formidable, frightful, terrible
U. 5. 5, 6. 1
Māl. 3
Bg. 11. 23, 25, 27
R. 12. 98
Mv. 3. 48.
2 Gaping, opening wide
U. 5. 6.
3 Great, large, high, lofty.
4 Uneven, jagged
pointed
Ve. 2. 6
Māl. 1. 38.
5 Harsh
Māl. 5. 3.
6 Wide, spacious
Mk. 3. 12.
7 Deformed.
लः 1 Resin, pitch.
2 A disease of the teeth.
3 Black Tulasī.
ला A terrific form of Durgā
°आयतनं
करालोपहाराच्च फलमन्यद्विभाव्यते Māl. 5. 33.
ली One of the seven tongues of fire.
लं A particular condiment.
Comp.
दंष्ट् a. having terrific teeth.
वदना an epithet of Durgā.
Monier Williams Cologne
English
कराल
mfn.
opening wide, cleaving asunder, gaping (as a wound), Mṛcch.
Pañcat.
R.
&c.
having a gaping mouth and projecting teeth,
BhP.
R.
Prab.
formidable, dreadful, terrible,
MBh.
R.
Suśr.
कराल
m.
a species of animal, musk-deer,
Suśr.
Nigh.
a mixture of oil and the resin of Shorea Robusta,
L.
N.
of a region,
Rājat.
of an Asura
of a Rakṣas
of a Deva-gandharva
कराल
n.
a sort of basil,
Car.
a kind of Ocimum,
L.
Monier Williams 1872
English
कराल कराल, अस्, आ, अम्, opening wide,
cleaving asunder, gaping (as a wound)
having for-
midable projecting teeth, formidable, dreadful, terrible
(especially as an epithet of the Rākṣasas, of Śiva, of
Kāla, of Viṣṇu, and of a certain Devagandharva)
great, large, high, lofty
spacious, wide
deformed
(अस्), m. a certain species of animal
resin, pitch, or
a mixture of oil and the resin of the tree Shorea
Robusta
N. of a region
(आ), f. the plant Hemi-
desmus Indicus
an epithet of Durgā
N. of a certain
woman
(ई), f. one of the seven tongues and nine
Samidhs of Agni
(अम्), n. a kind of Ocimum.
—कराल-कर, अस्, आ, अम्, having a powerful arm
or hand
having a large trunk, as an elephant.
—कराल-केशर, अस्, m., N. of a lion in the
Pañcatantra.
—कराल-त्रिपुटा, f. a species of corn.
—कराल-दंष्ट्र, अस्, आ, अम्, having terrific
teeth.
—कराल-लोचन, अस्, आ, अम्, terrific.
—क-
राल-वदना, f. an epithet of Durgā.
—करालानन
(°ल-आन्°), अस्, आ, अम्, terrific.
Macdonell
English
कराल karāla,
a.
prominent
gaping
formidable
🞄m. N. of a locality
ā,
f.
ep. of 🞄Durgā
N.
-keśara,
m.
N. of a lion
-tā, 🞄f. gaping condition
formidableness.
Benfey
English
कराल कराल,
adj.
,
f.
ला,
1. Gaping,
Mṛcch. 47, 2.
2. Formidable, Hiḍ.
2, 5
MBh. 2, 296.
II.
m.
1. A certain
beast, Suśr. 1, 200, 8.
2. The name of
a locality, Rājat. 1, 97.
III.
f.
ला, A
name of Durgā, Mālat. 75, 6.
--
Comp.
अ-,
adj.
Mild, Bhāg. P. 3, 13, 28.
दंष्ट्रा-,
adj.
Gaping with project-
ing teeth, Hiḍ. 2, 3.
वि-,
adj.
For-
midable.
