| YouTube Channel

करमर्द (karamarda)

 
शब्दसागरः
English
करमर्द्द
m.
(-र्द्दः) A small tree (bearing an acid fruit, commonly Karonda
or Karinda, (Carissa carondas.)
E.
कर the hand, and मृद् to destroy,
अण् affix
what is pulled by the hand
also with कन् affix,
करमर्द्दक and fem. with ङीष् affix करमर्द्दी.
Yates
English
कर-मर्द्द (र्द्दः) 1.
m.
A small tree bear-
ing an acid fruit,
Caronda.
Spoken Sanskrit
English
करमर्द - karamarda -
m.
- Bengal currant [ Carissa carandas - Bot. ]
Wilson
English
करमर्द्द
m.
(-र्द्दः) A small tree bearing an acid fruit, commonly
Karonda or Karinda, (Carissa carondas.)
E.
कर the hand, and मृद to destroy, अण् affix
what is plucked by
the hand
also with कन् affix, करमर्द्दक and fem. with ङीष् affix
करमर्द्दी.
Monier Williams Cologne
English
कर—मर्द
m.
Carissa Carandas,
MBh.
Suśr.
&c.
Benfey
English
करमर्द करमर्द, i. e. कर-मृद्
+ अ,
I.
m.
A small acanthaceous tree,
Carissa carandas, Lin. , MBh. 1, 11571.
II.
n.
Its fruit, Suśr. 1, 210, 18.
Apte Hindi
Hindi
करमर्दः
पुं*
करः-मर्दः -
एक पौधे का नाम
Shabdartha Kaustubha
Kannada
करमर्द
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಕಮರಿಕೆ ಗಿಡ
निष्पत्तिः - > मृद (क्षोदे) - "अण्" (३-२-१)
व्युत्पत्तिः - > करं मृद्नाति
वैजयन्तीकोषः
Sanskrit
Word: करमर्दः
Root: करमर्द
Gender: पुं
Number: all
अर्थः करमर्दकवृक्षः
Meaning(s):
Karonda
Carissa carandas
Tamil Kil̤ā
Shloka(s):
3|3|83|1 करमर्दे वशश्चोलः कृष्णपाकफलैः पदैः। (भूमिकाण्डः/वनाध्यायः)
3|3|84|1 शुषेणो विप्रकोऽप्यल्पफलेऽस्मिन् करमर्दिका। (भूमिकाण्डः/वनाध्यायः)
Synonym(s):
3|3|83|1 करमर्दः (करमर्द) (पुं) Karonda
Carissa carandas
Tamil Kil̤ā करमर्दकवृक्षः
3|3|83|1 वशः (वश) (पुं) Karonda
Carissa carandas
Tamil Kil̤ā करमर्दकवृक्षः
3|3|83|1 चोलाः (चोल) (पुं) Karonda
Carissa carandas
Tamil Kil̤ā करमर्दकवृक्षः
3|3|83|1 कृष्णः (कृष्ण) (पुं) Karonda
Carissa carandas
Tamil Kil̤ā करमर्दकवृक्षः
3|3|83|1 कृष्णपाकः (कृष्णपाक) (पुं) Karonda
Carissa carandas
Tamil Kil̤ā करमर्दकवृक्षः
3|3|83|1 कृष्णफलः (कृष्णफल) (पुं) Karonda
Carissa carandas
Tamil Kil̤ā करमर्दकवृक्षः
3|3|83|1 कृष्णपाकफलः (कृष्णपाकफल) (पुं) Karonda
Carissa carandas
Tamil Kil̤ā करमर्दकवृक्षः
3|3|83|1 कृष्णफलपाकः (कृष्णफलपाक) (पुं) Karonda
Carissa carandas
Tamil Kil̤ā करमर्दकवृक्षः
3|3|83|1 पाकः (पाक) (पुं) Karonda
Carissa carandas
Tamil Kil̤ā करमर्दकवृक्षः
3|3|83|1 पाकफलः (पाकफल) (पुं) Karonda
Carissa carandas
Tamil Kil̤ā करमर्दकवृक्षः
3|3|83|1 पाककृष्णः (पाककृष्ण) (पुं) Karonda
Carissa carandas
Tamil Kil̤ā करमर्दकवृक्षः
3|3|83|1 पाककृष्णफलः (पाककृष्णफल) (पुं) Karonda
Carissa carandas
Tamil Kil̤ā करमर्दकवृक्षः
3|3|83|1 पाकफलकृष्णः (पाकफलकृष्ण) (पुं) Karonda
Carissa carandas
Tamil Kil̤ā करमर्दकवृक्षः
3|3|83|1 फलः (फल) (पुं) Karonda
Carissa carandas
Tamil Kil̤ā करमर्दकवृक्षः
3|3|83|1 फलपाकः (फलपाक) (पुं) Karonda
Carissa carandas
Tamil Kil̤ā करमर्दकवृक्षः
3|3|83|1 फलकृष्णः (फलकृष्ण) (पुं) Karonda
Carissa carandas
Tamil Kil̤ā करमर्दकवृक्षः
3|3|83|1 फलपाककृष्णः (फलपाककृष्ण) (पुं) Karonda
Carissa carandas
Tamil Kil̤ā करमर्दकवृक्षः
3|3|83|1 फलकृष्णपाकः (फलकृष्णपाक) (पुं) Karonda
Carissa carandas
Tamil Kil̤ā करमर्दकवृक्षः
3|3|84|1 सुषेणः (सुषेण) (पुं) Karonda
Carissa carandas
Tamil Kil̤ā करमर्दकवृक्षः
3|3|84|1 विग्नकः (विग्नक) (पुं) Karonda
Carissa carandas
Tamil Kil̤ā करमर्दकवृक्षः
Related word(s):
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
करमर्द्दः,
पुं,
(करं मृद्गातीति करकण्डूप्रदत्वात् ।मृद्क्षोदे + कर्म्मण्यण् करेण मृद्यते इति कर्म्मणिअप् वा ।) करमर्द्दकवृक्षः इति शब्दरत्नावली
(यथा भावप्रकाशे, --अस्य गुणा उक्ताः ।“लघुदीर्घफलाभ्यान्तु करमर्द्दद्वयं मतम् ।करमर्द्दद्वयं त्वाममम्लं गुरुतृषाहरम्
उष्णं रुचिकरं प्रोक्तं पित्तरक्तकफप्रदम् ।तत्पक्वं मधुरं रुच्यं लघुपित्तसमीरजित्
करमर्द्दः सुषेणः स्यात् कृष्णपाकफलस्तथा ।तस्माल्लघुफलायास्तु सा ज्ञेया करमर्द्दिका
)
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
करमर्द्द
पु०
करं मृद्नाति मृद--अणुप० स० (पाणियाआमला)वृक्षे राजनि० ण्वुल् करमदकोऽप्यत्र तत्स्पर्शेहि करक-ण्डूरिति तस्य तथात्वम् “लघुदीर्घफलाभ्यां तु करमर्द्दद्वयं मतम् करमर्दद्वयं त्वाममम्लं गुरु तृषाहरम् ।उष्ण रुचिकरं प्रोक्तं पित्तरक्तकफप्रदम् तत् पक्कं मधुरंरुच्यं लघु पित्तसमीरजित्” भाबप्र० “करमर्द्दाल्लघुफलासा ज्ञेया करमर्द्दिका” इति तत्रोक्ते लघुफलकेऽत्र स्त्री
Burnouf
French
करमर्द करमर्द
m.
(मृद्) carissa carondas, bot.