Hindi
Hindi
भयानक
Apte Hindi
Hindi
कराल
वि* - कर-आ-ला-क
"भयानक, भीषण, डरावना, भयंकर"
कराल
वि* - कर-आ-ला-क
"जंभाई लेता हुआ, पूर्णतया खोलता हुआ"
कराल
वि* - कर-आ-ला-क
"बड़ा, विस्तृत, ऊँचा, उत्तुंग"
कराल
वि* - कर-आ-ला-क
"असम, जिसमें झटका या हिचकोला लगे, नोकदार"
कराल
वि* - कर+आ+ला+क
जिसके दाँत बाहर को निकले हुए हों
Shabdartha Kaustubha
Kannada
कराल
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಸರ್ಜರಸಯುಕ್ತವಾದ ತೈಲ /ಮತ್ತಿ ಹಾಲಿನೊಡನೆ ಬೆರೆತ ಎಣ್ಣೆ
निष्पत्तिः - > अल (भूषणादौ) - "अच्" (३-१-१३४)
व्युत्पत्तिः - > कराय विक्षेपाय अलति पर्याप्नोति
कराल
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಎಣ್ಣೆ ಅಥವಾ ತುಪ್ಪದಲ್ಲಿ ಪಕ್ವವಾದ ಸಂಬಾರ
प्रयोगाः - > "तप्तस्नेहे पचेत् पूर्वं वेशवारकसञ्ज्ञकम् पाकप्रापितसौरभ्यं करालं सूदकैर्मतम् ॥"
कराल
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಜನಕಮಹಾರಾಜನ ವಂಶದ ಒಬ್ಬ ದೊರೆ
कराल
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಒಬ್ಬ ದೈತ್ಯ
प्रयोगाः - > "ससृमः कालवदनः करालः कौशिकः शरः"
उल्लेखाः - > हरिवं०
कराल
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಕಸ್ತೂರಿಮೃಗ
प्रयोगाः - > "एणहरिणर्क्षकुरङ्गकरालकृतमालशरभश्वदंष्ट्रा पृषतचारुष्कमृगमातृकाप्रभृतयो जङ्घालाः मृगाः कषाया मधुराः लघवः वातपित्तहराः तीक्ष्णाः हृद्याः बस्तिविशोधनास्च"
उल्लेखाः - > सुश्रुत० सूत्र० ४६-५४
कराल
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಒಂದು ದಂತರೋಗ
प्रयोगाः - > "शनैः शनैर्विकुरुते वायुर्दन्तसमाश्रयः करालान् विकृतान् दन्तान् करालो सिध्यति ॥"
कराल
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಕೃಷ್ಣ ತುಲಸಿ
कराल
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಉನ್ನತವಾದ /ಎತ್ತರವಾದ
कराल
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಉನ್ನತವಾದ ಹಲ್ಲುಗಳುಳ್ಳವನು /ಎತ್ತರವಾದ ಹಲ್ಲುಗಳುಳ್ಳವನು
कराल
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಭಯಂಕರವಾದ
प्रयोगाः - > "वपुर्महोरगस्येव करालफणमण्डलम्"
उल्लेखाः - > रघु० १२-९८
L R Vaidya
English
karAla {% a. (f. ला) %} 1. Dreadful, terrible, Bg.xi.23, 25, 27, Sant.S.iv.12
2. pointed
3. high.
Bopp
Latin
कराल
1) magnus, ingens
horrendus, terribilis. RAGH.
12. 98.: वपुर् महोरगस्येऽव करालफणमण्डम्.
2) ex-
sertos dentes habens. H. 2. 3. Saepe cum praecedente
दंष्ट्रा in KARM. conjungitur. H. 2. 3. BH. 11. 23. 25. 27.
Edgerton Buddhist Hybrid
English
Karāla, n. of a yakṣa: Māy 〔97〕.
Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch
German
कराल m. °ein Fürst in Kerala, S I, 431, 4.
कराल m. N. °eines Königs von Videha, Kauṭ. 11, 12.
Sanskrit Tibetan
Tibetan
dgra sta can
१) कराल २) खण्ड ३) परशुधर
mche gtsigs pa
कराल
अभिधानरत्नमाला
Sanskrit
विशङ्कट
विशङ्कट, विशाल, कराल, विकट
विशङ्कटं विशालं स्यात्करालं विकटं तथा
verse 4.1.1.753
page 0086
Tamil
Tamil
கரால : பயங்கரமான, பெரிய, விஸ்தாரமான, உயரமான, அகலமான, வாய்பிளந்த, கரடுமுரடான, சமம் இல்லாத, கடுமையான.
Mahabharata
English
Karāla^1, a Devagandharva. § 191 (Arjuna): I, 123, 4813 (present at the birth of Arjuna).
Karāla^2 = Śiva: VII, 9521
XIV, 192.
Karāla^3 = Kṛshṇa (Vishṇu): XIII, 7367.
Karāla^4 = Karālajanaka: XII, †11504.
पुराणम्
English
कराल / KARĀLA. A deva gandharva. He took part in the birthday celebrations of arjuna. (Chapter 122, Ādi Parva, M.B.).
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
करालं,
क्ली,
(कराय चक्षुरोगादिनाशाय अलतिपर्य्याप्नोतीति अल् + अच् ।) कृष्णकुठेरकः इतिमेदिनी
काल तुलसी इति भाषा
करालः,
पुं,
(करं आलाति गृह्नाति + ला +कः कराय क्षेपाय अलति पर्य्याप्नोति वा ।)सर्जरसयुक्ततैलम् इति मेदिनी
गर्जनतेलइति भाषा
तैले घृते वा पक्ववेसवारः इतिपाकराजेश्वरः
(क्वचित् क्लीवेऽपि दृश्यते यथा, “तप्तस्नेहे पचेत् पूर्व्वं वेसवारकसंज्ञकम् ।पाकप्रापितसौरभ्यं करालं सूदकैर्मतम्”
गन्धर्व्वभेदः
यथा, महाभारते १२३ ५४ ।“सद्धा वृहद्धा वृहकः करालश्च महामनाः”
)
करालः, त्रि, (कराय क्षेपाय भयप्रदर्शनाय अलतियर्य्याप्नोति ।) दन्तुरः देँतो इति भाषा
(यथा, “कराल वदनां घोरां मुक्तकेशीं चतुर्भुजां” ।इति चामुण्डाध्यानम्
) तुङ्गः उचु इति भाषा
भीषणः इति मेदिनी
भयानक इति यावत्
(यथा, रघुः १२ ९८ ।“तद्व्योम्नि शतधा भिन्नं ददृशे दीप्तिमन्मुखम् ।वपुर्महोरगस्येव करालफणमण्डलम्”
)
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
कराल
पु०
कराय विक्षेक्षायालति षर्य्याप्नोति करं लाति ला-क वा सर्जरसयुक्ततैले (तेलघृना) कृष्णकुठेरके(कालतुलसी) तुङ्गे दन्तुरे उन्नतदन्ते (देँतो) भया-नके
त्रि०
मेदि० “करालवदनां घोराम्” “घोरदंष्ट्रांकरालास्याम्” श्यामाध्यानम् “वपुर्महोरगस्येव करा-लफणमण्डलम्” रघुः “लम्बा कराला विनता तथैव बहु-पुत्रिका” “दुर्द्दर्शना सुदुर्गन्धा कराला मेघका-लिका” (पूतना) सुश्रु० (अनन्तमूल) शारिधोष-धो स्त्री राजनि० गौरा० ङीष् अग्नेर्जिह्वाभेदे जटा-धरः सा तामसी यथाह शा० ति० “विश्वमूर्त्ति-स्फुलिङ्गिन्यौ धूम्रकर्ण्णा मनोजवा लोहितान्या करा-लो कली तामस्य ईरिताः” संज्ञायां कन् अत इ-त्त्वम् करालिका राजसवह्निजिह्वायाम् “पद्मरागासुवर्ण्णान्या तृताया भद्रलोहिता लोहितानन्तरं श्वताधूमिनी करालिका राजस्योरसना वह्नेर्विहिताःकाम्यकर्ममु” अग्निजिह्वशब्दे दर्शितवाक्यन्तु सामान्य-विषयम् दन्तरोगभेदे
पु०
“शनैः शनैर्विकुरुते वायु-दीन्तसमाश्रितः करालान् विकृतान् दन्तान् कराली ससिध्यात” भावप्र० तादृशरोगयुक्तत्वात् दन्तुरस्य तथात्वम् ।“तप्तस्नेहे पचेत् पूर्वं वेसवारकसंज्ञकम् पाकप्रापिततसौरभ्यं करालं सूदकैर्मतम्” पाकशास्त्रोक्ते स्नेहपक्वे १० वेसवारेन० (कडि) ११ कस्तूरामृगे पुंस्त्री “एणहरिणर्ष्यकुरङ्गकरा-लकृतमालशरभश्वदंष्ट्रापृषतचारुष्कमृगमातृकाप्रभृततयोजङ्घलाः मृगाः कषया मधुरा लघवो वातपित्तहरास्तीक्ष्णाहृद्या वस्तिशोधनाश्च” सुश्रुते मृगभेदानुक्त्वा तद्गुणा उक्ताः ।१२ दैत्यभेदे
पु०
“ससृमः कालवदनः करालःकौशिकः शरः” हरितं ४२ असुरनामकथने “ससृमः-कालवदनः करालः केशिरेव च” हतिवं० २६३ अ० ।स्वार्थे कन् करालकः उक्तार्थेकृष्णतुलस्याम्
पु०
रत्ना०
Capeller
German
कराल hervorstehend, klaffend, grausig,
furchtbar
m.
ein best. Tier
f.
Bein
der Durgā
Frauenname.
Burnouf
French
कराल कराल a. grand, énorme
terrible, horrible
qui montre de grandes dents: दंष्ट्रकराल
n.
rangée de dents
épouvantables. -- S.
m.
résine, poix, mélange d'huile et de résine
de sāla [shorea robusta]. -- S.
f.
कराला asclepias
pseudosarsa, bot. -- S.
f.
कराली une des sept langues d'Agni.
-- S.
n.
कराल esp. de basilic noir, bot.
करालिका
f.
arbre.
Stchoupak
French
कराल-
a. grand ouvert, béant
terrible, effroyable
-आ-
f.
ép. de Durgā
n.
d'une entremetteuse.
°केसर-
m.
n.
d'un lion.
°दंष्ट्र- a. qui a des dents effroyables.